فن مکانیکی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از فن (هواکش))
پرش به: ناوبری، جستجو

فن (به انگلیسی: Mechanical fan) (هواکش یا بادزن) به دستگاهی گفته می‌شود که هوا را به جریان می‌اندازد. فن‌ها از لحاظ کاربردی جهت مکیدن هوا (Exhust Fan)، دمیدن هوا (Supply Fan) و یا گردش هوا (Circulation Fan) مورد استفاده قرار می‌گیرند.

انواع فن‌ها[ویرایش]

فن‌ها با توجه به جهت جریان هوا نسبت به محور فن به دو دسته زیر تقسیم می‌شوند.

فن گریز از مرکز[ویرایش]

ساختار فن گریز از مرکز

فن گریز از مرکز (فن سانتریفوژ) به وسیله نیروی گریز از مرکز، هوا را به جریان می‌اندازد. در این گونه فن‌ها زاویه ورود و خروج هوا ۹۰ درجه است. فن‌های سانتریفور معمول ترین نوع فنهای مورد استفاده در صنایع هستند. در این فن‌ها، هوا از بخش پروانه به سمت پره‌ها حرکت کرده و انرژی جنبشی آن زیاد می‌شود. این انرژی جنبشی قبل از ورود به بخش خروجی به انرژی فشاری تبدیل شده و در نتیجه فشار هوا بالا می‌رود. فن‌های سانتریفوژ برای جریان‌های حاوی ذرات (رطوبت و گرد و غبار)، برای انتقال مواد و همچنین برای سیستمهای دارای دمای بالا کاربرد دارد.


فن محوری[ویرایش]

تصویر یک فن محوری

در فن محوری (فن آکسیال)، جریان هوا موازی محور فن است. سه نوع عمده فن‌های محوری عبارتند از: فن‌های پروانه‌ای، فن‌های لوله محوری و فن‌های پره محوری (جت فن). فن‌های محوری دارای قاب که داخل پنجره و دیوار نصب می‌شوند، فن‌های به کار رفته در رایانه‌ها، پنکه‌های سقفی و رومیزی و فن‌های محوری کانالی استفاده شده در صنعت جز این دسته از فن‌ها قرار می‌گیرند.

متعلقات فن‌ها[ویرایش]

فن‌ها بغیر از پروانه و بدنه (Housing) که از اجزا مهم یک فن بشمار می‌روند شامل متعلقاتی می‌باشند که کارکرد صحیح سیستم موکول به درستی طراحی و انتخاب آنها است. این متعلقات به شرح زیر می‌باشند:

الکتروموتور

پولی

تسمه

یاتاقان

شفت (محور)

انتقال قدرت[ویرایش]

اتصال تسمه پولی
اتصال کوپلینگی

نحوه انتقال قدرت از الکتروموتور به پروانه در فن‌ها عموماً به سه حالت صورت می‌گیرد.

اتصال مستقیم (Direct Drive)[ویرایش]

در این نوع اتصال شفت (محور) الکتروموتور مستقیماً به پروانه متصل می‌گردد.

اتصال تسمه پولی (Belt Drive)[ویرایش]

در این نوع اتصال، نیرو از الکتروموتور توسط پولی هاوتسمه‌ها به پروانه فن منتقل می‌شود. در این سیستم یاتاقانو قطر شفت نقش مهمی در انتقال نیرو دارد.

اتصال کوپلینگی(Coupling)[ویرایش]

در این اتصال که انواع مختلفی دارد شفت (محور) الکتروموتور با یک مجموعه شفت (محور) و یاتاقان که به پروانه فن متصل است توسط کوپلینگ، کوپل می‌شود.

منابع[ویرایش]

  • فن‌ها و تسمه‌های V شکل، نوشته لئو مایر/ترجمه میلاد تیموری، انتشارات یزدا، ۱۳۸۶
  • هواکش نگاهی کاربردی، ریاضی کرمانی، انتشارات سارا، ۱۳۸۱.