فرهاد دریا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
فرهاد دریا
Farhad Darya in 2010-cropped.jpg
فرهاد دریا در ۲۰۰۸
اطلاعات پس‌زمینه
نام اصلی فرهاد ناشر
نام مستعار فرهاد دریا
تولد ۲۲ سپتامبر ۱۹۶۲(۱۹۶۲-09-۲۲) ‏(۵۲)
کابل، افغانستان
خاستگاه افغانستانافغان
سبک‌ها پاپ، دنس، غزل، موسیقی کلاسیک
سازها هارمونیوم، ساز کلیدی، گیتار
سال‌های فعالیت ۱۹۸۸ — کنون
ناشرین گوناگون
وب‌گاه FarhadDarya.info

فرهاد ناشر با نام هنری فرهاد دریا (زاده ۲۲ سپتامبر ۱۹۶۲ در کابل، افغانستان) موسیقی‌دان، خواننده، بازیگر و فعال حقوق بشر آمریکایی—افغانستانی و تأثیرگذارترین هنرمند افغانستان از دهه ۱۹۸۰ تاکنون می‌باشد.[۱] او همچنین به عنوان یکی از برترین موسیقی‌دانان افغانستان نه تنها توسط موسیقی‌اش بلکه توسط اعمال خیرخواهانه و وطن‌پرستی‌اش نزد مردم افغانستان شناخته می‌شود و از سال ۲۰۰۶ تاکنون سفیر صلح سازمان ملل متحد در افغانستان می‌باشد. طرفداران او شامل مناطق آسیای مرکزی، ایران، پاکستان، تاجیکستان، ازبکستان و در غرب بین افغان‌ها و فارسی‌زبان‌ها هستند. دریا به زبان‌های گوناگون شامل فارسی، ازبکی، انگلیسی، پشتو و اردو ترانه می‌خواند.[۲] او تاکنون چندین کنسرت را در افغانستان، تاجیکستان، ایالات متحده، امارات متحده عربی، افغانستان وآلمان بر‌گزار نموده است. کنسرت‌های او در افغانستان همیشه رایگان و بدون‌سود اجرا می‌شوند.[۳][۴]

سال‌های آغازین و زندگی خصوصی[ویرایش]

فرهاد دریا در شهر کابل در خانواده‌ای تاجیک که از شهر قندوز بودند به دنیا آمد. دریا در مدرسه (مکتب) متوسطه شیرخان در کندز درس خواند، که البته نام این مدرسه از نام پدربزرگش، شیرخان، گرفته شده بود. او اولین گروه موسیقی خود را با نام نیستان تشکیل داد، او بعداً از دبیرستان حبیبیه فارغ‌التحصیل شد. بعد از دبیرستان او در دانشگاه پلی‌تکنیک کابل و بعداً در دانشگاه کابل به تحصیل مشغول شد. در همین زمان بود که اولین گروه موسیقی حرفه‌ای خودش را با نام گروه باران شکل داد. خود گروه به دلیل ترانه‌های غیرسنتی‌شان آن‌قدر موفق نبودند؛ اگرچه چهره‌های آن‌ها در بین مردم شناخته شد، فرهاد دریا، اسد بدیع، مختار مجید و جاوید راهی که ار اعضای اصلی این گروه بودند. او در حال درس خواندن در دانشگاه، برای دیگر خواننده‌ها موسیقی زیر نام مستعار ابر موسیقی می‌نوشت. در سال ۱۹۸۸ در دانشگاه به عنوان استاد دانشگاه در دانشگاه کابل شناخته می‌شد و برای یک‌سال پیش از رهسپار شدن به اروپا، موسیقی کلاسیک اروپایی را خواند.

بعد از سفر به پراگو و هامبورگ به پاریس رسید و با "'سلطانه امام" آشنا شد. آن‌دو در ۱۹۹۳ ازدواج کردند و به ایالات متحده در ۱۹۹۵ رهسپار شدند و در حال حاضر در ویرجینیا سکونت دارند. اولین فرزند او در سال ۱۹۹۶ پسری با نام هجران دریا به دنیا آمد که حال تقریباً ۱۸ سن دارد.

