عمارت قصر یاقوت

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۵°۴۵′۳۸″ شمالی ۵۱°۲۷′۰۸″ شرقی / ۳۵.۷۶۰۶۷۷۸° شمالی ۵۱.۴۵۲۲۲۷۲° شرقی / 35.7606778; 51.4522272

عمارت قصر یاقوت
نام عمارت قصر یاقوت
کشور Flag of Iran.svg ایران
استان استان تهران
شهرستان تهران
اطلاعات اثر
کاربری عمارت
دیرینگی دوره قاجار
دورهٔ ساخت اثر دوره قاجار
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۰۴۱۲
تاریخ ثبت ملی ۱ مهر ۱۳۸۲

عمارت قصر یاقوت، کاخ یاقوت و یا كاخ سرخه حصار کاخی مربوط به دوره قاجار است که در شرق تهران و درون پهنه کنونی "بیمارستان شهید لواسانی" جای دارد. این اثر در تاریخ ۱ مهر ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۱۰۴۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قصر یاقوت از کاخ‌های تهران در دوره پادشاهی ناصرالدین‌شاه قاجار است که در سی و نهمین سال پادشاهی او ساخته شد. قصر یاقوت از بخش‌های قصر بیرونی و حرم‌خانه سلطنتی تشکیل شده بود.[۱]

پیشینه[ویرایش]

كاخ سرخه حصار یا كاخ ياقوت، در سال‌ ۱۲۶۲[۲] خورشیدی (۱۳۰۲ و ۱۳۰۳ هجری قمری) و در دوران ناصرالدين شاه در منطقه سرخه حصار بنا نهاده شد. اين كاخ سلطنتی دارای دو عمارت به نام‌های کوشک بیرونی و حرم‌خانه بود و روی هم رفته دارای نزدیک به دویست اتاق بود. افزون بر کاخ اصلی، ساختمان‌های دیگری مانند كاروانسرا، سربازخانه و گرمابه در این باغ وجود داشت که امروز اثری از آنها باقی نمانده است.[۳]

برای ساخت این کاخ در سال ۱۲۶۲ خورشیدی نزدیک به 15 هزار تومان هزینه شده است. در دوره قاجار این کاخ دچار آتش‌سوزی شد اما دوباره بازسازی شده بود. [۲]

گفته می‌شود این کاخ سرآغاز ضرب المثل‌هایی مانند "بادمجان دورقابچین"، و "یه آشی برات بپزم که یک وجب روش روغن باشه" است که در آن زمان و در آشپزخانه این کاخ پدیدار شده بود.[۲]

ساختمان این قصر نخستین بنای ایران است که هیچ تاثیری از معماری ایرانی نگرفته‌است.[نیازمند منبع] این بنا ایوانی در بالای در ورودی دارد که در معماری اروپایی ویژه معرفی شدن اشخاص مهم (مانند ملکه انگلستان یا پاپ) و ابراز احساسات به مردم است.[نیازمند منبع]

در سال ۱۳۳۶ با تصویب مجلس شورای ملی باغ این قصر و تاسیسات همراه با آن به سازمان بیمه‌های اجتماعی واگذار شده و به بیمارستان ریوی تبدیل شد و در دهه بعد بخش‌های روانی و جراحی نیز به آن افزوده شد که در سال ۱۳۵۵ با تصویب مجلس، تبدیل به یک بیمارستان عمومی شد و اکنون بیمارستان و مرکز فوق تخصصی قلب دکتر لواسانی نام دارد.[نیازمند منبع]

بازسازی و بهسازی[ویرایش]

مرمت و باززنده سازی این ساختمان در سال 1387 آغاز و در سال 1389 به پایان رسید. اجرای این طرح توسط علی قمری و مسعود امیری و با نظارت دکتر جدی و مهندس محمد محمدیان صورت گرفت.[۱]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «دانشنامهٔ تاریخ معماری ایران‌شهر». سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران. بازبینی‌شده در ۱۹/۵/۲۰۱۱. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ «مسجد جامعی در کاخ ضرب المثل‌ها». همشهری‌آنلاین، 27 بهمن 1392. بازبینی‌شده در 9 اردیبهشت 1393. 
  3. «دیدنی‌های كاخ یاقوت در شرق تهران». روزنامه ايران، 30 خرداد 1392. بازبینی‌شده در 9 اردیبهشت 1393.