عطاالله خرم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
عطاالله خرم
نام اصلی عطاالله خرم
زادروز ۱۳۰۵
اهل کشور ایران
درگذشت ۹ اردیبهشت ۱۳۹۳
سبک‌ها سنتی،پاپ
کار(ها) آهنگساز
نوازنده
ساز(ها) ویولن
سازهای برجسته
ویولن

عطالله خرم (۱۳۰۵-۰۹ اردیبهشت ۱۳۹۳) نوازنده ویولن و آهنگساز ایرانی بود.

زندگی نامه[ویرایش]

عطاالله خرم آهنگساز پرکار و خلاق و آفریننده ملودیهای زیبا و جاودانه ایرانی از جوانی به راهنمایی دایی خود با موسیقی آشنا شد و مدتی با روبیک گریگوریان و نیز ابوالحسن صبا کار کرد. وی یکی از برجسته ترین آهنکسازان پیشتار در زمینه موسیقی مدرن بود.

ترانه‌های بسیاری برای خوانندگانی مانند دلکش، ویگن، ایرج، رامش، عارف، راشین و محمدرضا شجریان آهنگ ساخت که در زمان خود بسیار مورد استقبال قرار گرفتند و از میان آنها چندین ترانه جاودانه شدند و بیادگار مانده است. در زمره صدها اثر او می‌توان از بارون بارونه، لاله و گل، مهتاب، دو کبوتر، کجاوه و نیز ترانه پرستو با صدای منوجهر سخایی یاد کرد. وی مدتها رهبر ارکستر جاز رادیو ایران بود.

در سال‌های پیش از مرگ در لس آنجلس زندگی می‌کرد و نیز چند جلد کتاب (گلستان موسیقی و همچنین ردیفهای موسیقی ایرانی) در مورد تاریخ موسیقی ایران منتشر کرد.

عطاالله خرم ـ نوازنده ویولن و آهنگساز پرتوان و آفریننده ملودیهای ایرانی بود که در سال ۱۳۰۵ در شهر باستانی تبریز چشم بجهان گشود. چندی گذشت و او بهمراه خانواده به رضاییه «ارومیه» کوچ کرد. مقداری نواختن سازهای موسیقی را در آن دیار فرا گرفت و سپس سوی پایتخت رهسپار شد و در نزد استاد صبا موسیقی کلاسیک ایرانی را فراگرفت و نیز به نزد روبن گریگوریان هنرمند کشورمان آموزش سازهای مدرن را فرا گرفت. او نزدیک به ۴۰۰ آهنگ در ایران برای شمار زیادی از هنرمندان ایرانی ساخت (خوانندگانی چون گوگوش، راشین، رامش، حمیرا، عارف، ویگن، افشین، ایرج، سیاوش «محمدرضا شجریان» و ...) که دهها آهنگ از آنها امروزه از رایو و تلویزیون ایرانی پخش می‌شوند و بیادگار برای ما مانده‌اند. او گذشته از آهنگهای بیشماری که ساخت در کار سینما و نیز بویژه در ساختن آگهی بازرگانی بسیار پرکار بود که بسیار برایش سودآور بود: می‌توان به آگهی تلویزیون فیلیپس و پرده کرکره «سایه روشن» و روغن نباتی قو و روغن کرمانشاهی و.... و همینطور به فیلم «بی ستاره‌ها» اشاره کرد که خود او و ویگن هم در بخش کوچکی از آن فیلم به نواختن ویلن و آواز می‌پردازند. بیشتر کارهای او با ویگن دردریان اجرا شدند و دوستی استوار و ریشه داری در بین آن دو سر گرفت که تا پایان عمر دوام یافت. آهنگ «شادوماد» از آهنگهای بیادمانی ویگن دردریان و تنظیم عطا الله خرم است که بر روی ملودی فلکلوریک محلی با واژگانی از سیروس آرین پور همراه شد و تا امروز بر سر زبانهاست. عطاالله خرم همچنین چندین آهنگ برای ایرج خوانندهٔ بزرگ کشورمان ساخت. آهنگ «لاله و گل» با سرودهٔ بهادر یگانه از کارهای زیبا و بیاد ماندنی از این سه هنرمند است. عطاالله خرم در سن ۸۷ سالگی بر روی تخت بیمارستان در حالیکه از بیماری سرطان رنج می‌برد در نیمه دوم ماه آوریل از سال ۲۰۱۴ (برابر با ۱۳۹۳ خورشیدی) چشم از جهان فرو بست.