کارها[ویرایش]

دهه ۱۹۸۰[ویرایش]

در طول دهه ۱۹۸۰، دریا روی تحصیل تمرکز کرده بود و مهارتش در موسیقی به یک حرفه تبدیل نشده بود. او بیشتر در این سال‌ها با گروه باران همکاری می‌کرد و خودش به تنهایی به عنوان فرد اصلی گروه شناخته می‌شد. بعد از ترک افغانستان و منحل شدن گروه باران، او کارهای تکی خود را آغاز کرد.[۱]

۱۹۹۰—۲۰۰۳[ویرایش]

او در طول سال‌های ۱۹۸۰ تا ۱۹۹۰ چندین آلبوم را عرضه کرد که بیشتر آن‌ها با موضوع ورود شوروی به افغانستان و جنگ و آوارگی مردمش سروکار داشت. بیشتر موسیقی‌اش در مورد مردم افغانستان و یکپارچگی آنان بود. آلبوم او در سال ۲۰۰۳، سلام افغانستان که اولین آلبوم او بعد از سال‌های جنگ در افغانستان بود، با همین موضوع سروکار دارد. او جزو اولین هنرمندانی بود که بعد از ورود ایالات متحده به افغانستان به کشورش بازگشت و کارهای فرهنگی و بشردوستانه‌اش را آغاز کرد. این تلاش‌هایش او را یکی یکی از برترین موسیقی‌دان‌های افغانستان و "بهترین خواننده سال" در کشورش و همچنین در دانمارک تبدیل کرد. دریا در این مدت بیش از ۱۸ آلبوم موسیقی عرضه کرد.[۱]

۲۰۰۳—۲۰۰۸:سفیرصلح سازمان ملل[ویرایش]

از سال ۲۰۰۳ تاکنون فرهاد دریا روی پروژه‌های خیرخواهانه و بشردوستانه خویش کار می‌کند.[۵] او همچنین در عملکردهای صلح و انتخابات با دولت افغانستان همکاری می‌کند.[۶][۷] او در سال به عنوان "سفیر حسن نیت و صلح" سازمان ملل در افغانستان انتخاب شد. او از سال ۲۰۰۳ تاکنون فعالیت‌های زیادی در عرصه کمک به کودکان خیابانی داشت و کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان نیز در سال ۲۰۰۶ از این هنرمند، به خاطر "خدماتش در زمینه حقوق بشر" قدردانی کرد.[۸] او از سوی سازمان ملل متحد به عنوان "بهترین مدل نسل کنونی افغانستان" شناخته شد و از او به خاطر کمک‌هایش به صلح قدردانی شد.[۹][۱۰] مراسمی نیز با نام "روز سپاس از دریا" در کابل به خاطر کمک های مالی و بشردوستانه دریا بر‌گزار شده بود.

۲۰۰۸:آلبوم هه! و کنسرت تاجیکستان[ویرایش]

فرهاد دریا روی جلد آلبوم هه! که آلبومی با موفقیت گسترده بود.

در سال ۲۰۰۸، دریا آلبوم بین‌المللی و استودیویی‌اش با نام هه! (به انگلیسی: !HA) را عرضه کرد. مطابق با وبگاه بیروبار سی‌دی این آلبوم یک اثر بسیار موفق در افغانستان بود. ویدئو «نزدیک شدن» از همین آلبوم در تلویزیون ملی افغانستان عرضه شد که یکی از آثار موفق در همان سال به حساب می‌آمد. او در این آلبوم بیشتر از ترانه‌های وطن‌پرستانه استفاده کرده است.[۹] در موزیک‌ویدئوی این ترانه، «هه!»، فرهاد دریا از سبک‌های نوین موسیقی کمک گرفته که آن‌را به موسیقی عامه‌پسند تبدیل کرده است.

