عقرب دم پهن

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
عقرب دم پهن
عقرب دم پهن عربی, اندرکتنوس.
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران
شاخه: بندپایان
زیرشاخه: قلاب‌داران
رده: عنکبوتیان
راسته: کژدم
تیره: بوتیده
سرده: اندرکتنوس
اهرنبرگ, ۱۸۲۸
گونه‌گونی
حدود ۱۸ گونه

عقرب دم پهن (به انگلیسی: Fattail scorpion) از خانواده بوتیده و گونه اندرکتنوس است. دلیل این نام گذاری پهن بودن دم این گونه عقرب نسبت به سایر گونه‌ها است. این گونه دارای ۱۸ زیر گونه است که از این تعداد ۳ زیرگونه از ایران گزارش شده است. معنای لغوی اندرکتنوس به معنای قاتل مرد است. خانواده اندرکتونوس خطرناکترین گونه عقرب در دنیا است. این خانواده در نواحی خشک و نیمه خشک خاورمیانه و شمال آفریقا زندگی می‌کنند. در تقسیم بندی اندازه در دسته متوسط قرار می‌گیرند. زهر این خانواده دارای پروتئین قوی نئوروتوکسین است و هر ساله تعداد زیادی در اثر زهر این خانواده عقرب جان خود را از دست می‌دهند.[۱]

مشخصات ظاهری[ویرایش]

اندازه این گونه به نسبت بقیه گونه‌ها متوسط، با دم صاف و تخت حدود ۵۰ میلیمتر است. بدن این گونه به صورت یکپارچه قهوه‌ای تیره و در مواردی سیاه رنگ است. دارای لبه‌های دندانه دندانه در بیشتر قسمتهای پشت شکم و همچنین موهای کوتاه تیره رنگ متعدد در قسمتهای مختلف شکمی و سایر اندام است. دارای چنگال‌های بزرگ که در قسمت‌های ابتدایی بسیار پر قدرت است. به طور کلی ظاهری خشن و خوف آور دارند.

محل زندگی[ویرایش]

این گونه بیشتر در بیابان‌ها و مناطق خشک و نیمه خشک با بافت ماسه‌ای و سنگریزه‌ای یافت می‌شوند. این عقرب در مناطقی از شمال آفریقا و خاورمیانه زیست می‌کند. و در کشورهای مراکش، الجزایر، تونس، لیبی، مصر، توگو، اسرائیل، هند، لبنان، ترکیه، اردن، عربستان سعودی، یمن، عمان، امارات متحده عربی، قطر، کویت، عراق،ایران، افغانستان، بحرین و پاکستان گزارش شده است. همچنین در ایران دارای پراکندگی وسیع درنواحی شمال کشور تا استان‌های جنوبی خلیج فارس، کرمان، بوشهر، سمنان، خوزستان (اهواز، امیدیه، بستان، سوسنگرد،ماهشهر، خرمشهر و آبادان)، ایلام (دهلران، مهران و ایوان)، آذربایجان غربی (چالدران، خوی، ماکو، اشنویه و ارومیه)، کردستان (مریوان)، خراسان (تایباد، خواف، قائن، بیرجند و نهبندان)و کرمانشاه (جوانرود، سرپل ذهاب و قصرشیرین) است.

نحوه زندگی[ویرایش]

این گونه بیشتر در شب فعالیت می‌کند و در هنگام روز در لای درزها و شکافها پنهان می‌شوند. همچنین می‌تواند از تمامی سطوح بغیر از سطوح صیقلی شیشه‌ای، بالا رود. از بی‌مهرگان و حشرات کوچک تغذیه می‌کند. در مواردی مشاهده شده است که پس از کشتن مارمولکهای کوچک، مایعات بدن آنها را می‌مکد. این اتفاق در مورد پستانداران کوچک نیز گزارش شده است. از نیش انتهایی دم برای دفاع و یا کشتن طعمه استفاده می‌کند. محل گزش این عقرب بسیار دردناک است. معمولا محل گزش قرمز شده و متورم می‌شود. از ۱ تا ۲۴ ساعت عوارض اختلال در سیستم عصبی مشاهده شده است که می‌تواند بر روی کارکرد قلب تاثیر گذار باشد و فرد مصدوم را دچار خونریزی داخلی، اختلالات تنفسی و دیداری نماید.[۲]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Hendrixson, B. E. 2006. Buthid scorpions of Saudi Arabia, with notes on other families (Scorpiones: Buthidae, Liochelidae, Scorpionidae). In W. Büttiker, F. Krupp, I. Nader & W. Schneider (eds.), Fauna of Arabia (pp. in press, ~100 pages). Basel, Switzerland: Karger Libri
  2. محسن ادیب. «عقرب دم پهن». کویرها و بیابان‌های ایران. بازبینی‌شده در ۱۲ مرداد ۱۳۹۲. 

پیوند به بیرون[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Fattail scorpion»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۱۲ مرداد ۱۳۹۲).