فرادرمانی

فرادرمانی یا فرادرمانگری، نظریه‌ای است که اولین بار توسط محمدعلی طاهری ارائه گردیده‌است. هوادانش مدعی هستند که فرادرمانی شاخه‌ای از پزشکی جایگزین و درمان‌های مکمل به شمار می‌رود که در آن درمان در حوزه پزشکی بدون هیچ مداخله کمی نظیر تجویز دارو صورت می‌گیرد و هیچگونه عوارض جانبی ندارد، گرچه وزارت بهداشت ایران آنرا تأیید نکرده و صاحب نظران پزشکی نیز آنرا مبتنی بر مبانی علمی نمی‌دانند. مقالاتی درباره تاثیر فرادرمانی بر شیزوفرنی و استرس در ژورنال السویر چاپ شده است. بنیانگذار این روش آنرا بخشی از عرفان حلقه می‌داند و مدعی‌است که درمانگر با اتصال به شبکه شعور کیهانی اعضای معیوب بدن را درمان می‌کند. در این نظریه، انسان مجموعه‌ای از کالبدهای گوناگون مانند کالبد فیزیکی (جسم)، کالبد روانی، کالبد ذهنی و کالبدهای دیگر و همچنین مبدل‌های انرژی یا همان چاکراها می‌باشد. برخی معتقدند که این روش از نوعی عرفان ژاپنی به نام ریکی اقتباس شده‌است.Rei به معنای «کیهان» و «جهان» و Ki به معنای روح و انرژی حیاتی است. محمد علی طاهری بنیانگذار این نظریه در ۱۴ اردیبهشت ۹۰ به اتهام ارتداد توسط نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران دستگیر شده و در اعترافات تلویزیونی به یکی سری جرائم و تخلفات اشاره میکند که بنا بر اظهارات طرفدارانش این اعترافات تحمیلی میباشد.

برخی سایت های در ایران با افرادی که خود را اعضای سابق این گروه معرفی می کنند مصاحبه کرده اند که از آن جدا شده و انتقاداتی نسبت به این گروه مطرح کرده اند.

اسماعیل منصوری لاریجانی که زمانی بر برخی کتب محمد علی طاهری ( بنیانگذار این گروه) مقدمه نوشته بود بعد از این گروه برایت جسته و آنان را به سرکیسه کردن مردم بنام درمانگری متهم کرد.«زماني كه متوجه شيوه غيرقانوني فعاليت‌هاي اين شبكه شدم، هم به آنها اعتراض كردم و هم به برخي مسئولين اطلاع دادم كه طرفداران اين فرقه افراد خطرناكي هستند و تا جايي كه خبر دارم، فعاليت‌هاي اين فرقه توسط مراجع قانوني متوقف شد.» وی آنان را به بی صداقتی و دور شدم از عبور از حدود و موازین شرعی متهم کرد. '

عرفانهای رایج در ایران

به گفته معاون وزیر ارشاد جمهوری اسلامی ایران آقای بهمن دری «شیطان پرستی،عرفان کیهانی، اوشو، اکنکار، عرفان سرخپوستی،رام الله، پائولوکوئیلو و دالایی لاما» از گرایش هائی هستند که « توانسته اند در بین قشر جوان کشورمان نفوذ کنند» در جائی دیگر گفته شده که« طرفداران فرقه چینی فالون فا آزادنه به پخش برگه های تبلیغاتی خود در مترو میپردازند» آیت الله مصباح یزدی شاخصه «عرفان حقیقی» را « باور به شریعت و عمل به احکام دین» و شاخصه «عرفان کاذب» را « شریعت ستیزی و مخالفت با احکام دینی » می داند و آقای بهمن دری نیز بر همین روال عرفان های رایج در ایران را در ۴ مقوله:

«عرفان شریعت مدار، عرفان ناب اسلامی و شیعی که در افکار و آثار مرحوم امام تجلی کرده است»، « مدعیان دروغین، از ادعای ارتباط با ائمه اطهار و علم غیب و ارواح گرفته تا دعوی پیامبری، جنگیری، دعانویسی، رمالی، سحر و جادو، غیبگوئی» ، « سلسله‌های دراویش» و «جریانهای نوظهور، شبه عرفانهای وارداتی» « که معنویت گرا هستند،عمدتاً از شرق یا غرب به کشور ما وارد شده» اند طبقه بندی می کند.