فرهاد دریا در بعدازظهر روز یکشنبه ۱۹ اکتبر ۲۰۰۸، کنسرتی را در تاجیکستان انجام داد. وی یک روز قبل از برگزاری کنسرت نشستی برای خبرنگاران تشکیل داده و در آن‌جا گفت که از نخستین سفر خود به تاجیکستان خوشحال است و این سفر را رویدادی جالب ارزیابی می کند. او در این کنفرانس به خبرنگاران گفته بود، "مادامی که در تاجیکستان مرا دوست می دارند، افغانستان که وطنم است و آنجا بزرگ شده‌ام، در ایران هم هوادارانی دارم، پس ریشه من در شرق است. من چون یک هنرمند به مرزبندی باور ندارم، مهم‌تر از این، پیام من است که در ترانه‌هایم می‌شنوید."[۱۱] این کنسرت با حمایت شرکت‌های "آریانا مدیا" و "قیام اینترتینمنت" در تالار کاخ باربد، یکی از بزرگ‌ترین تالارهای شهر دوشنبه بر‌گزار شده‌بود.[۱۲]

۲۰۱۰—تاکنون[ویرایش]

کنسرت هرات[ویرایش]

در ۱۴ سپتامبر ۲۰۱۰ فرهاد دریا کنسرتی را در شهر هرات در بین هوادارانش انجام داد. بلافاصله پس از پایان کنسرت حمله‌کننده‌ای انتحاری سوار بر موتورسایکل، بمب خود را انفجار داد که باعث زخمی شدن ۱۳ نفر شد. در این حادثه به فرهاد دریا آسیبی نرسید. جنرال مجید روزی، فرمانده پلیس بخش غرب افغانستان، بیان کرد که هدف این انفجار ایجاد رعب وحشت و پراکنده‌شدن شرکت‌کنندگان این کنسرت بوده‌است. این انفجار از سوی تمامی مردم افغانستان و مقامات افغان محکوم شد و فرهاد دریا اعلام کرد که این‌طور حوادث نمی‌تواند پیش‌روی او و دیگر فعالان حقوق بشر را از کمک به صلح برای مردم افغانستان بگیرد.[۱۳][۱۴][۱۵][۱۶][۴]

پروژه‌های خیرخواهانه[ویرایش]

کوچه[ویرایش]

فرهاد دریا در بین کودکان موسسه کوچه

فرهاد دریا در طی فعالیت‌های بشردوستانه‌اش، موسسه‌ای با نام "کوچه" را ترتیب داده است که به جمع‌آوری و سوادآموزی کودکان بی‌سرپرست می‌پردازد. خود دریا از این موسسه چنین می‌گوید:

موسسه غیرانتفاعی "کوچه" به منظور تهیه کمک‌های بشری و خیرخواهانه، فراهم‌سازی زمینه‌های تعلیم و سواد برای کودکان محروم، ایجاد آگاهی و دفاع از حقوق کودکان آسیب‌دیده تاسیس گردیده است. هدف نهایی این موسسه، بلند بردن سطح زندگی کودکان بدون در نظرداشت نژاد، طبقه، عقیده، زبان، مذهب، جنسیت، قوم و ملیت آن‌هاست. "کوچه" تحت قوانین جاری جمهوری اسلامی افغانستان فعالیت مینماید و در سراسر جهان حضور دارد.[۱۷][۱۸]

او در طی این پروژه برای بیش از ۲۰۰۰ کودک خیابانی در کابل، حساب بانکی گشود و گفت که در هر کدام از این حساب‌ها، مقداری پول از حساب شخصی خود واریز خواهد کرد. او همچنین اعلام کرده بود که به منظور جلب کمک، در کشورهای اروپایی و آمریکا کنسرت خواهد داد تا نظر سازمان‌های خیریه خارجی را نیز برای کمک به این برنامه جلب کند.[۸][۹]

احساس می‌کنم که روزی فرا رسیده که زبان‌ها را عوض کنیم، صداها را عوض کنیم، ارزش‌ها را عوض کنیم، فکرها را عوض کنیم و بالاخره زندگی و افغانستان را عوض کنیم.

