فریدون‌شهر

فریدون‌شهر
کشور	ایران
استان	اصفهان
شهرستان	فریدون‌شهر
بخش	مرکزی
نام(های) قدیمی	مارتقوپی، آخره
سال شهرشدن	۱۳۳۵
مردم
جمعیت	۱۳۵۹۲
زبان‌ گفتاری	گرجی
مذهب	شیعه
جغرافیای طبیعی
مساحت	۱۸ کیلومتر مربع
ارتفاع از سطح دریا	۲۵۳۰ متر
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه	۵
میانگین بارش سالانه	۶۰۰ میلی متر
روزهای یخبندان سالانه	۱۱۰ روز
اطلاعات شهری
شهردار	عبدالرضا سپیانی
ره‌آورد	نان، عسل، فرآورده های لبنی، گیاهان دارویی
پیش‌شماره تلفنی	۰۳۷۲۵۲۲
وبگاه	فرمانداری فریدونشهر
تابلوی خوش‌آمد به شهر
به شهر طبیعت زیبا فریدونشهر خوش آمدید
فریدون‌شهر روی نقشه ایران °۵۰٫۱۱۸۶شرقی °۳۲٫۹۴۱۴شمالی / ۵۰٫۱۱۸۶;۳۲٫۹۴۱۴

نوشته ای به زبان گرجی

فِرِیدون‌شهر شهری است از توابع «بخش مرکزی»، «شهرستان فریدون‌شهر»، «استان اصفهان»، که در «دهستان چشمه لنگان» قرار دارد.

فریدونشهر ۱۳٫۵۹۲ نفر جمعیت دارد. از حدود ۴۰۰ سال پیش گرجی‌ها که در زمان صفویان به فریدن کوچانده شده‌اند در فریدون شهر زندگی می‌کنند. هم اکنون اکثریت مردم این شهر گرجی هستند.

شهر فریدونشهر با میانگین ارتفاع ۲۵۳۰ متر از سطح دریا و همچنین ۱۸ کیلومتر مربع مساحت از شمال به کوه تسیخه، از جنوب به مزارع جنوب فریدونشهر، از شرق به روستای بادجان و از غرب به مزارع غرب فریدونشهر منتهی می‌شود.

تاریخچه

جستار وابسته: گرجیان ایران

بنیادگذاران فریدونشهر، از اسرای گرجی تبار زمان شاه عباس اول هستند که به ایران تبعید شدند، و عده‌ای از جنگاوران آن‌ها جهت حفظ منطقهٔ فریدن و همچنین پایتخت (اصفهان) از حملات اقوام لر و کرد به فریدن رهسپار شدند.

ورود گرجی‌ها به ایران

پس از فتح افغانستان به دست «گرگین خان» - سردار گرجی تبار سپاه صفوی - در زمان «شاه عباس اول» در «گرجستان» شورشی رخ داد. بنابرین شاه عباس یکی از سرداران گرجی تبار سپاه خود به نام «قرچاغای خان» را به همراه گرگین خان به گرجستان فرستاد تا شورشیان را متوقف کنند. سپس این دو سردار گرجی همراه با نیروهای خود در نزدیکی شهر «تفلیس» امروزی اردو زدند تا در اسرع وقت به ماموریت خود عمل کنند. تا اینکه نامه‌ای به دست گرگین خان رسید که از طرف شاه عباس خطاب به قرچاغای خان نوشته شده بود: «تمام شورشیان رابه قتل رسانده و خانواده هایشان را تبعید کنید.» گرگین خان که تحمل به قتل رسیدن و تبعید هموطنان خود را نداشت، شبانه و به طور محرمانه با سران گرجی میزگردی تشکیل داد و راجع به دستور شاه عباس با آنان مشورت نمود. آنان تصمیم گرفتند که سپاهیان شاه عباس را نابود کنند. و در نهایت در صحرایی به نام «مارتقوپی» بر سربازان سپاه صفوی چیره شدند.

گرگین خان به دلیل زندگی در کنار سران سلسلهٔ صفوی، مورد بدبینی خوانین گرجی قرار گرفته بود. از این رو همراه با خانواده اش به «امپراتوری عثمانی» پناهنده شد که سرانجام این کار چیزی به جز مرگ به دست سران عثمانی نبود.

