عملیات نقشه برداری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

تعریف نقشه برداری[ویرایش]

به طور کلی منظور از عملیات نقشه برداری نشان دادن عوارض طبیعی ویا مصنوعی یک منطقه بر روی یک صفحه که انرا نقشه می‌گویند می‌باشد.

توجه بایدداشت که در تهیه نفشه کرویت زمین درنظر گرفته میشود.

تقسیم بندی عملیات نقشه برداری[ویرایش]

عملیات نقشه برداری عموماً به دو دسته بزرگ تقسیم می‌شود:
  • الف:عملیات مربوط به نشان دادن چگونگی مسطحات یک منطقه یا پلانی متری.
  • ب:عملیات مربوط به نشان دادن وضع ارتفاعی یک منطقه(آلتی متری)

عملیات مسطحاتی"پلانی متری[ویرایش]

در این مورد بایستی مشخصات مسطحاتی منطقه مانند نمایش مسیر یک خیابان یا یک رودخانه، تقاطع راهها، موقعیت ساختمانها وغیره بر روی صفحه(نقشه)معلوم گردد.به عنوان مثال اگر مسیری مانند(d)شکل زیر داشته باشیم وناظری روی نقطه A قرار گرفته باشد، کافیست که برای رسم این مسیر، فواصل AKوAMو...وهمچنین زاویه آنها را نسبت به یک امتداد مشخصی مانند شمال نقطهA و یا یک نقطه محلی و قراردادی در امتدادی از قبل تعریف شده که برداشت ما را میتواند راحتتر کند را داشته باشیم.

Drawing1-Model.jpg

با توجه به مقیاس مورد درخواست و مقادیر اندازه گیری شده، وضعیت مسیر را می‌توان روی صفحه مشخص نمود.بایستی توجه داشت که برای نقشه برداری یک منطقه لازم است موقعیت نقاط مشاهده در دست باشدواین موقعیت‌ها توسط"کانوای نقشه برداری"(شبکه نقشه برداری)که متکی به نقاطژئودزی است، حاصل می‌گردد.پس معلوم می‌گردد برای نقشه برداری یک منطقه، بوجود آوردن نقاط کانوا ضروری است.

دلایل ایجاد شبکه نقشه برداری"کانوا[ویرایش]

  • اگر از مناطق مختلف بخواهیم نقشه تهیه کنیم و سپس نقشه را بهم اتصال دهیم درصورتیکه کانوای آنها متکی به نقاط ژئودزی نباشند نقشه‌ها پوشش کامل نخواهند داشت.
  • وقتی در نقشه برداری از مبداء دور میشویم مقدار خطاهای اندازه گیری وترسیم با هم جمع شده خطای بزرگی را که قابل اغماض نیست ایجاد می‌کند ازاین رو عملیات نقشه برداری بایستی با اتکا به شبکه انجام گیرد وبهتر است که شبکه نیز متکی به نقاط ژئودزی باشد.

عملیات آلتی متری[ویرایش]

چنانکه بیان شد در مورد پلانی متری ابهامی وجود ندارد چون با توجه به بحث فوق به هر نقطه یک

(x,y)=((طول وعرض جغرا فیایی))تعلق می‌گیردکه با انتخاب یک سیستم مختصات، قابل انتقال به روی کاغذمیباشد، امادرمورد نشان دادن ارتفاعات(X,Y,Z)، راه‌های مختلفی پیشنهاد شده است.

روشهای نشان دادن ارتفاعات در نقشه[ویرایش]

  • نقشه برجسته:
ارتفاعات بااشل قراردادی بطور برجسته نشان داده می‌شوندالبته این نقشه از نظر بیننده معمولی گویا است ولی برای انجام کارهای فنی و دقیق مورد استفاده نمی‌باشد.
  • سایه بندی:
در طریقه سایه بندی بیک سطح برجسته تحت زاویه مشخصی نور تابانده می‌شودومتناسب با بلندی، سایه بوجود می‌آید و آنرا با اشل قراردادی به روی نقشه منتقل مینمایند این طریقه نیز از نظر بیننده معمولی گویا ولی برای استفاده فنی و دقیق توام با اشکال می‌باشد.
  • سطوح تراز:
رایج‌ترین طریقه نشان دادن ارتفاعات است.یعنی یک سطح برجسته را با صفحات موازی سطح تراز(که آنها را صفحات متساوی البعدمیگویند)قطع نموده وتصویر افقی مقاطع را رسم مینمایند.

TopoTUli.jpg

منابع[ویرایش]