قانون واسپاری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
National Central Library in فلورانس

قانون واسپاری (به انگلیسی: Deposit law)‏ قانونی که در بیشتر کشورها وجود دارد و بر مبنای آن ناشر باید یک یا چند نسخه از انتشارات خود را به رایگان در اختیار یک یا چند کتابخانه قرار دهد. چند و چون کار در قانون تصریح شده‌است.

هدف قانون واسپاري[ویرایش]

اين قانون ابتدا با هدف گسترش و حفاظت از مجموعه‌هاي سلطنتي و ملي تصويب شد. فرانسواي اول به قصد جمع‌آوري و نگهداري منابع منتشر شده در كشورش در مجموعه سلطنتي خود اين فرمان را صادر كرد. اما در طول ساليان به ابزاري براي اهداف ديگر از جمله نظارت بر نشر، مميزي، و حتي سانسور تبديل شد. در فنلاند، فرانسه، و بسياري كشورها تحت لواي اين قانون و با تغيير هدف آن، سانسورهاي شديدي اعمال شد؛ ولي بعدها، به عنوان جزئي از قانون حق مؤلف، احقاق حقوق نويسندگان را مورد توجه قرار داد . امروزه، هدف قانون واسپاري حفظ ميراث فرهنگ ملي هر كشور براي نسل‌هاي آينده است. اين قانون همچنين به تدوين كتابشناسي ملي ــ به‌عنوان وسيله‌اي براي كنترل اطلاعات كتابشناختي و تسهيل آزادي دسترسي شهروندان به منابع و انتشارات ملي جهت تحقيق و پژوهش ــ كمك شايان مي‌كند.[۱]

ایران[ویرایش]

در ایران طبق قانون مصوب ۱۴/۹/۱۳۶۸ شورا عالی انقلاب فرهنگی هر ناشری موظف است ده نسخه به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تسلیم نماید که دو نسخه از آن طبق قانون به کتابخانه ملی تعلق دارد. بنابراین کتابخانه ملی را می‌توان یک کتابخانه واسپاری خواند.

منابع[ویرایش]

[۲]

  1. دایره المعارف کتابداری
  2. دانشنامه کتابداری و اطلاع رسانی / پوری سلطانی، فروردین راستین. - تهران: فرهنگ معاصر،۱۳۷۹.