علی‌اکبر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از علی‌اکبر پسر حسین)
پرش به: ناوبری، جستجو
امامزاده
بسم اللّه الرّحمن الرّحیم
علی بن حسین
علی‌اکبر.png
نقش فرزند ارشد حسین بن علی
نام علی بن حسین
لقب(ها) علی‌اکبر
زادروز ۳۶ هجری قمری
درگذشت ۱۰ محرم ۶۱
علت مرگ واقعه کربلا
مدفن حرم امام حسین، کربلا، عراق
پدر حسین بن علی
مادر لیلا دختر ابی مره
طول عمر ۲۵ سال

علی بن حسین (به عربی علي بن حسين؛ ۱۱ شعبان ۳۶ هجری قمری – ۱۰ محرم ۶۱ هجری قمری) معروف به علی‌اکبر فرزند ارشد حسین بن علی و مادرش لیلا دختر ابی مره است. او در حالی که ۲۵ سال سن داشت اولین نفر از بنی‌هاشم بود که به میدان نبرد در واقعه کربلا رفت و کشته شد.[۱][۲] بدن او بعد مجروح شدنش توسط دشمن تکه تکه شد و سر بریده او در قبرستان باب‌الصغیر به خاک سپرده شدند.[۱][۳]

لقب[ویرایش]

در این‌که لقب علی‌اکبر متعلق به اوست یا امام سجاد اختلاف وجود دارد. بیشتر منابع تاریخی لقب علی‌اکبر را متعلق به او می‌دانند، در مقابل برخی به او لقب علی‌اصغر داده و لقب علی‌اکبر را جزء القاب امام سجاد برشمرده‌اند. البته منابع شیعی لقب علی‌اصغر را به عبدالله بن حسین، فرزند نوزاد حسین بن علی نسبت داده‌اند.[۲]

زندگی[ویرایش]

در این‌که سن او هنگام کشته‌شدن چقدر بوده است بین ۱۸، ۱۹، ۲۳ و ۲۵ سال اختلاف وجود دارد،[۱][۲] اما از آنجا امام سجاد در کربلا ۲۳ سال سن داشت و علی اکبر از او بزرگ‌تر بوده می‌تواند گفت علی اکبر در سن ۲۵ سالگی کشته شده است. بنابراین نقل تاریخی چون واقعه کربلا در سال ۶۱ هجری قمری بود می‌توان گفت او در سال ۳۶ هجری قمری متولد شده است.[۲]

او از نظر ظاهر و خلق و خوی بیشترین شباهت را به پیامبر اسلام محمد داشته است. این شباهت تا حدی بوده است که اهل بیت هر وقت مشتاق دیدن محمد می‌شدند، به او نگاه می‌کردند.[۲][۴]

کشته شدن[ویرایش]

از آنجایی که یزید با علی‌اکبر نسبت خویشاوندی داشت به او امان داد ولی علی‌اکبر قبول نکرد و در پاسخ گفت «قرابت با رسول خدا با ارزش‌تر است».[۲] علی‌اکبر در مقابل چشمان پدرش نزدیک به ده مرتبه به میدان نبرد رفت و هر بار نزدیک به دو یا سه نفر را کشت. او در حالی که خسته و تشنه شده بود نزد پدرش بازگشت و در خواست آب کرد،[۱] در اینجا برخی می‌گویند حسین بن علی که خود تشنه بود زبانش را در دهان پسرش گذاشت[۱] و برخی دیگر می‌گویند پدرش به او گفت: «پسرم! ببین دهان من از دهان تو خشک‌تر است، اندکی پیکار کن که به‌زودی از دست جدت رسول خدا سیراب خواهی شد»[۲][۴] سپس او به میدان جنگ بازگشت. زمانی که به میدان برگشت مردی به نام مر بن سعد (به عربی: مُرَّ بن سَعد)[۱] یا مره بن منقذ عبدی (به عربی: مُرَّة بن مُنْقِذ عَبدى)[۲] از پشت به او ضربه‌ای وارد کرد که باعث شد او از اسب به زمین بیفتد؛ حسین که تا آن‌هنگام با گریه دیده نمی‌شد با دیدن سقوط پسرش شروع به گریه کرد. بعد از سقوط او دشمن او را احاطه و بدنش را قطعه قطعه کردند.[۱] مرتضی مطهری در اینجا می‌گوید:

شخصی با نیزه محکمی آن‌چنان به علی اکبر زد که دیگر توان از او گرفته شد به طوری که دستهایش را به گردن اسب انداخت، چون خودش نمی‌توانست تعادل خود را حفظ کند. در اینجا فریاد کشید: پدر جان! الآن دارم جد خودم را به چشم دل می‌بینم و شربت آب می‌نوشم. اسب، جناب علی اکبر را در میان لشکر دشمن برد و آن‌ها با شمشیر بدنش را تکه تکه کردند.

— مرتضی مطهری، [۴]

علی‌اکبر در حالی که ۲۵ سال سن (طبق نقل صحیح) داشت، اولین کشته روز عاشورا از قبیله بنی‌هاشم بود.[۱][۲]

آرامگاه[ویرایش]

علی‌اکبر پایین پای پدرش حسین بن علی، در کربلا دفن شده است. برخی همین علت را دلیل شش‌گوشه بودن ضریح می‌دانند.[نیازمند منبع]

سر او به همراه دیگر کشته‌شدگان سپاه حسین ابتدا به نزد ابن زیاد در کوفه و بعد از آن به نزد یزید در دمشق فرستاده شد و در نهایت طبق عقیده رایج توسط بانو آزرا از قبیله بنی‌اسد در قبرستان باب‌الصغیر به خاک سپرده شدند.[۱]

سید محسن امین یکی از محققان معاصر نیز بر این باور است که سر علی اکبر همراه با عباس بن علی و حبیب بن مظاهر در قبرستان باب‌الصغیر دفن شده است.[۳]

در مقابل برخی می‌گویند سر او به همراه دیگر سرهای کشته‌شدگان سپاه حسین به کربلا آورده و در کنار بدنشان دفن شدند. این نظر در میان شیعه و سنی شهرت دارد.[۳]

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]