قازاروس آقایان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
قازاروس آقایان
Ղազարոս Աղայան.jpg
نام اصلی قازاروس استپانی آقایان
زادروز ۵ آوریل ۱۸۴۰(۱۸۴۰-04-0۵)
روستای Bolnis-Khachen، گرجستان
مرگ ۲۰ ژوئن ۱۹۱۱ میلادی (۷۱ سال)
تفلیس، گرجستان
ملیت ارمنستان ارمنی
جایگاه خاکسپاری قبرستان خوجی وانک
پیشه نویسنده و معلم
صفحه در دادگان فیلم‌ها

قازاروس آقایان (به ارمنی: Ղազարոս Աղայան) (زاده ۵ آوریل ۱۸۴۰ - درگذشته ۲۰ ژوئن ۱۹۱۱)، آموزگار، داستانسرا، مترجم و شاعر کودکان، قصه پردازی بزرگ بود که برخی او را با هانس کریسین اندرسن همانند دانسته اند.

زندگینامه[ویرایش]

آقایان از نویسندگان ارمنستان و تفلیس بود که آثارش در نشریه نشريه لوسابر به چاپ مي رسيد. شعرهای قازاروس در کتابی با عنوان "اشعار" با تصویرگری نانوشیان منتشر شد. شعر زیبای "آفتاب" (آرگاک) که کودکان ارمنی سال هاست به شکل آواز جمعی در مدرسه ها و کودکستان ها می خوانند و قابلیت بازی دارد، در این کتاب آمده است.

آقایان مدتي در آموزشگاه های ارامنه در قفقاز تدريس می كرد. "آموزش زبان مادری" در چهار جلد و "خورشید کوچک" نخستین کتاب های او به شمار می آیند که هزاران کودک ارمنی با آنها زبان مادری خود را آموخته اند. مخاطبان آقایان بیشتر کودکان پیش دبستانی هستند. او در داستانهايش به زندگی کودکان روستایی، بازی های کودکان و طبیعت توجه بسیار کرده است. بازتاب این رویکرد را در شعر های "خروس" و"صبح در روستا" یا داستان های "قصه های ننه گلناز" و "نوه هایننه گلناز" می توان به خوبی دید. آقایان در نوشته هایش کوشیده است بدون خسته کردن کودکان به آموزش آنها بپردازد. شعر های زیبای "ماهها و چهار فصل" از زیباترین شعر های اوست که کودکان ارمنی هنوز هم آن را دوست دارند و با آهنگ می خوانند. "دنیای جادویی" از کتابهای اوست که در سال ۱۹۰۳ در چاپخانه کلیسای وانک جلفای نو اصفهان برای نوجوانان منتشر شد. این داستان افسانه کهن نبرد نیکی با بدی است که به پیروزی نیکی می انجامد. "آناهید" ۱۸۸۱ و "دورک آنگق" ۱۸۸۸ از دیگر آثار این نویسنده هستند.

آقایان کتاب هایی نیز به ارمنی ترجمه کرده است که از برجسته ترین آنها می‌توان از "ماهی طلایی" ۱۸۸۴ اثر پوشکین، "تبر طلایی" ۱۹۱۰ اثر لئون تولستوی و "قصه زمستانی" ۱۹۱۰ نوشته شکسپیر نام برد. با تلاش آقایان نخستین نشریات کودکان و نوجوانان ارمنی به نام های آغبیور (چشمه) و هاسکر (خوشه) منتشر شدند. بسیاری از داستانها و شعرهای این دو نشریه به قلم خود او هستند.

ردیف نشسته:آوتیک ایساهاکیان، قازاروس آقایان، هوانس تومانیان ردیف ایستاده:لوون شانت، درنیک دمیرچیان

پس از رخداد انقلاب سوسیالیستی و بنیان گذاری سامانه سوسیالیسی اتحاد جماهیر شوروی که کشور ارمنستان نیز پاره ای از آن بود، پیوندهای فرهنگی و دینی میان ایرانیان ارمنی و ارمنستان سست شد. انقلاب اکتبر بر ادبیات ارمنی تأثیر گسترده ای گذاشت. پس از انقلاب دستور زبان ارمنی در ارمنستان دگرگون و دستور زبان جدیدی جایگزین آن شد. با نگارش کتابهای ارمنی بر پایه این دستور زبان خواندن آن ها برای کودکان ارمنی ایران دشوار شد. افزون بر این ترویچ میهن پرستی، جهان وطنی و اندیشه سوسیایستی در کتاب های کودکان ارمنستان پررنگ شد و ادبیات کلاسیک ارمنی جای خود را به ادبیات نو داد. اگرچه هنوز شمار بزرگی از کتابهای کودکان از ارمنستان به ایران می آمد، محدود شدن پیوندهای فرهنگی ایرانیان، ارمنی با ارمنستان سبب توجه بیشتر به ادبیات کودکان ارمنی درایران و بالا بردن چند و چون آن شد. رشد کیفی و کمی نشریه های کودکان ارمنی در ایران در سنجش با کتاب های کودکان، رشد چشمگیرتری داشتند. اگرچه باید یادآور شد که کتابها و نشریات چاپ ارمنستان شوروی، همچنان به ایران وارد می شدند و هنوز در میان ارمنیان هوادار انقلاب سوسیالیستی خوانندگانی داشتند .

آثارهوانس تومانیان، آتابک خنکویان و قازاروس آقایان که از کتابهای محبوب دوران کودکی بسیاری از ارمنیان بودند، همچنان به زندگی خود در میان خانواده ها و به ویژه کودکان ارمنی ادامه مي دهند.

کتابشناسی[ویرایش]

  • ۱۸۶۷ - "Arutiun and Manvel" (autobiographical novel) آروتیون و مانوئل
  • ۱۸۷۲ - "Two sisters " (social novel) دو خواهر
  • ۱۸۸۸ - "Torg-Angeh" (poems)
  • ۱۸۹۳ - "The Main Events of My Life " (memoirs)
  • ۱۸۸۱ - "Anahit" (fairy tale) آناهید
  • ۱۸۸۷ - "Aregnazan" (fairy tale)
  • ۱۹۰۴ - "The Fairy Tales of Grandmother Gulnaz"
  • ۱۹۰۸ - "Arevik" (educational book) آرویک

منابع[ویرایش]