فهرست وزیران ایران پس از حمله اعراب

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

خلفای عباسی[ویرایش]

سامانیان[ویرایش]

آل بویه[ویرایش]

غزنویان[ویرایش]

سلجوقیان[ویرایش]

ایلخانیان[ویرایش]

تیموری[ویرایش]

صفوی[ویرایش]

وکیل نفس نفیس همایون[پانویس ۶]

وکیل‌السلطنه

وزیر دیوان اعلی

وکیل‌السلطنه

وزیر دیوان اعلی

وکیل‌السلطنه

برافتادن مقام وکیل‌السلطنه

«وزیر اعظم» یا «اعتمادالدوله»

هوتکی[ویرایش]

صفوی (ادامه)[ویرایش]

وزیر اعظم

وکیل‌الدوله

افشار[ویرایش]

وکیل‌الدوله

وزیر

صفوی (ادامه)[ویرایش]

افشار (ادامه)[ویرایش]

صفوی (ادامه)[ویرایش]

وکیل‌الدوله

زند[ویرایش]

وزیر دیوان اعلیٰ

قاجار[ویرایش]

صدراعظم

القای مقام صدارت عظما

رئیس شورای دولت

قائم‌مقام شاه

وقفه

رئیس‌الوزراء

برقراری دوبارهٔ مقام صدارت عظما

وقفه

وقفه

وقفه

در آغاز وزیر اعظم و سپس صدراعظم

رئیس موقت شورای وزیران

صدراعظم

وقفه

در آغاز وزیر اعظم و سپس صدراعظم

وقوع انقلاب مشروطه

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. پسر ابوالفضل بلعمی
  2. کشته‌شده در ۳۷۱ ه‍.ق.
  3. سلطان سنجر پیش از رسیدن به سلطنت با نام «ملک سنجر» از ۴۹۰ تا ۵۱۱ ه‍.ق. از سوی برادرانش «برکیارق» و «محمد» در خراسان حکومت می‌کرد. وزیران او در این مدت «مجیرالملک» (۴۹۰ ه‍.ق.)، «فخرالملک بن نظام‌الملک» (۴۹۰ - ۵۰۰ ه‍.ق.) و «صدرالدین محمد بن فخرالملک» (۵۰۰ - ۵۱۱ ه‍.ق.) بودند.
  4. غازان خان او را همزمان با رشیدالدین فضل‌الله به وزارت برگماشت ولی الجایتو او را برکنار کرد و کشت و تنها رشیدالدین فضل‌الله را به وزارت برگماشت.
  5. در لغت‌نامهٔ دهخدا سرواژهٔ «صائن وزیر» از او به عنوان پسر تاج‌الدین علیشاه جیلانی یاد شده است.
  6. در دورهٔ شاه اسماعیل یکم «وکیل نفس نفیس همایون» قدرتمندترین مقام پس از شاه بود. این سمت پس از جنگ چالدران و کشته شدن امیر نجم‌الدین عبدالباقی، «وکیل‌السلطنه» نام گرفت. در سال ۹۰۹ ه‍.ق. شاه اسماعیل دو تن را با نام‌های «خواجه شرف‌الدین محمد خان دیلمی قزوینی» و «امیر زکریا کُجُجی» (پدر خواجه جلال‌الدین محمد کُجُجی) به وزارت منصوب کرد.
  7. وکیل و امیرالامراء
  8. وکیل و امیرالامراء، او در جنگ غجدوان کشته شد.
  9. وکیل، صدرالممالک و امیرالامراء، وی در جنگ چالدران کشته شد.
  10. در لغت‌نامهٔ دهخدا در سرواژهٔ «ساقی» دربارهٔ او مطالبی نوشته شده است.
  11. او در ۹ ماه پایانی پادشاهی شاه اسماعیل یکم و اوایل پادشاهی شاه تهماسب یکم وکیل سلطنت بود. با مرگ شاه اسماعیل یکم اختیارات او توسط قزلباشان کاهش یافت و سرانجام به دست امیرالامراء دیوسلطان روملو کشته شد.
  12. شاه تهماسب یکم در ۹۴۰ ه‍.ق. مقام وزارت را مشترکاً به «میر عنایت‌الله خوزانی» و «خواجه معین‌الدین یزدی» داد.
  13. در آغاز به همراه میر عنایت‌الله خوزانی و سپس به‌تنهایی بر سر کار بود. روی هم رفته ۱۵ سال وکیل بود.
  14. در لغت‌نامهٔ دهخدا در سرواژهٔ «امیر تبریزی» دربارهٔ او مطالبی نوشته شده است.
  15. او زیردست معصوم بیگ صفوی بود و هنگامی که معصوم بیگ به سفر بی‌بازگشت حج رفت برای مدتی عهده‌دار امور گردید.
  16. در برخی منابع از او به شکل «میرزا محمد وزیر» یاد شده است.
  17. او وزیری با نام میرزا شاه‌ولی شیرازی (میرزا ابوالولی شیرازی) با لقب اعتمادالدوله برگزید.
  18. از خاندان میرمیران و از سادات اصفهان
  19. بعدها در زمان مظفرالدین شاه، اتابک لقب گرفت.

منابع[ویرایش]