—فرهاد دریا، بی‌بی‌سی فارسی[۳]

فرهاد دریا می‌گوید "با راه‌اندازی این برنامه توانسته‌ایم برای ده‌ها تن از کودکان کارگر حمایت مستمر مالی جمع کنیم تا آن‌ها بتوانند درس بخوانند." محمد غوث بشیری معاون وزارت کار و امور اجتماعی افغانستان در کنفرانسی، گفت که کارشناسان این وزارت، در مورد استفاده موثر از حساب های بانکی جدید، به خانواده ها مشورت خواهند داد.[۱۹] او اعلام کرده است که این طرح از شهر کابل به دیگر شهرها نیز خواهد رفت. دریا کنسرت‌هایی را در استادیوم کابل، که در زمان طالبان به محلی برای قطع دست، اجرای حکم اعدام و سنگسار تبدیل شده بود، انجام داد. او در سال ۲۰۰۶ در اقدامی بی‌سابقه در رادیو و تلويزيون افغانستان در برابر حدود چهارصد کودک خيابانی در کابل برنامه‌ای موسيقی و تفريحی اجرا کرد.[۲۰] فرهاد دريا اين کودکان را فرزندان خود خواند و گفت: "من پسری به نام هجران دارم که ده سال دارد. آرزو می کنم هجران من خواهران و برادرانی چون شما می داشت." اين کودکان که در حوادث و جريانات سياسی افغانستان والدین خود را از دست داده‌اند و توسط دولت فراموش شده‌اند، فرهاد دريا با اجرای برنامه ويژه ای برای آنها، تلاش دارد توجه دولت و مردم را به اين کودکان جلب کند.[۲۰][۲۱]

۲۰۰۶:دیدارها[ویرایش]

دریا در سال ۲۰۰۶ با پيتر مه فی خواننده آلمانی و دوازده آوازخوان ديگر از سراسر جهان دیداری داشت که منجر به رابطه دوستانه آن‌ها و طرح پروژه دیدارها (به انگلیسی: Encounters) شد. این پروژه به توری تبدیل شد که به‌واسطه آن دریا و گروه هنرمندان آلمانی‌اش به ۱۵ شهر آلمان سفر کردند و ترانه‌هایی را برای مردم اجرا نمودند.[۲۲] تور دیدارها از آوریل ۲۰۰۷ آغاز شد و با طی کردن ۱۵ شهر آلمان در ۸ مه ۲۰۰۷ در میدان نورنبرگر پایان یافت. در این تور، هر هنرمند تو ترانه اجرا می‌کرد، فرهاد دریا ترانه‌های «سلام‌علیک» را به زبان‌های فارسی و انگلیسی و «گورگورو» را به زبان پشتو در مراسم پایانی آن اجرا کرد. این دو ترانه هر دو منحصراً برای همین تور نوشته شده بودند. [۲۳]

۲۰۰۸—۲۰۰۹:یاهو[ویرایش]

بعد از اجراهای موفقانه در آلمان، دریا به افغانستان بازگشت و پس از حدود هشت ماه، موزیک ویدئو ترانه «دهلی بزن» را عرضه کرد. این ویدئو مجموعی از صحنه‌ها و حرکات نمادین تشکیل داده که خواست جمعی مردم افغانستان را برای "آغاز زندگی صلح آمیز و باهمی" نشان می‌دهد.[۲۴]

دریا روی آلبوم استودیویی‌اش با نام یاهو سرگرم شد. بعد از اتمام آلبوم، سی‌دی آن به طور رایگان در بین مردم توزیع شد. [۲۵] این آلبوم دارای دوازده ترانه به زبانهای فارسی و پشتو است که همه پیام "صلح و آشتی" دارد و با حمایت "موسسه خدمات توسعه‌ای آلمان" توزیع شده بود.[۲۵]

