عودلاجان

تابلوی ورودی کوچهٔ عودلاجان از جنوب این محله در خیابان پانزده خرداد. ۱۹ بهمن ۱۳۸۶

عودلاجان یا اودلاجان از محله‌های قدیمی شهر تهران، پایتخت ایران است.

این محله واقع در محدودهٔ خیابان‌های پامنار (از غرب)، سیروس (از شرق)، چراغ برق (امیر کبیر) (از شمال) و بوذرجمهری (از جنوب) بوده است. عودلاجان قدیم با ۲۶۱۹ خانه و ۱۱۴۶ دکان بزرگ‌ترین محله شهر و مرفه‌نشین بود.[۱]

ساکنان این محله در قدیم بیشتر کلیمی بوده‌اند. زرتشتیانی نیز در این محله سکونت داشتند. خانه‌های پراتاق این محله در عرف عوام به خانه قمر خانم معروف بوده‌است.

عودلاجان از مناطق اعیان‌نشین تهران در دوره قاجار بوده است. محله‌ای با باغات و خانه‌های باشکوه بسیار. خانه مدرس و باغ ملک‌الشعرا و کاخ گلستان و بنای مسعودیه در این منطقه جای گرفته‌اند.

نام

نام اودلاجان را تغییریافته آو-دراجین که در زبان تاتی بومی تهران به معنی «جای تقسیم آب» است می‌دانند. برخی نیز نام این محله را تلفظ «عبدالله جان» به لهجه کلیمیان دانسته‌اند.

مردم اودلاجان در قدیم به همان زبان بومی تاتی که هنوز برخی پیران روستاهای دوردست کوه‌های شمیران با آن آشنایند صحبت می‌کردند. پیش از گسترش فارسی در منطقه تهران، زبان اصلی منطقه در زمان‌های دور تاتی (مادی) بوده‌است.

نگارخانه

• 

  بقایایی ویران شدهٔ خانه عیانی قدیمی.

• 

  بن‌بست گاذری (احتمالا گازری به معنای رخت‌شویی) یکی از کوچه‌های محله، نزدیک سه‌راه دانگی.

• 

  سردر مسجدی در جنوب محلهٔ عودلاجان تاریخ عکس ۱۹ بهمن ۱۳۸۶

منابع

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ عودلاجان موجود است.

• سازمان مجاهدین خلق، پیدایی تا فرجام، به کوشش جمعی از پژوهشگران، تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، ۵-۱۳۸۴، جلد اول ص۶۳۲.