قانون اساسی قرقیزستان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
National emblem of Kyrgyzstan.svg

قانون اساسی قرقیزستان عالی‌ترین متن حقوقی در کشور قرقیزستان است[۱]. این قانون در ۵ مه ۱۹۹۳ به تصویب رسید.

تاریخچه[ویرایش]

خان‌نشین خوقند (قرقیزستان کنونی) در نیمه دوم قرن نوزدهم تحت سیطره امپراتوری روسیه قرار گرفت. با وقوع انقلاب اکتبر در سال ۱۹۱۷ استان خود مختار قره قرقیز در سال ۱۹۳۶ پس از جدا شدن جمهوری قزاقستان از آن با نام «جمهوری شوروی سوسیالیستی قرقیزستان» به عضویت اتحاد جماهیر شوروی درآمد.

اصول[ویرایش]

  • مرکز جمهوری قرقیزستان بیشکک است[۲].
  • این قانون زبان رسمی کشور را قرقیزی قرار داده و توسعه آزاد و برابر زبان روسی و سایر زبان‌های مورد استفاده ساکنین کشور را تضمین کرده‌است[۳].
  • به ماهیت غیر دینی حکومت در اولین اصل قانون اشاره شده‌است[۴].
  • منشاء مردمی قدرت حکومت [۵].
  • اجازه مالکیت خصوصی داده شده است[۶]
  • حق ارث بردن به رسمیت شناخته شده است[۷].
  • تحصیلات عمومی تا دوره متوسطه اجباری و رایگان است[۸].
  • شورای عالی نهاد صاحب صلاحیت قانون‌گذاری در این جمهوری است. شورای عالی ۱۰۵ عضو دارد که برای یک دوره پنج ساله انتخاب می‌شوند[۹].
  • «همه پرسی با پیشنهاد سیصد هزار نفر یا یک سوم نمایندگان شورای عالی برگزار می‌شود»[۱۰].
  • نمایندگان مجلس و رئیس جمهور برای یک دوره پنج ساله انتخاب می‌شوند. داوطلب شدن برای شرکت در انتخابات مجلس به ۲۵ سال و ریاست جمهوری ۳۵ تا ۶۵ نیاز دارد.[۱۱].
  • داوطلب شدن برای ریاست جمهوری نیاز به ۳۵ تا ۶۵ سال سن، تسلط بر زبان رسمی و سکونت در پانزده سال پیش از انتخابات در خاک قرقیزستان دارد. انتخاب بیش از دو دوره ممنوع است.[۱۲].
  • برای نامزدی در انتخابات ریاست جمهوری به جمع‌آوری بیش از ۵۰ هزار امضا نیاز است. رسمیت انتخابات نیز نیاز به شرکت بیش از نیمی از واجدان شرایط در انتخابات دارد[۱۳].

مقدمه[ویرایش]

ساختار[ویرایش]

این قانون در هشت بخش و نود و هفت اصل تنظیم شده است؛

  • بخش اول: جمهوری قرقیز
  • بخش دوم: شهروندان
  • بخش سوم: ریاست جمهوری
  • بخش چهارم: شورای عالی
  • بخش پنجم: قوه مجریه
  • بخش ششم: دادگاه‌ها و مراجع قضایی
  • بخش هفتم: خودگردانی محلی
  • بخش ششم: ترتیب اصلاح و ایجاد متمم در قانون اساسی

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس‌ها[ویرایش]

  1. بند دوم اصل دوازدهم قانون اساسی قرقیزستان
  2. اصل ششم قانون اساسی قرقیزستان
  3. اصل پنجم قانون اساسی قرقیزستان
  4. اصل یکم قانون اساسی و بند سوم اصل هشتم قانون اساسی قرقیزستان
  5. اصل سوم (بند سوم و چهارم) قانون اساسی قرقیزستان
  6. اصل چهارم، بند دوم اصل شانزدهم و اصل نوزدهم قانون اساسی قرقیزستان
  7. بند سوم اصل نوزدهم قانون اساسی قرقیزستان
  8. اصل ۳۲ قانون اساسی قرقیزستان
  9. اصل ۵۴ قانون اساسی قرقیزستان
  10. اصل ۶۸ قانون اساسی قرقیزستان
  11. اصل ۵۴ و ۵۶ قانون اساسی قرقیزستان
  12. اصل ۴۳ قانون اساسی قرقیزستان
  13. اصل ۴۴ قانون اساسی قرقیزستان

منبع[ویرایش]

  • «قانون اساسی جمهوری قرقیزستان». در قوانین اساسی فدراسیون روسیه و جمهوریهای آسیای مرکزی. ترجمهٔ الهه کولائی. چاپ اول. تهران: دادگستر، ۱۳۷۷. ISBN 964-6352-27-8.