جوایز[ویرایش]

  • افغانستان: بهترین خواننده سال ۲۰۰۳
  • دانمارک: بهترین خواننده سال ۲۰۰۵
  • افغانستان: بهترین آلبوم سال ۲۰۰۶
  • افغانستان: بهترین خواننده سال ۲۰۰۹
  • جایزه سال ۲۰۰۷ حقوق بشر

ترانه‌شناسی[ویرایش]

آلبوم‌های استودیویی[ویرایش]

جلد آلبوم به تحریم‌شده گوش‌سپار که اثری از چندین هنرمند موسیقی مسلمان است و توسط هنرمند نروژی دیا جمع‌آوری و ترتیب داده شده است.
  • یار بی وفا
  • راه رفته
  • محلی
  • زارو جانه
  • باران
  • غزل
  • بلبل آواره
  • مازدیگر
  • بزم غزل
  • مهربانی
  • بیگم جان
  • آتش پرچه
  • افغانستان
  • زنده در سانفرانسيسکو
  • شکر
  • در سرزمین بیگانه
  • قبیله عاشق
  • گُلم گُلم
  • سلام افغانستان - ۲۰۰۳
  • هه! - ۲۰۰۸
  • یاهو - ۲۰۰۸

آلبوم‌های جمع‌آوری‌شده[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ «بیوگرافی فرهاد دریا در افغان‌شو»(انگلیسی)‎. افغان‌شو. ۱۶ سپتامبر ۲۰۰۹. بازبینی‌شده در ۱ نوامبر ۲۰۱۰. 
  2. «افغان لیریکس: فرهاد دریا»(انگلیسی). بازبینی‌شده در ۱ نوامبر ۲۰۱۰. 
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ «'زندگی زیباست' برنامه فرهاد دریا برای جوانان افغان»(فارسی)‎. بی‌بی‌سی فارسی. ۱۰ اوت ۲۰۱۰. بازبینی‌شده در ۱ نوامبر ۲۰۱۰. 
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ «۱۳ زخمی در انفجار هرات»(انگلیسی)‎. تلویزیون طلوع. طلوع نیوز، ۱۵ سپتامبر ۲۰۱۰. بازبینی‌شده در ۱ نوامبر ۲۰۱۰. 
  5. «برنامه تازه دریا در مورد صلح در افغانستان (ویدئو)»(فارسی)‎. بی‌بی‌سی. بازبینی‌شده در ۳۱ اکتبر ۲۰۱۰. 
  6. «ویدیو: تشویق به رای دادن با استفاده از موسیقی»(فارسی)‎. بی‌بی‌سی فارسی. ۱۳ اوت ۲۰۰۹. بازبینی‌شده در ۱ نوامبر ۲۰۱۰. 
  7. «کمیسون مستقل انتخابات، انتخابات پارلمانی را موفقیت‌آمیز خواند»(انگلیسی)‎. تلویزیون طلوع. طلوع نیوز، ۱۸ سپتامبر ۲۰۱۰. بازبینی‌شده در ۱ نوامبر ۲۰۱۰. 
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ «فرهاد دریا 'سفیر حسن نیت' سازمان ملل در افغانستان»(فارسی)‎. بی‌بی‌سی فارسی. ۰۶ مارس ۲۰۰۸. بازبینی‌شده در ۱ نوامبر ۲۰۱۰. 
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ ۹٫۲ «گفتگو با فرهاد دریا در بی‌بی‌سی (صدا)»(فارسی). بازبینی‌شده در ۱ نوامبر ۲۰۱۰. 
