فنگیلیش

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

فنگلیسی (فارسی + انگلیسی)، فارگلیسی (فارسی + انگلیسی)، پنگلیش و پینگلیش (پارسی + english)، فنگلیش و یا فینگیلیسی (فارسی + انگلیسی)، به نوشتن کلمات فارسی با الفبای لاتین گفته می‌شود.

از این الفبا معمولاً در پیامک, رایانامه و گپ (گفتگوی اینترنتی) استفاده می‌شود.

جداول الفبای فارگلیسی[ویرایش]

با وجود اینکه قوانین مشخصی برای این حروف وجود ندارد؛ جدول زیر نشان می‌دهد که حروف فارسی چگونه با حروف لاتین (البته فقط حروف انگلیسی لاتین) جایگزین می‌شوند. این جدول بر اساس عرف و اصل فارگلیسی است که همیشه رعایت نمی‌شود.

همخوان‌ها[ویرایش]

دبیرهٔ فارسی آوا دبیرهٔ فارگلیسی دبیرهٔ فارسی آوا دبیرهٔ فارگلیسی
الف a a، ننوشتن چیزی، ' ب b b
پ p p ت t t
ث s s, th ج j j
چ č ch, c ح h h
خ - x, kh د d d
ذ z z, dh ر r r
ز z z ژ ž zh, j
س s s ش š sh
ص s s ض z z
ط t t ظ z z
ع - A، ' غ gh gh
ف f f ق q q
ک k k گ g g
ل l l م m m
ن n n و v v
ه h h ی y y
ـّ - تکرار دوبارهٔ حرف هٔ eye eye
ة t t ی y y
ک k k ئ، ء، أ، إ، ؤ - A، '
، , , «...» "..." "..."

واکه‌ها[ویرایش]

دبیرهٔ فارسی آوا دبیرهٔ فارگیلیسی دبیرهٔ فارسی آوا دبیرهٔ فارگیلیسی
آ ā u, aa, a اَ a a
ـَ a a ا ā a, a
اِ e e ـِ e e
اِی ee i, ee ـِی i, ee i
ـُ o o اُ o o
اُو u u, oo ـُو u u, oo
اَو (مانند اَورنگ) ō, ow aw, ow, o ـَو (مانند فردَوس) ō, ow aw, ow, o
ـَی (مانند مَیدان) ey ay, ey اَی (مانند اَیوان) ey ay, ey
ـَه (مانند نَه) a a ـِه (مانند خانِه) e e, eh

سامانه‌های نویسه‌گردان[ویرایش]

هم‌اکنون چند وبگاه برای نویسه‌گردانی یعنی تبدیل فارگیلیسی به فارسی هست. این وبگاه‌ها با گرفتن متن لاتین، نمود الفبایی فارسی‌اش را نمایش می‌دهند.

هر کدام از نویسه‌گردان‌ها قوانین ویژهٔ خود را دارند که معمولاً در وبگاهشان آورده‌اند.

نویسه‌گردان‌های فارسی برخط[ویرایش]

برای زبان فارسی نویسه‌گردان‌های وجود دارد:

یک صفر[ویرایش]

از آنجاکه در نوشتار فارسی آوانگارها روی حرف ها گذاشته نمی‌شوند، برگرداندن فارسی به فنگلیش به واژه نامه ای که دارای الفبای آوایی باشد نیاز دارد. نویسه گردان یک صفر با استفاده از الفبای آوایی ویکی واژه تبدیل فارسی به فنگلیش را انجام می دهد. رابط برنامه‌نویسی نرم‌افزار یک صفر به شکل وب سرویس در اختیار برنامه نویسان است. API یک صفر.

به‌نویس[ویرایش]

وبگاه بهنویس در حال حاضر ویژهٔ نویسه‌گردانی برای زبان فارسی بنیان نهاده شده، این وبگاه امکان ترجمه را نیز دارد.

گوگل[ویرایش]

وبگاه گوگل نیز هم‌اکنون کارآیی نویسه‌گردانی را به نام نویسه‌گردانی گوگل (به انگلیسی: Google transliteration) راه انداخته‌است. این نویسه‌گردان از زبان‌های زیادی از جمله فارسی طراحی شده است.

لاتین نویسی در سایر زبانها[ویرایش]

عرب زبان ها امروزه به مراتب بیشتر از فارس ها از لاتین نویسی استفاده می کنند هندی ها و پاکستانی ها نیز بطور فزاینده ای از لاتین نویسی استفاده می کنند.

یکسان سازی و استاندارد کردن لاتین نویسی[ویرایش]

پنگلیش یا لاتین نویسی فارسی امروزه رومن نویسی یا لاتین نویسی یا پنگلیش بطور گسترده ای در زبانهای شرقی رایج شده است . عرب زبان ها امروزه به مراتب بیشتر از ایرانیان و فارسی زبانان از لاتین نویسی استفاده می کنند هندی ها و پاکستانی ها نیز بطور فزاینده ای از لاتین نویسی استفاده می کنند. یکسان سازی و استاندارد کردن لاتین نویسی از وظایف فرهنگستان زبان است با توجه به استفاده روز افزون از لاتین نویسی لازم است که از استاندارد یکسانی استفاده شود بطور نمونه:

  • صدای کشیده " ایی" ee
  • صدای کشیده:" آی " aa
  • حرف خ xj = خ =kh =xj - Khomeini = Xjomeini

. khorasaan= xjorasaan

عربها - هندی ها و پاکستانی ها صدای "ایی" کشیده را با دوتا ee می نویسند که بیگانگان کاملاً آن را درست تلفظ می کنندزیرا دو تا ee تلفظ کشیده معادل - ایی - فارسی دارد مثلاً در خلیــــــج فـارس khaleej e Fars در حالیکه ایرانی هابه غلط می نویسند khalij e fars - پیروزی peerouzee درست است نه pirouzi چون همانطور که می دانید

  • - i- لاتین صداهای مختلفی دارد و لی هیچگاه صدای کشیده معادل- ایی- فارسی ندارد در نتیجه فرد بیگانه خلج و یا خلاج یا خیلیج و پایروزای یا پروزه تلفظ خواهد کرد. همینطور است صدای آی کشیده مانند آبادان- آزاد - باران در اینگونه مواردبویژه در کلماتی که اسم برای فرد خارجی کاملاً ناشناخته است بهتر است دوتا aa- نوشته شود البته بازارBazaar کلمه بین‌المللی است اما - Baaraan - باران کلمه ناشناخته ای است بایدبا دو تا aa نوشته شود اگر یکبار آA بکار رود یک فرد بیگانه با زبان فارسی - آن را غلط تلفظ خواهد کرد.
  • صدای - إ - را حتماً با E - باید نوشت مانند Enghelaab.
  • صدای - أ- را حتماً باید با a - نوشت مانند Arous

صدای خ - خ در زبان انگلیسی نیست اما آلمانی - اسپانیایی و روسی صدای خ را دارند. در اسپانیولی J را خ تلفظ می کنند در جوان - یوان - خوان - علامت بین‌المللی خ x است حال در لاتین نویسی فارسی یا پنگلیش باید بجای خ علامت ویژه پنگلیس درست کنیم تا آن را از سایر زبانها و لاتین نویسی سایر زبانها جدا کند برای اینکار می توانیم حرف xj= خ استفاده کنیم .چون وقتی شما مصلا خراسان را بسبک انگلیسی می نویسید افراد خارجی آن را کوراسان تلفظ می کنند نه خوراسان ولی اگر آن را بصورت اسپانیولی بنویسید خ را درست تلفظ خواهند کرد. khorasaan= xjorasaan

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]