شرح دیدگاه

عرفان کیهانی

، محمدعلی طاهری نظریه عرفان حلقه را سه دهه پیش در معرض بررسی قرار داده‌است. او دیدگاه‌های خود را در کتاب انسان از منظری دیگر که در دهه هفتاد منتشر شد مطرح نمود. بنا به اظهارات طاهری با پیشنهاد اسماعیل منصوری لاریجانی، که روزی طاهری را تایید می‌کرد، این نظریه به عرفان کیهانی تغییر نام داد و اساس‌نامه آن در کتاب عرفان کیهانی (حلقه) منتشر شد. وی در مصاحبه‌ای درباره این عرفان گفته: «عرفان کیهانی یک جریان فکری خدامحور-خدامحور، است و می‌خواهد ارتقای کیفی اعمال ما را در چارچوب شریعت داشته باشد و یک جریان معرفت‌جویی است. چون معرفت در باب کیفیت شناسی، خودش جایگاهی دارد. پس عرفان کیهانی با اعتقاد تمام به شریعت و آنچه که در شرع بیان می‌شود به دنبال بالا بردن کیفیت آنهاست و شناسایی آسیب‌هایی که ما را از رسیدن به کیفیت مطلوب محروم کرده‌است. پس نه بدعت جدیدی است و نه جایگاه شرع را مخدوش می‌کند.» طاهری پس از تبیین نظریاتش به آموزش آن‌ها پرداخت و کلاس‌هایی با نام عرفان کیهانی (حلقه) تشکیل داد. بعدها مسئولیت تدریس را به شاگردان خود واگذار نمود و دیگر شخصاً در کلاسی حاضر نشد. به ادعای خبرگزاری فارس به نقل از یک منبع مطلع، «بار اول به دلیل دایر کردن دفاتر متعدد و ترویج افکار انحرافی و ادعای دروغین درمانگری دستگیر شد; درحالی که برای فعالیت هیچ مجوزی از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نداشت. بر خلاف این گفته در همین مقاله اشاره شده که به آقای طاهری برای شفاف کردن فعالیت‌ها دو ماه مجوز داده شده است .

فرادرمانی

وب‌سایت رسمی طاهری «فرادرمانی» را چنین تعریف کرده‌است: «فرادرمانی شاخه‌ای از درمان‌های مکمل است که ماهیتی کاملاً عرفانی داشته و زیر مجموعه‌ای از عرفان کیهانی به شمار می‌آید. در این شاخهٔ درمانی، بیمار توسط فرادرمانگر به شبکهٔ شعور کیهانی متصل شده و ضمن ارائهٔ اطلاعاتی از نحوه اتصال خود، از طریق گرم شدن، سرد شدن، درد گرفتن، تیر کشیدن، ضربان زدن، تشنج و... اعضای معیوب و تنش‌دار بدن او مشخص شده و با حذف علائم، روند درمان آغاز می‌شود».

کارشناسان پزشکی اغلب این روش را غیر علمی و غیر قابل اثبات می‌دانند. اما به ادعای یکی از پزشکان عضو این گروه «این روش‌ها مانند دیگر روش‌های پزشکی جایگزین دارای بخشی غیر قابل تعریفی می‌باشند که از دایرهٔ بررسی علمی خارج است.»

سایمنتولوژی

سایمنتولوژی توسط بنیان گذار این روش چنین تعریف شده‌است: «روشی‌است برای درمان بیماری‌های ذهنی که از طریق شناسائی آنچه در این تفکر بدان‌ها ویروس‌های غیرارگانیک گفته می‌شود وارائه راههای مقابله با آنها فراهم می‌گردد.»