  10. «کميسيون حقوق بشر افغانستان از فرهاد دريا تقدير کرد»(فارسی)‎. بی‌بی‌سی فارسی. ۵ ژوئیه ۲۰۰۶. بازبینی‌شده در ۱ نوامبر ۲۰۱۰. 
  11. «فرهاد دریا در تاجیکستان»(فارسی)‎. بی‌بی‌سی فارسی. ۱۸ اکتبر ۲۰۰۸. بازبینی‌شده در ۱ نوامبر ۲۰۱۰. 
  12. «آلبوم عکس: کنسرت فرهاد دریا در دوشنبه»(فارسی)‎. بی‌بی‌سی فارسی. ۲۰ اکتبر ۲۰۰۸. بازبینی‌شده در ۱ نوامبر ۲۰۱۰. 
  13. «کنسرت فرهاد دریا با صدای انفجار پایان یافت»(فارسی)‎. شبکه اطلاع رسانی افغانستان، ۲۴ شهریور ۱۳۸۹. بازبینی‌شده در ۱ نوامبر ۲۰۱۰. 
  14. «استقبال مردم هرات از کنسرت فرهاد دریا»(فارسی)‎. کوکچه‌پرس. ۲۴ سنبله ۱۳۸۹. بازبینی‌شده در ۱ نوامبر ۲۰۱۰. 
  15. «کنسرت فرهاد دریا به روایت تصویر»(فارسی)‎. دویچه‌وله فارسی. ۲۴ شهریور ۱۳۸۹. بازبینی‌شده در ۱ نوامبر ۲۰۱۰. 
  16. «انفجار بمب در نزدیکی کنسرت فرهاد دریا در هرات»(فارسی)‎. بی‌بی‌سی فارسی. ۱۴ سپتامبر ۲۰۱۰. بازبینی‌شده در ۱ نوامبر ۲۰۱۰. 
  17. «کوچه»(انگلیسی و فارسی)‎. وب‌گاه رسمی فرهاد دریا. بازبینی‌شده در ۱ نوامبر ۲۰۱۰. 
  18. «شریک شوید»(فارسی)‎. وب‌گاه رسمی فرهاد دریا. بازبینی‌شده در ۱ نوامبر ۲۰۱۰. 
  19. «حساب بانکی برای کودکان خیابانی در کابل»(فارسی)‎. بی‌بی‌سی فارسی. ۴ اکتبر ۲۰۰۷. بازبینی‌شده در ۱ نوامبر ۲۰۱۰. 
  20. ۲۰٫۰ ۲۰٫۱ «کوچه: کنسرت مشترک فرهاد دريا و کودکان خيابانی»(فارسی)‎. بی‌بی‌سی فارسی. ۱۰ آوریل ۲۰۰۶. بازبینی‌شده در ۱ نوامبر ۲۰۱۰. 
  21. «فرهاد دریا آواز خوان افغان به پرسش های شما پاسخ دا»(فارسی)‎. بی‌بی‌سی فارسی، ۲۴ سپتامبر ۲۰۰۸. بازبینی‌شده در ۱ نوامبر ۲۰۱۰. 
  22. «فرهاد دريا از راگ تا راک»(فارسی)‎. بی‌بی‌سی فارسی. بازبینی‌شده در ۱ نوامبر ۲۰۱۰. 
  23. «تور موسیقی خوشی برای کودکان»(انگلیسی)‎. وب‌گاه رسمی فرهاد دریا. آوریل ۲۰۰۷. بازبینی‌شده در ۱ نوامبر ۲۰۱۰. 
  24. «'من تشنه ام با من سخن زن '»(فارسی)‎. بی‌بی‌سی فارسی. ۸ ژانویه ۲۰۱۰. بازبینی‌شده در ۱ نوامبر ۲۰۱۰. 
  25. ۲۵٫۰ ۲۵٫۱ «'یاهو' آلبوم صلح فرهاد دریا برای افغانها»(فارسی)‎. بی‌بی‌سی فارسی. ۲ اوت ۲۰۱۰. بازبینی‌شده در ۱ نوامبر ۲۰۱۰. 

پیوند به بیرون[ویرایش]