قرارداد (رایانه)
قرارداد یا پروتکل (به انگلیسی: Protocol) در شبکههای رایانهای به مجموعه قوانینی اطلاق میگردد که نحوهٔ ارتباطات را قانونمند مینماید. نقش پروتکل در کامپیوتر نظیر نقش زبان برای انسان است. برای مطالعه یک کتاب نوشته شده به فارسی میبایست خواننده شناخت مناسبی از زبان فارسی را داشته باشد. به منظور ارتباط موفقیت آمیز دو دستگاه در شبکه نیز باید هر دو دستگاه از یک پروتکل مشابه استفاده کنند.
در علوم رایانه و ارتباطات، پروتکل عبارت است از استاندارد یا قراردادی که برای ارتباط میان دو ند برقرار میشود. پروتکل اتصال بین دو ند، انتقال داده بین آن دو و تبادلات میان را ممکن کرده و آن را کنترل میکند. پروتکل در سادهترین حالت میتواند به عنوان قوانین ادارهٔ منطق، ترکیب و همزمانی ارتباطات در نظر گرفته شود. پروتکلها ممکن در سختافزار یا نرمافزار یا ترکیبی از این دو پیاده سازی شوند. پروتکل در پایینترین سطح رفتار اتصال سختافزاری را تعریف میکند. معنی لغوی پروتکل مجموعه قوانین است.
[ویرایش] کارکردها
از آن جا که پروتکلها در کارکرد و پیچیدگی بسیار متفاوتند و انواع زیادی دارند، بیان کردن تعریف یا توصیفی عام در مورد آنها دشوار است. بیشتر پروتکلها یک یا چند مورد از ویژگیهای زیر دارا هستند:
- شناسایی بستر فیزیکی اتصال (سیمی یا بیسیم) و یا تشخیص وجود نقطهٔ مقصد یا ند مقصد
- توافق مراودهٔ اتصال (هندشیکینگ)
- مذاکره در مورد ویژگیهای مختلف اتصال
- شروع کردن و پایان دادن به پیامهای رد و بدل شده و برآوری نیاز ناشی از آن
- پایان دادن به جلسهٔ گفتگو و یا اتصال
- قالب بندی پیامها
- برآوردن نیاز ناشی از پیامهای دریافتی ناقص یا بدقالب بندی شده (تصحیح خطا)
- دریافتن قطع ناگهانی ارتباط و یا اتصال
[ویرایش] برخی انواع پروتکلها
برخی انواع شناخته شدهٔ پروتکلها عبارتند از:
- SNMP (اسانامپی)
- TCP (تیسیپی)
- UDP (یودی پی)
- IP (آیپی)
- FTP (افتیپی)
- SNMP
- TelNet (تلنت)
- SMTP
- HTTP (اچتیتیپی)
- NNTP (انانتیپی)
- POP3 (پاپتری)
- IPX
- IPX/SPX
[ویرایش] منابع
- ویکیپدیای انگلیسی، بازدید: ۱۵ مه ۲۰۰۸.
