عثمان در نهجالبلاغه
عثمان بن عفان خلیفه سوم اهل سنت میباشد. در نهجالبلاغه در رابطه با او مطالبی آمدهاست که در این نوشتار به آن اشاره شدهاست. اسراف، پارتی بازی خویشاوندی و شکم پرستی از مواردی است که در نهج البلاغه به عثمان نسبت داده شدهاست. دلیل به قتل رسیدن عثمان و خونخواهی دیگران برای او و همچنین گلایه و انتقاد مسلمانان از عثمان در نزد علی از دیگر مواردی است که در نهج البلاغه در رابطه با عثمان ذکر شدهاست.[۱]
محتویات |
خطبه شقشقیه[ویرایش]
علی بن ابی طالب در این خطبه از اسراف و حیف و میل بیت المال توسط عثمان و گروهی از بنی امیه سخن به میان میآورد. امام اول شیعیان و خلیفه چهارم اهل سنت در خطبه شقشقیه در رابطه با عثمان میگوید :
تا سومی (عثمان بن عفان) به حکومت رسید که برنامهای جز انباشتن شکم و تخلیه آن نداشت، و دودمان پدری او (بنی امیه) به همراهی او برخاستند و چون شتری که گیاه تازه بهار را با ولع میخورد به غارت بیت المال دست زدند، در نتیجه این اوضاع رشته اش پنبه شد، و اعمالش کار او را تمام ساخت، و شکمبارگی سرنگونش نمود.[۲]
خطبه ۲۲[ویرایش]
در خطبه ۲۲ علی بن ابی طالب به شناسایی ناکثین (اصحاب جمل) میپردازد. در جنگ جمل نخست طلحه و زبیر در مدینه با علی بیعت کردند و بعد از مدت اندکی بیعت خود را شکستند و به سوی مکه روانه شدند، در آنجا پس از دیدار عایشه همسر پیامبر اسلام، مردم را به خونخواهی عثمان تحریک نمودند و با حدود ۳۰۰۰ نفر به سمت بصره حرکت نمودند. علی بن ابی طالب در رابطه با خونخواهی عثمان در این خطبه آوردهاست:
خطبه ۳۰[ویرایش]
این خطبه در رابطه با قتل عثمان بن عفان میباشد. در این خطبه نهجالبلاغه در خصوص اسراف عثمان و یاری کردن و یا یاری نکردن او در قتل عثمان سخن آمدهاست:
اگر به کشتن عثمان امر کرده بودم قاتلش بودم، و اگر نهی کرده بودم یارش بودم. البته کسی که او را یاری داد نمیتواند بگوید من از کسی که او را یاری نداد بهترم. و آن که او را یاری نداد نمیتواند بگوید آن که یاریش کرد از من برتر است. من وضعش را در چند جمله برای شما خلاصه میکنم: او به جور و اسراف حکومت راند، و شما هم بیش از حد بیتابی کردید. برای خدا حکم حقّی است درباره او که جور و اسراف داشت، و برای شما که خارج از حد عمل کردید.[۵]
خطبه ۱۶۳[ویرایش]
در خطبه ۱۶۳ به هنگامی که مردم نزد علی بن ابی طالب آمدند و از رفتار و اعمال عثمان بن عفان شکایت کردند و درخواست داشتند از طرف آنان با عثمان وارد گفتگو شود و بخواهد که رضایت مردم را جلب کند. پس علی بن ابی طالب نزد عثمان رفت و به او گفت:
مردم به دنبال من هستند، و مرا بین خود و تو واسطه قرار دادهاند، به خدا قسم نمیدانم با تو چه بگویم؟ چیزی را نمیدانم که تو از آن بی خبر باشی، و به چیزی که ندانی تو را دلالت نمیکنم، تو میدانی آنچه را ما میدانیم، به چیزی سبقت نگرفتهایم که تو را به آن آگاهی دهیم، در پنهان به کاری نپرداختهایم که آن را به تو برسانیم، آنچه ما دیدهایم تو هم دیدهای، و آنچه ما شنیدهایم تو هم شنیدهای، و با رسول خدا صلّی اللّه علیه وآله مصاحبت داشتی چنانکه ما مصاحبت داشتیم. پسر ابوقحافه (ابابکر) و پسر خطّاب (عمر) از تو به عمل به حق سزاوارتر نبودند، تو به رسول خدا صلّی اللّه علیه وآله از نظر خویشاوندی از آن دو نزدیک تری، و از دامادی او به جایی رسیدی که آن دو نفر نرسیدند. پس خدا را خدا را در حفظ جانت، که سوگند به خدا کور نیستی تا بینایت کنند، و جاهل نیستی تا دانایت نمایند، راهها آشکار است، و نشانههای دین برپاست. [۶]
خطبه ۲۴۰[ویرایش]
در سال ۳۳۵ قمری زمانی که عثمان را محاصره کردند، ابن عباس را فرستاد تا به علی خبر دهد تا در مدینه نباشد و به باغات ینبع (محلی در اطراف مدینه) برود، که مردم به نام او شعار ندهند و نام او را برای خلافت کمتر برند، علی بن ابی طالب نیز رفت. وقتی عثمان نیاز شدید به یاری پیدا کرد دوباره پیغام داد و علی به مدینه برگشت. این بار دوباره ابن عباس را فرستاد که علی از مدینه خارج شود.
علی بن ابی طالب در این هنگام به ابن عباس خطاب کرد: ای پسر عباس، عثمان جز این نمیخواهد که مرا سرگردان نگهدارد، گاهی بروم، و زمانی برگردم، یک بار پیغام فرستاد از مدینه خارج شوم، دوباره خبر داد که باز گردم، هم اکنون تو را فرستاده که از شهر خارج شوم. به خدا سوگند، آنقدر از او دفاع کردم که ترسیدم گناهکار باشم.[۷]
منبع[ویرایش]
- «نهجالبلاغه». پایگاه اطلاع رسانی استاد حسین انصاریان. بازبینیشده در چهارشنبه ۱۹ خرداد ۱۳۹۰.
- «نهجالبلاغه». پایگاه حوزه نت.
پانویس[ویرایش]
- ↑ خطبه شقشقیه، خطبه ۲۲، خطبه ۳۰ و خطبه ۱۶۳ نهجالبلاغه، وبگاه استاد حسین انصاریان
- ↑ خطبه شقشقیه، نهج البلاغه، وبگاه استاد حسین انصاریان
- ↑ خطبه ۲۲، نهجالبلاغه، وبگاه استاد حسین انصاریان
- ↑ زسول جعفریان، تاریخ سیاسی اسلام
- ↑ خطبه ۳۰، نهجالبلاغه، وبگاه استاد حسین انصاریان
- ↑ خطبه ۱۶۳، نهجالبلاغه، وبگاه استاد حسین انصاریان
- ↑ [۱]برگرفته از ترجمه نهج البلاغه، مکارم شیرازی،
 |
متن مربوطه در ویکینبشته: نهج البلاغه |
|
||||||||||||||||||||
