غشا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
Schematic size.jpg

غشاء (به انگلیسی: Membrane) به معنای پوسته می‌باشد.

  • در کل به هر نوع پوسته یا پرده نازک و تراوا یا نیمه تراوا گفته می‌شود.
  • غشای پلاسمایی در پزشکی، میکروبیولوژی، فیزیولوژی یاخته‌ای و زیست‌شیمی به پوسته نازک یاخته‌ها که یک دولایه فسفولیپیدی است و به عنوان مرز میان ساختارهای گوناگون یاخته‌ای عمل می‌کند، گفته می‌شود.

غشاها برای جداسازی محلول‌ها و یا مخلوط گازها کاربرد دارند که بسته به خواص غشاء اعم از استحکام، محافظ تکیه‌گاه، مواد تشکیل دهنده می‌تواند کاربردهای گوناگونی داشته باشد.

وظیفه غشا: غشا ضمن محافظت از سلول ورود و خروج مواد را نیز کنترل میکند.این غشا مانند یک صافی نیست که مواد را بر اساس اندازه عبور دهد بلکه نفوذپذیزی انتخابی دارد.یعنی فقط به مواد مورد نیاز سلول اجازه ورود می دهد و مواد زائد و ترشحی را از سلول خارج میکند. غشای سلول عمدتاً از لیپید(چربی)ساخته شده است همچنین انواعی از مولکول های پروتئین و کربوهیدرات(قند)نیز در این غشا وجود دارد.

غشای نیمه تراوا-غشای نیمه متخلخل: غشای نیمه تراوا فقط به بعضی از ملکول ها اجازه عبور از خود را می دهد.این غشا سلول های گیاهی یا جانوری را در بر میگیرد و به آن ها این امکان را میدهد که مواد غذایی را بگیرند و محصولات زائد را دفع کنند.غشا ماده آبکی سلول را حفظ میکند و معمولاً به سلول شکل می دهد غشای نیمه تراوا لایه ای بسیار نازک و انعطاف پذیر است.مولکول های بسیار بزرگ-نظیر پروتئین ها-نمی‌توانند از غشا عبور کنند و به درون سلول راه یابند مولکول های کوچکتر موجود در خونرهشان را از درون سوراخ های ریز غشای نیمه تراوا می یابند در حالی که ملکول های بزرگتر اکن عبور ندارند.مولکول ها از طریق دیفیزیون(پخش)و اسمز از غشا عبور میکنند.

پرونده:IMAG0034
غشا نیمه تراوا

در پالایشگاه‌ها برای جداسازی هیدروکربن‌های خطی از غیر خطی جهت بهبود عدد اکتان خروجی از واحد آلکیلاسیون به کار می‌رود.

غشاها را می‌توان از مواد مختلفی ساخت. به‌عنوان اولین طبقه‌بندی، غشاها را می‌توان به دو گروه غشاهای بیولوژیکی و سنتزی تقسیم نمود. غشاهای بیولوژیکی برای زندگی بر روی زمین ضروری هستند. هر سلول زنده با یک غشا احاطه شده‌است، اما این غشاها اساساً از نظر ساختار و عملکرد با غشاهای سنتزی متفاوت هستند.

غشاهای سنتزی را می‌توان در دو گروه زیر تقسیم‌بندی نمود:

منابع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Membrane»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۶ فوریه ۲۰۱۴).