با پناهنده شدن گرگین خان به عثمانی و مرگ او، بین اقوام گرجی اختلاف ایجاد شد و این بار در مقابل لشکر ۲۰۰٬۰۰۰ نفری و تازه نفس سپاه صفوی شکست خوردند. در نتیجه شاه عباس آنان را به داخل ایران تبعید کرد و مخصوصاً دستور داد که هر یک از این اقوام را به ولایتی که در آن آب و هوا و شرایط زندگی با وطن اصلی ایشان شبیه باشد انتقال دهند. به همین خاطر در ابتدای ورود گرجی‌ها به ایران، آنها را در «مازندران» که گمان می‌رفت از لحاظ آب و هوایی همانند گرجستان است، سکونت دادند ولی با نامساعد بودن آب و هوا اکثر آنان به شهرستان‌های داخلی ایران روانه شدند. از تعداد ۳۰۰ هزار نفر مهاجر گرجی به نقاط مختلف ایران، نیمی از آنها به «اصفهان» و «شیراز» وارد شدند.

گرجی‌ها در استان اصفهان

گرجیانی که به اصفهان مهاجرت کردند، ابتدا در زمان شاه عباس در «عباس آباد» اصفهان و پس از مدتی با تأسیس «نجف آباد» توسط «شیخ بهایی» در نجف آباد زندگی کردند. که به دستور شاه عباس عده‌ای از آنان که دارای خصال ستیزه جویی و جنگاوری بودند، جهت حفظ منطقه فریدن و همچنین پایتخت (اصفهان) از حملات و غارتگری‌های اقوام لر و کرد همچنین به دلیل آب و هوای مساعد و مزارع و شکارگاه‌های مناسب به فریدن مهاجرت کردند. (در کل این بهترین روش نابودی گرجی‌ها از نظر شاه عباس بوده تا هم انتقام نابودی سپاهش را در مارتقوپی از جنگاوران گرجی بگیرد، و هم آنان را سدی در مقابل یورشهای اقوام لر قرار دهد، و نیز بهترین روش از بین بردن فرهنگ آنان، که آنان را در مجاورت اقوام ارمنی، لر، ترک، عرب و همچنین اقوام مختلف فارسی زبان قرار بدهد. که علت تقلیل فرهنگ، زبان و نژاد گرجی در منطقه نیز همین است.)

گرجی‌ها در فریدن

تمام گرجیانی که به فریدن رسیدند، ابتدا در فریدن، شهر افوس را بنیاد گذاردند و سپس عده‌ای از آن‌ها شهرهای «فریدون‌شهر (سوپلی)» و «میاندشت (تورلی)» را بنیان نهادند.

و همچنین عده‌ای دیگر از شهر افوس جهت حفظ دین مسیحیت در «داشکسن» -که یک روستای ارمنی نشین متعصب به دین مسیحیت بود- سکنی گزیدند، و نیز عده‌ای به دلایل نامعلوم آبادی‌های «آغچه» و «بوئین» را بنا کردند.

پس از حملهٔ کریم خان زند به گرجی‌های فریدون‌شهر، ساکنان آن به روستاهای «سیبک»، «چقیورت» و «نهضت‌آباد» مهاجرت کردند. و

جمعیت گرجی‌های فریدنی حدود ۱۰۰٬۰۰۰ نفر تخمین زده می‌شود.

وجه تسمیه

گرجی‌ها در ابتدای ورود به این منطقه در عصر شاه عباس اول صفوی به یاد پیروزی بر سپاه صفوی در دشت «مارتقوپی» محل سکونت خودرا «مارتقوپی» نامیدند بعد از مدتی این نام فراموش و لفظ(گرجی: სოფელი، (تلفظ: سُپِلی) به معنای «آبادی» جایگزین شد که گرجیان این منطقه اکنون این شهر را به این نام می‌خوانند. در وجه تسمیه فریدونشهر چنین قید شده‌است فریدونشهر یا آخوره چون آخرین قسمت منطقه اصفهان و سرحد بین استان لرستان، بختیاری و اصفهان بوده‌است بنام آخوره معروف و آخوره از آخر آمده‌است و در سالهای بعد از انقلاب به موازات پیشرفتهای همه جانبه که در مملکت صورت گرفته و تبدیل آن به شهرستان اسم آن به فریدونشهر نامگذاری شد.

جغرافیا

شهر فریدونشهر با پهنه‌ای حدود پنج کیلومتر مربع در غرب استان اصفهان در ۳۲ درجه و ۵۶ دقیقه و ۱۵ ثانیه پهنای شمالی و ۵۰ درجه و۷دقیقه و ۱۵ ثانیه درازای شرقی نسبت به نیمروز گرینویچ قرار دارد.