آثار[ویرایش]

نوشتار اصلی: ترانه شناسی عطاالله خرم


نام خواننده نام ترانه ترانه سرا آهنگساز تنظیم
افشین مقدم آخرین طبیب پرویز وکیلی عطاالله خرم عطاالله خرم
ویگن ستاره امشب کسی ندیده پرویز وکیلی عطاالله خرم عطاالله خرم
ویگن بارون بارونه دکتر سیروس آرین‌پور عطاالله خرم عطاالله خرم
ویگن کجاوه پرویز وکیلی عطاالله خرم عطاالله خرم
(بعد با صدای ویگن و دلکش) رقیب ناصر رستگار نژاد عطاالله خرم عطاالله خرم
ویگن شاه داماد پرویز وکیلی ویگن عطاالله خرم
ویگن دو کبوتر پرویز وکیلی عطاالله خرم عطاالله خرم
ویگن شکوفه‌های بهاری عطاالله خرم عطاالله خرم
ویگن بارون بارونه دکتر سیروس آرین پور عطاالله خرم عطاالله خرم
ویگن فنجون طلا نوذر پرنگ عطاالله خرم عطاالله خرم
ویگن اسب سُم طلا نوذر پرنگ عطاالله خرم عطاالله خرم
ویگن رقیب عطاالله خرم عطاالله خرم
ویگن شکوفه‌ها عطاالله خرم عطاالله خرم
ویگن خواب ناز عطاالله خرم عطاالله خرم
ویگن وعده شکن عطاالله خرم عطاالله خرم
ویگن بی ستاره عطاالله خرم عطاالله خرم
ویگن یادگاری عطاالله خرم عطاالله خرم
ویگن چوپان عطاالله خرم عطاالله خرم
ویگن همیشه بیاد توام عطاالله خرم عطاالله خرم
ویگن گل پرپر عطاالله خرم عطاالله خرم
ویگن خنچه بیارید دکتر سیروس آرین‌پور عطاالله خرم عطاالله خرم
ویگن پیام رقیب ناصر رستگارنژاد عطاالله خرم عطاالله خرم
ویگن شکوفه می‌رقصد پرویز وکیلی عطاالله خرم عطاالله خرم
ویگن سافب دل ما خون شد به خدا پرویز وکیلی عطاالله خرم عطاالله خرم
ایرج دل غمگین فلکلور ـ محلی عطاالله خرم عطاالله خرم
ایرج لاله و گل بهادر یگانه عطاالله خرم عطاالله خرم
ایرج عشق آموختنی نیست ....... عطاالله خرم عطاالله خرم
ایرج طلیعه جدایی بامداد جویباری عطاالله خرم عطاالله خرم
منوچهرسخایی پرستو سیروس آرین پور عطاالله خرم عطاالله خرم
شجریان مگه نه بیژن سمندر عطاالله خرم عطاالله خرم
شجریان تصنیف عطاالله خرم عطاالله خرم

منابع[ویرایش]

  • قدیمی‌ها: کارنامه درخشان هنرمند نامی عطاالله خرم از سه دیدگاه مختلف
  • مشکین‌قلم. «ایوان الکسیویچ بونین». در تصنیفها، ترانه‌ها و سرودهای ایران زمین. انتشارات خانه سبز، ۱۳۷۷. 

گفتگوی فریدون توفیقی با عطا الله خرم ـ یکسال پیش از مرگ https://www.youtube.com/watch?v=GW30tcjNejI https://www.youtube.com/watch?v=-EFkflVnyeY