فریدون‌شهر

فریدون‌شهر
فریدون‌شهر °۵۰٫۱۱۸۶شرقی °۳۲٫۹۴۱۴شمالی / ۵۰٫۱۱۸۶;۳۲٫۹۴۱۴
اطلاعات کلی
کشور	ایران
استان	اصفهان
شهرستان	فریدون‌شهر
بخش	مرکزی
نام(های) قدیمی	آخوره بالا، مارتقوپی
سال شهرشدن	۱۳۳۵
مردم
جمعیت	۱۳۵۹۲
زبان‌ گفتاری	گرجی، فارسی
مذهب	شیعه
جغرافیای طبیعی
مساحت	۱۸ کیلومتر مربع
ارتفاع از سطح دریا	۲۵۳۰ متر
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه	۵
میانگین بارش سالانه	۶۰۰ میلی متر
روزهای یخبندان سالانه	۱۱۰ روز
اطلاعات شهری
شهردار	عبدالرضا سپیانی
ره‌آورد	سیب زمینی، قالی
پیش‌شماره تلفنی	۰۳۷۲۵۲۲
وبگاه	فرمانداری فریدونشهر
تابلوی خوش‌آمد به شهر
به شهر طبیعت زیبای فریدونشهر خوش آمدید

فریدون‌شهر نام شهری در غرب استان اصفهان در ایران است.

شهر فریدونشهر با ۱۳٫۵۹۲ نفر جمعیت مرکز بخش مرکزی شهرستان فریدون‌شهر است. مردم فریدونشهر اکثرا گرجی هستند. از حدود ۴۰۰ سال پیش گرجی‌ها که در زمان صفویان به فریدن کوچانده شده‌اند در فریدون شهر زندگی می‌کنند.

تاریخچه

مهاجرت گرجی ها به ایران

پس از فتح افغانستان به دست «گرگین خان» - سردار گرجی الاصل سپاه صفوی - در زمان «شاه عباس» در «گرجستان» شورشی رخ داد . لذا شاه عباس یکی از سرداران گرجی الاصل سپاه خود به نام «قرچاغای خان» را به همراه گرگین خان به گرجستان فرستاد تا شورشیان را متوقف کنند . سپس این دو سردار گرجی همراه با نیروهای خود در نزدیکی شهر «تفلیس» امروزی اردو زدند تا در اسرع وقت به ماموریت خود عمل کنند . تا اینکه نامه ای به دست گرگین خان رسید که از طرف شاه عباس خطاب به قرچاغای خان نوشته شده بود : «تمام شورشیان رابه قتل رسانده و خانواده هایشان را تبعید کنید .» گرگین خان که تحمل به قتل رسیدن و تبعید هموطنان خود را نداشت، شبانه و به طور محرمانه با سران گرجی میزگردی تشکیل داد و راجع به دستور شاه عباس با آنان مشورت نمود . آنان تصمیم گرفتند که سپاهیان شاه عباس را نابود کنند . و در نهایت در صحرایی به نام «مارتقوپی» بر سربازان سپاه صفوی چیره شدند .

گرگین خان به دلیل زندگی در کنار سران سلسله ی صفوی، مورد بدبینی خوانین گرجی قرار گرفته بود . از این رو همراه با خانواده اش به «امپراتوری عثمانی» پناهنده شد که سرانجام این کار چیزی به جز مرگ به دست سران عثمانی نبود .

با پناهنده شدن گرگین خان به عثمانی و مرگ او، بین اقوام گرجی اختلاف ایجاد شد و این بار در مقابل لشکر 200000 نفری و تازه نفس سپاه صفوی شکست خوردند . در نتیجه شاه عباس آنان را به داخل ایران کوچانید و مخصوصا دستور داد که هر یک از این اقوام را به ولایتی که در آن آب و هوا و شرایط زندگی با وطن اصلی ایشان شبیه باشد انتقال دهند . به همین خاطر در ابتدای ورود گرجی ها به ایران، آنها را در «مازندران» که گمان می رفت از لحاظ آب و هوایی همانند گرجستان است، سکونت دادند ولی با نامساعد بودن آب و هوا اکثر آنان به شهرستان های داخلی ایران روانه شدند . از تعداد 300 هزار نفر مهاجر گرجی به نقاط مختلف ایران ، نیمی از آنها به «اصفهان» و «شیراز» وارد شدند .