دیگر مقالات و ویژه نامه‌های مرتبط

به دلیل جایگاه عرفانی فرادرمانی دو شماره ویژه نامه از نظاره تا نظر به عنوان ضمیمهٔ ماهنامهٔ گزارش در بهمن ۱۳۸۹ و اردیبهشت ۱۳۹۰، به منظور تبیین نظرات عرفانی اعتقادی عرفان حلقه ، دو شماره مجلات راه کمال با عنوان بینش انسان در زمینهٔ قوانین هستی و اصول حاکم بر آن و عرفان کیهانی (حلقه) در مورد جایگاه عرفان در اردیبهشت و خرداد ۱۳۸۹، و ویژه نامهٔ چندمقاله در فصلنامهٔ آموزشی پژوهشی فرهنگ آموزش و همین طور چند مقاله از محمدعلی طاهری در تبیین و توضیح مضامین و آموزه‌های عرفان کیهانی و فرادرمانی در روزنامه‌های کشور به چاپ رسیده‌است.

نقد فرادرمانی توسط متخصصان پزشکی

مصطفی قانعی، فوق تخصص ریه، استاد تمام دانشگاه و معاون تحقیقات و فن‌آوری وزارت بهداشت، درمان و آموزش‌پزشکی ایران در باره فرا درمانی گفت:«در مورد فرا درمانی ادعاهایی مطرح می‌شود و بعضی معتقداند مواردی که در این روش درمانی از آن به عنوان ادعای بهبود یاد می‌شود، ممکن است بر اثر تلقین‌هایی باشد که به فرد القا می‌گردد. با تلقین در هر دو صورت مثبت و منفی تأثیرگذاری امکان پذیر است. ما برای این‌که ببینیم این رویدادهای ادعایی اثر تلقینی دارد یا یک اثر حقیقی، دعوت کردیم که این را در یک مدل آزمایشی جدید پزشکی، تست کنیم. این مدل مورد قبول همهٔ دنیاست و تمامی شواهد طبی را دارد، اگر پاسخ مثبت بود ما هم مخالفتی نداریم و خواهیم گفت که مؤثر بوده‌است و دلایل اثربخشی آن را اعلام می‌کنیم، اگر پاسخ منفی بود، فرد مدعی باید متوجه شود که اشتباه کرده و وارد این عرصه نشود. متأسفانه این گروه هرگز تن به این پیشنهاد ندادند و خودسرانه وارد این عرصه شدند..... به ایشان اعلام کردیم که به دلیل ورود شما در موضوع بیماری آسم که تخصص بنده نیز در این حوزه‌است، با هم مذاکره کنیم. ۲ نفر از سوی ایشان آمدند و گفتند پزشک هستند، از صبح در جلسه حضور داشتند. طرح دیگری مورد بحث بود. نوبت که به طرح آن‌ها رسید، همین که متوجه شدند ما با جدیّت این پروژه را بررسی می‌کنیم و به صورت ریز اطلاعات و نتایج آن را مطالبه می‌کنیم، متأسفانه جلسه را رها کردند.»

دیدگاه پلیس و مقامات دولتی

پلیس

معاون اجتماعی فرماندهی انتظامی تهران بزرگ در خرداد ۱۳۸۹ گفت «فرا درمانی مدرن شده رمالی و جادوگری‌های قدیم است» و از مردم خواست اطلاعات خود را پیرامون فعالیت‌های این گروه به پلیس منتقل کنند. وی گفت:مردم آگاه باشند هرگونه اقدامی در حوزه درمان باید به تائید وزارت بهداشت و دانشگاه‌های علوم پزشکی رسیده باشد و چنانچه فردی یا گروهی خارج از این حوزه فعالیت کنند با آنها برخورد خواهد شد.... در صورت اعلام اطلاعات مردمی در این باره از طریق شماره تلفن ۱۱۰، ایمیل، مکاتبه یا مراجعه حضوری یا شکایات ارجاعی از طریق مقامات قضایی از جمله دادسرای تخلفات پزشکی، موضوع با دقت رسیدگی می‌شود.... این گونه کارها بیشتر منشاء اقتصادی دارد و یک نوع کلاه برداری مدرن است و این افراد با اطلاع از یک سری رمز و رموز که هیچ دلیلی بر واقعیت ندارد با القا باوری و هیپنوتیزم در افراد زود باور و ساده لوح این کار را انجام می‌دهند و از آنها سوء استفاده‌های مالی می‌کنند.درمان‌های این چنینی با شیوه‌های رمالی و کلاه برداری دلیلی بر این نیست که این عده از افراد سودجو بتوانند بیماری را درمان کنند.

