فالوده

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از فالوده شیرازی)
پرش به: ناوبری، جستجو
Falode.jpg

 

فالوده یا پالوده از خوردنی‌های ایرانی و از نوع دسر است. فالوده نوعی دسر یخی ایرانی است که با قرار دادن رشته‌های باریک نشاسته در محلول آب و شکر تهیه می‌شود. پالوده شیراز، کرمان ویزد معروف است. پالوده شیرازی را معمولاً با یک نوع چاشنی مانند آب لیمو و یا شربت آلبالو و پالوده کرمانی رابا گلاب و نعناع مخلوط کرده و مصرف می‌کنند.

پالوده از نوع شیرازیش در ایران و دیگر کشورها بیشتر از انواع دیگر مصرف دارد[نیازمند منبع] و در بسیاری از بستنی فروشی‌های سنتی به فروش می‌رسد و عبارت از رشته‌های نشاسته‌ای یخ زده و مخلفات که در قدیم‌الایام به شیوه سنتی تولید می‌شد، اما امروز با دستگاه‌های ویژه و ماشین‌هایی با سرعت بسیار زیادتر و راحت تر تهیه می‌شود. فالوده یزدی نیز از طرفداران خاص خود برخوردار است.

پیشینه[ویرایش]

در گذشته فالوده به خوراکی گفته می‌شد که از پختن پودر بادام و شکر پخته می‌شد.[۱]

فالوده یزدی[ویرایش]

مواد لازم:

  • شکر: ۴۰۰ گرم
  • گلاب: نصف لیوان
  • بید مشک: مقداری
  • تخم بالنگ یا تخم شربتی: ۲۰ گرم
  • نشاسته گل اعلا: ۴۰۰ گرم
  • آب: تقریباً ۲۵۰۰ گرم

طرز تهیه: مقداری نشاسته را (بسته به میزان مصرف دلخواه) با آب مخلوط کرده و درون ظرفی ترجیحاً" نچسب ریخته و به مدت ۲۰ دقیقه می‌جوشانیم (برای طعم دادن به نشاسته می‌توان از عرق نعناع و یا ترجیحاً گلاب در این مخلوط استفاده کرد) تا اینکه نشاسته به حالت توده ژله‌ای شکلی درآید سپس خمیر ژله‌ای نشاسته را داخل صافی که سوراخهای نسبتاً درشتی داشته باشد ریخته و روی ظرفی که از قبل پر از آب و یخ کرده‌ایم قرار می‌دهیم به صورتی که ته صافی با ظرف آب و یخ حدود ۲۰ سانتی‌متر ارتفاع داشته باشد سپس بوسیله یکه بشقاب کوچک و یا کفگیر، طوری نشاسته را فشار می‌دهیم که به صورت قطره‌ای از سورخهای صافی بر روی آب و یخ بریزد و تبدیل به دانه‌های مروارید شکل شود البته این کار زیاد مشکل نیست حتی گاهی نیاز به فشار دادن نشاسته نمی‌باشد و خود به خود از صافی عبور می‌کند، بعد از این کار می‌توانیم نشاسته را از آب ویخ جدا کرده و با شربت قندی که بسته به سلیقه و ذائقه خود با گلاب و یا عرق نعناع معطر شده است به اندازه دلخواه مخلوط کرده و یا با مقداری تخم بالنگ (تخم شربتی) که از قبل در لیوانی خیس نموده‌اید و کمی گلاب و بید مشک ریخته و سر میز ببرید و میل فرمائید بهتر است برای خنک شدن فالوده هنگام سرو یک تیکه یخ داخل آن بیندازیم. توضیح بیشتر نشاسته خمیری شکل را می‌توان بااستفاده از هر ابزاری به اشکال گوناگون در آورده و میل نمود که امروزه با نام خمره معروف می‌باشد و در قدیم هم مرسوم بوده که هنوز می‌توان اینگونه سرو کردن را در فالوده فروشیهای قدیمی مشاهده و تجربه نمود.

فالوده شیرازی[ویرایش]

اصل واژه پالوده از پالودن است به معنای پاک و صاف کردن (دهخدا) و پالوده رشته‌های باریکی است از نشاستهٔ پخته که در برف یا یخ قلیه ریزند و شکر یا شیرینی دیگر بران افزایند (دهخدا)-در شیراز فالوده، پالوده نامیده می‌شود.

تهیه پالوده شیرازی: برای تهیه پالوده به روش سنتی ابتدا مقداری نشاسته تازه را در آب حل می‌کردند و آن را روی حرارت کم می‌پختند تا کمی غلیظ شود. سپس داخل یک ظرف استوانه‌ای از جنس مس می‌ریختند و با دسته چوبی بر آن فشار وارد می‌کردند. نشاسته به شکل رشته‌هایی نازک از بخش آب‌کش مانند انتهای ظرف بیرون می‌آمد. این رشته‌ها که همچنان گرم بودند را مستقیماً به داخل آب بسیار سرد می‌ریختند تا سفت شوند. این ماده اولیه سپس روی یخ تراشیده شده ریخته می‌شد و با شربت ساده یا آبلیمو یا شربت آلبالو و کمی گلاب مزه‌دار می‌گشت. طعم‌هایی که می‌شود به فالوده اضافه کرد عبارت از: آب لیمو، به لیمو، آب شاتوت، گلاب، عرق‌های گیاهی مثل شاه تره و نسترن و...

منابع[ویرایش]

  1. فرهنگ معین