مهاجرت گرجی ها به فریدن

گرجیانی که به اصفهان مهاجرت کردند ، ابتدا در زمان شاه عباس در «عباس آباد» اصفهان و پس از مدتی با تاسیس «نجف آباد» توسط «شیخ بهایی» در نجف آباد زندگی کردند. که به دستور شاه عباس عده ای از آنان که دارای خصال ستیزه جویی و جنگاوری بودند ، جهت حفظ منطقه فریدن و همچنین پایتخت از حملات و غارتگری های اقوام لر و کرد همچنین به دلیل آب و هوای مساعد و مزارع و شکارگاه های مناسب به فریدن مهاجرت کردند . (در کل این بهترین روش نابودی گرجی ها از نظر شاه عباس بوده تا هم انتقام نابودی سپاهش را در مارتقوپی از جنگاوران گرجی بگیرد ، و هم آنان را سدی در مقابل یورشهای اقوام لر قرار دهد ، و نیز بهترین روش از بین بردن فرهنگ آنان ، که آنان را در مجاورت اقوام ارمنی ، لر ، ترک ، فارس و عرب قرار بدهد . که علت تقلیل فرهنگ ، زبان و نژاد گرجی در منطقه نیز همین است .) جمعیت مهاجران گرجی به فریدن چیزی حدود 30 الی 40 هزار نفر بوده که هفت هزار خانوار را تشکیل می دادند ، البته به دلیل مهاجرت های زیاد ، جمعیت گرجیان ساکن در منطقه افزایش چشم گیری نداشته است .

تمام گرجیانی که به فریدن رسیدند ، ابتدا در محل شهر افوس امروزی اردو زدند و سپس توسط «اصلان بیک» - سرپرست گرجیان مهاجر به فریدن - ، برادرانش و مامورین شاه در آبادی های مختلف از جمله «فریدونشهر» ، «بوئین» ، «میاندشت» ، «داشکسن» و سپس «آغچه» ، «چقیورت» ، «سیبک» ، «نهضت آباد»(جقجق) و عده ای نیز در «قائم آباد»(شاه وردی) ، «معصوم آباد»(شاه عنایت) ، «میر آباد» و «قودجانک» پراکنده شدند .

قسمت اعظم اهالی گرجی در فریدونشهر ، بوئین ، میاندشت ، داشکسن وآغچه ساکن اند و پس از گذراندن چهار قرن در کشوری با زبان رسمی فارسی ، زبان گرجی بین آنها متداول است .

متاسفانه تمامی اهالی گرجی تبار شهر افوس و روستای قودجانک زبان مادری خود را فراموش کرده (؟) (!) و فقط به زبان فارسی تکلم می کنند . همچنین اهالی گرجی تبار روستا های قائم آباد ، معصوم آباد و میرآباد نیز به زبان ترکی تکلم می کنند .

وجه تسمیه

گرجی هاکه قدیمترین مردمان منطقه هستند و حدود 4 قرن پیش ار گرجستان به این شهر آمدتد اینجا را شهر فریدون پیشدادی می‌دانند و به روایاتی ازشاهنامه و روستای مشهدکاوه که زادگاه کاوه آهنگراست استناد می‌کنند. گرجی‌ها در ابتدای ورود به این منطقه در عصر شاه عباس اول صفوی به یاد ناحیه‌ای زیبا در گرجستان روستای سکونت خودرا مارتقوپی نامیدند (که از منابع تاریخی از آن به عنوان مردانقوب یاد شده‌است) بعد از مدتی این نام فراموش و لفظ سوپلی (آبادی) جایگزین شد که گرجیان این منطقه اکنون این شهر را به این نام می‌خوانند. در وجه تسمیه فریدونشهر چنین قید شده‌است فریدونشهر یا آخوره چون آخرین قسمت منطقه اصفهان و سرحد بین استان لرستان و اصفهان بوده‌است بنام آخوره معروف و آخوره از آخر آمده‌است و در سالهای بعد از انقلاب به موازات پیشرفتهای همه جانبه که در مملکت صورت گرفته و تبدیل آن به شهرستان اسم آن به فریدونشهر نامگذاری شد.