وزارت ارشاد

اداره فرهنگ و ارشاد همدان نیز پس از دستگیری هوادارن این گروه در بیانیه‌ای اعلام کرد:«درصورت مواجهه با مدعیان فرقه مذکور تحت عناوین عرفان کیهانی، فرادرمانی یا طب مکمل تشکیل جلسات آموزشی ازهرگونه همراهی با آنها به خصوص در ثبت نام فرزندان خود در مهدکودکهای در اختیار فعالان فرقه با احتیاط عمل کرده و موضوع را به مراجع گزارش کنند.»

سایر ادعاها

به نوشته وبگاه تابناک یکی از اعضای گروه که از وی بعنوان «امیرحسین س» نام می‌برد قراردادی با دانشگاه طب سنتی ارمنستان (جهت برگزاری دوره آموزشی و ارائه مدرک دکتری به هواداران فرادرمانی پس از طی یک دوره کوتاه مدت) منعقد کرده‌است. وی با عدم ارائه متن کامل قرار داد به هوادارن چند صد هزار دلار بدست آورده‌است. تابناک مدرک دکتری افتخاری ارائه شده به محمد علی طاهری را نیز در نتیجه لابی یکی از هواداران فرادرمانی با دانشگاه طب سنتی ارمنستان دانسته‌است.

به نوشته تابناک دانشگاه طب سنتی ارمنتسان در تاریخ ۱۰ می‌۲۰۱۱ (۶ روز پس از دستگیری طاهری) این قرارداد را به طور یکجانبه لغو نمود. علت لغو این قرارداد شرایط اضطراری موسسه عرفان کیهانی و نیز عدم ارائه هیچگونه برنامه آموزشی در این مدت ذکر شده‌است.

نقدهای عرفانی

اقتباس از ریکی

نوشتار اصلی: ریکی

به اعتقاد برخی شباهت‌های فراوانی میان دیدگاهای معتقدان به فرادرمانی و معتقدان به ریکی که در قرن ۱۹ توسط میکائواوسویی در ژاپن بنیان گذاشته شد وجود دارد که ظن اقتباس فرادرمانگری از ریکی را ایجاد می‌کند. Rei به معنای «کیهان» و «جهان» و Ki به معنای روح و انرژی حیاتی است.

• تعریف و آشنایی با هر دو گروه

نکات عمده زیر در اعتقادات معتقدان ریکی دیده می‌شود:

الف) «ریکی» وجود هوشمند الهی
ب) «ریکی» شفابخش و بهبود دهنده الهی بی نهایت.
ج) «ریکی» انرژی و نیروی کیهانی که از مستر به درمانگر انتقال می‌یابد.
د)«ریکی» زنده، هوشمند و آگاه

نکات زیر نیز در میان دیدگاههای معتقدان به فرا درمانگری دیده می‌شود:

الف) وجود شبکه هوشمند شعور کیهانی که حاکم بر جهان هستی است.
ب) شبکه‌ای که شفابخش تمام بیماریهای روحی و جسمی لاعلاج است.
ج) انرژی که از شبکه شعور کیهانی به واسطه مستر به بیمار اتصال و تفویض می‌یابد.
د) شبکه کاملاً اگاه و هوشمند.

• وابسته نبودن به هیچ اعتقاد، دین و مذهب

محمد علی طاهری سکولار بودن افکارش را تکذیب و نام آنرا در آبان ۱۳۸۹ از عرفان کیهانی به فرادرمانگر تغییر داد.