فریدونشهر منطقه‌ای است کوهستانی که بین دو رشته کوه از رشته کوههای زاگرس درست در محلی از قسمت اعظم راههای منطقه بختیاری به آن می‌پیوندد قرار گرفته و از دیرباز مرکز خرید و فروش برای عشایر ایلهای بختیاری بوده‌است. منطقه‌ای بسیار خوش آب و هواست به طوری که بسیاری از کارمندان شرکت نفت در منطقه خوزستان مدت ۵ ماه از بهار و تابستان را در این منطقه می‌گذرانند و بعضی از آنها ساختمانهایی نیز احداث کرده‌اند. زمستان‌های پربرف و تابستان‌های دل انگیز دارد. در نزدیکی شهر یک پیست اسکی (پیست اسکی فریدون شهر) نیز وجود دارد. فریدونشهر دارای شهرداری و فرمانداری، بخشداری، پاسگاه ژاندامری، اداره منابع طبیعی وابخیزداری و کشاورزی، آمار، بانکهای صادرات، ملی، کشاورزی، پست و تلگراف و تلفن و از زمانهای خیلی پیش به علت موقعیت جغرافیایی دارای شیکه بی سیم و مراکز ارتباطی دیگر بوده‌است. موقعیت جغرافیایی و شرایط طبیعی فریدونشهر ایجاب می‌کند که بیشتر کارها در این منطقه به صورت دسته جمعی انجام گیرد و جنبه تعاون داشته باشد زیرا مدت ۵ ماه از سال بیشتر منطقه از برف پوشیده شده‌است و تا چند سال پیش خود فریدونشهر نیز مدت ۳ تا ۴ ماه بر اثر بارندگی ارتباطش با سایر نقاط قطع می‌شد.

جاذبه‌های گردشگری

طبیعت زیبا و آب هوای چهارفصل فریدونشهر آن را به مقصدی برای گردش‌های یک روزه تبدیل کرده‌است. در زمستان پیست اسکی فریدون شهر که مرتفع‌ترین پیست اسکی فلات مرکزی ایران است هر روز شاهد جمعیت زیادی به خصوص روزهای تعطیل می‌باشد. بهاری سرسبز به دلیل بارندگی‌های زیاد و تابستانی خنک از ویژگی‌های برجسته این شهرستان است. از جاهای دیدنی فریدونشهر می‌توان به چشمه سراب (پارک معلم)،سراب ابلیت (واقع در محله وحدت آباد)، آبشار پونه زار، آبشار دورک، آبشار طرزه، آبشار پشندگان، دشت لاله‌های واژگون فریدون شهر، رودخانه و سد چشمه لنگان، کوه شاهان کوه با ارتفاع ۴۰۴۰ متر که بلندترین قله استان اصفهان می‌باشد -که همیشه پوشیده از برف است-، جنگل‌های پشت کوه و غارها و نقاط بکر بسیار زیاد اشاره کرد.

نگارخانه

نمایی از پارک معلم

• 

  سراب فریدونشهر

• 

  سراب فریدونشهر

• 

  سراب فریدونشهر

• 

  سراب فریدونشهر

پیوند به بیرون

• روزنامه همشهری

جستارهای وابسته

• داشکسن

منابع

• مولیانی، سعید. جایگاه گرجی‌ها در تاریخ و فرهنگ و تمدن ایران. اصفهان: انتشارات یکتا، ۱۳۷۹.
• سنیکیدزه، لوان. «تاریخ گرجستان در یک نگاه». ترجمهٔ آریا خسروی. تفلیس: وطن، ۱۹۹۴.
• رحیمی، ملک محمد. «گرجی‌های ایران». اصفهان:یکتا، ۱۳۷۹.
• سپیانی، محمد. «ایرانیان گرجی». اصفهان: کتاب فروشی آرش، ۱۳۵۸.
• دلاواله، پیترو. «سفرنامه پیترو دلاواله». ترجمه شعاع الدین شفا. تهران: ۱۳۴۸.
• میرمحمدی، حمیدرضا. «جغرافیای تاریخی فریدن». خوانسار: ارمغان قلم، ۱۳۷۹.
• گگوچادزه، لیلا. «دستور زبان گرجی برای فارسی زبانان». ترجمه فردین کمایی. رشت: دانشگاه گیلان، ۱۳۸۲.
• وب‌گاه گرجیان ایران (برداشت آزاد با ذکر منبع)
• fallingrain
• http://www.isfahanportal.ir/framework.jsp?SID=2100
• http://www.isfahanportal.ir/framework.jsp?SID=2101

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ فریدون‌شهر موجود است.