جغرافیا

شهر فریدونشهر با پهنه‌ای حدود پنج کیلومتر مربع در غرب استان اصفهان در ۳۲ درجه و ۵۶ دقیقه و ۱۵ ثانیه پهنای شمالی و ۵۰ درجه و۷دقیقه و ۱۵ ثانیه درازای شرقی نسبت به نیمروز گرینویچ قرار دارد.

فریدونشهر منطقه‌ای است کوهستانی که بین دو رشته کوه از رشته کوههای زاگرس درست در محلی از قسمت اعظم راههای منطقه بختیاری به آن می‌پیوندد قرار گرفته و از دیرباز مرکز خرید و فروش برای عشایر ایلهای بختیاری بوده‌است. منطقه‌ای بسیار خوش آب و هواست به طوری که بسیاری از کارمندان شرکت نفت در منطقه خوزستان مدت ۵ ماه از بهار و تابستان را در این منطقه می‌گذرانند و بعضی از آنها ساختمانهایی نیز احداث کرده‌اند. زمستان‌های پربرف و تابستان‌های دل انگیز دارد. در نزدیکی شهر یک پیست اسکی (پیست اسکی فریدون شهر) نیز وجود دارد. فریدونشهر دارای شهرداری و فرمانداری، بخشداری، پاسگاه ژاندامری، اداره منابع طبیعی وابخیزداری و کشاورزی، آمار، بانکهای صادرات، ملی، کشاورزی، پست و تلگراف و تلفن و از زمانهای خیلی پیش به علت موقعیت جغرافیایی دارای شیکه بی سیم و مراکز ارتباطی دیگر بوده‌است. موقعیت جغرافیایی و شرایط طبیعی فریدونشهر ایجاب می‌کند که بیشتر کارها در این منطقه به صورت دسته جمعی انجام گیرد و جنبه تعاون داشته باشد زیرا مدت ۵ ماه از سال بیشتر منطقه از برف پوشیده شده‌است و تا چند سال پیش خود فریدونشهر نیز مدت ۳ تا ۴ ماه بر اثر بارندگی ارتباطش با سایر نقاط قطع می‌شد. بر اثر گذشته زمان از تعدد کارهای تعاونی کاسته می‌شود واین گونه کارها تغییر شکل و فرم داده جنبه انفرادی به خود می‌گیرد.

جاذبه های گردشگری

طبیعت زیبا و آب هوای چهارفصل فریدونشهر آن را به مقصدی برای گردش‌های یک روزه تبدیل کرده‌است. در زمستان پیست اسکی فریدون شهر که مرتفع‌ترین پیست اسکی فلات مرکزی ایران است هر روز شاهد جمعیت زیادی به خصوص روزهای تعطیل می‌باشد. بهاری سرسبز به دلیل بارندگی‌های زیاد و تابستانی خنک از ویژگی‌های برجسته این شهرستان است. از جاهای دیدنی فریدونشهر می‌توان به چشمه سراب (پارک معلم)، آبشار پونه زار، آبشار دورک، آبشار طرزه، آبشار پشندگان، دشت لاله‌های واژگون فریدون شهر، رودخانه و سد چشمه لنگان، کوه شاهان کوه با ارتفاع ۴۰۴۰ متر که بلندترین قله استان اصفهان می‌باشد -که همیشه پوشیده از برف است-، جنگل‌های پشت کوه و غارها و نقاط بکر بسیار زیاد اشاره کرد.

منابع

• سنی کیدزه ، لوان . «تاریخ گرجستان»
• رحیمی ، ملک محمد . «گرجی های ایران» . اصفهان:یکتا، 1379 .
• سپیانی ، محمد . «ایرانیان گرجی» . اصفهان: کتاب فروشی آرش، 1358 .
• دلاواله ، پیترو . «سفرنامه پیترو دلاواله» . ترجمه شعاع الدین شفا . تهران: 1348 .

.* میرمحمدی ، حمیدرضا . «جغرافیای تاریخی فریدن» . خوانسار: ارمغان قلم، 1379 .

• وب‌گاه گرجیان ایران (برداشت آزاد با ذکر منبع)
• fallingrain
• http://www.isfahanportal.ir/framework.jsp?SID=2100
• http://www.isfahanportal.ir/framework.jsp?SID=2101

پیوند به بیرون

• وب‌گاهی در مورد گرجیان ایران
• روزنامه همشهری

جستارهای وابسته

• داشکسن