غلامحسین رهنما
| غلامحسین رهنما | |
|---|---|
| زادروز | ۱۲۵۹ شیراز، ایران |
| درگذشت | ۱۳۲۵ تهران، ایران |
| والدین | حاج میرزا علیمحمد |
غلامحسین رهنما استاد ریاضی و نجوم ایرانی بود.
زندگی [ویرایش]
او فرزند حاج میرزا علی محمد ملاباشی بود و در سال ۱۲۵۹ در شیراز بدنیا آمد. در دارالفنون تحصیل کرد و مدتها نزد استاد عبدالغفار خان نجمالدوله به تکمیل معلومات خود پرداخت. در سال ۱۳۰۵ ش مجمع نجومی آکادمی علوم فرانسه او را به عضویت دائمی پذیرفت. رهنما حدود چهل و پنج سال در مدارس عالی و دانشگاه تهران به تدریس علوم ریاضی و هیات اشتغال داشت. وی در سال ۱۳۱۳ ش موفق به اخذ درجهی دکترا از شورای عالی دانشگاه تهران گردید. رهنما در مشاغل استادی دانشگاه، ریاست دانشکدهی فنی، معاونت و وزارت فرهنگ خدمت کرد. وی در تهران وفات یافت و در جوار حضرت عبدالعظیم در باغ جیران دفن شد. از آثار او: «هیئت»؛ «هندسهی مجسمات»؛ «هندسهی فضایی چشمنمای هندسی»؛ «فیزیک»؛ «هندسهی مسطحه» و رسالهی دکترایی در موضوع: «نسبت محیط به قطر دایرهی عدایی».[۱] از فضلا و دانشمندان و ریاضیدانان معروف معاصر است. وی در ۱۲۹۹ ه. ق در شیراز متولد شد. پدرش میرزا علیمحمد از فقها و دانشمندان عصر خود بود. تحصیلات ابتدائی و مقدماتی را در شیراز فراگرفت و به مدرسه دارالفنون تهران وارد شد و پس از آنکه دارالفنون را به اتمام رسانید، مدتها نزد مرحوم حاج نجمالدوله معلومات خود را در رشتهی ریاضی و نجوم تکمیل کرد و به معلمی ریاضیات در دارالمعلمین برگزیده شد و سالیان دراز در آنجا تدریس میکرد. بیشتر کتب ریاضیات و فیزیک و شیمی در آن تاریخ تالیف اوست و در مدرسهی عالی حقوق و دارالمعلمین هم درس میداد. در ۱۳۰۷ از طرف اعتمادالدوله قرهگوزلو به معاونت وزارت فرهنگ برگزیده شد و چند سالی سمت معاونت وزیر را داشت. در سال ۱۳۱۳ به هنگام تاسیس دانشگاه به استادی و ریاست دانشکدهی فنی انتخاب شد و دانشکده مزبور را به وجود آورد. پس از استقلال دانشگاه، معاونت آنجا هم ضمیمه کارش شد. در ۱۳۲۴ در سه کابینه متوالی، وزارت فرهنگ بر عهده او قرار گرفت تا اینکه در اردیبهشت ۱۳۲۵ در ۶۶ سالگی درگذشت و در شهر ری در ایوان مقبره ناصرالدین شاه به خاک سپرده شد. غلامحسین رهنما گذشته از تبحر در علوم ریاضی، به زبان و ادبیات فارس و عربی تسلط داشت و از زبان فرانسه هم بهرهی کافی برده بود. تالیفات او در رشتهی ریاضی از پنجاه جلد متجاوز است. بیشتر رجال و معاریف عصر مشروطیت از شاگردان او بودهاند. رهنما از اعضای پیوستهی فرهنگستان هم بود و از سال ۱۳۱۸ تا حینالفوت ریاست هیئت نظار بانک ملی را برعهده داشت. وی در سال ۱۳۲۵ از دنیا رفت. او برادر عبدالرحیم رهنما است.
جستارهای وابسته [ویرایش]
منابع [ویرایش]
- درباره غلامحسین رهنما
- خاندان رهنما
- عنایت الله شکیباپور. اطلاعات عمومی. چاپ هفتم. کتابفروشی اشراقی، ۱۳۴۸. ۴۱.
| این یک نوشتار خُرد پیرامون افراد است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |