عبدالرضا کاهانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
عبدالرضا کاهانی
Abdolreza Kahani.JPG
زمینه فعالیت کارگردانی سینما و تئاتر ٬ فیلم‌نامه‌نویس ٬ نمایش نامه نویس
تولد یکم دیماه ۱۳۵۲
نیشابور ٬ خراسان
محل زندگی فرانسه
ملیت پرچم ایران ایرانی
نام(های)
دیگر
رضا
پیشه کارگردان
سال‌های فعالیت ۱۳۶۶ - اکنون
همسر(ها) شیما منفرد
صفحه در وب‌گاه IMDb
صفحه در وب‌گاه سوره

عبدالرضا کاهانی (۱۳۵۲ در نیشابور) کارگردان و فیلمنامه‌نویس ایرانی است. او با کارگردانی فیلم‌هایی مانند آدم، بیست، آن‌جا و هیچ در مدت کمتر از سه سال به‌عنوان یکی از کارگردانان مطرح ایرانی به شهرت رسید.[۲]

زندگی‌نامه[ویرایش]

عبدالرضا کاهانی در یکم دی‌ماه ۱۳۵۲ در نیشابور زاده شد. وی از چهارده‌سالگی در نمایش‌های مختلفی بازیگری، نویسندگی و کارگردانی را تجربه کرد و به‌خاطر آن‌ها چندین جایزه در مقاطع دانش‌آموزی و دانشگاهی دریافت کرد. او دیپلم خود را در شهر نیشابور و در رشتهٔ فرهنگ و ادب (علوم انسانی) در سال ۱۳۷۰ گرفت و پس از آن راهی دانشگاه آزاد اراک شد تا به تحصیل رشتهٔ بازیگری (نمایش) بپردازد و مدرک کارشناسی خود را در سال ۱۳۷۵ دریافت نماید. وی کارشناسی ارشد کارگردانی نمایش را در دانشکده هنر و معماری آغاز نمود اما در مرحلهٔ پایان‌نامه تحصیلاتش را رها کرد.

فعالیت سینمایی[ویرایش]

کاهانی فعالیت هنری را با ساخت فیلم های کوتاه آغاز کرد. او در ۱۶سالگی فیلم کوتاه «خنده» راباتهیه کنندگی خودش ساخت که نسخه‌ای از آن در دسترس نیست. اولین فیلم‌نامهٔ حرفه‌ای کاهانی در سال ۱۳۷۷ باعنوان سفر به شرق توسط سیدمهدی برقعی ساخته شد. او سپس چندین سال را به ساخت فیلم های کوتاه اختصاص داد. اولین کار کوتاه او مسافران نیاز (۱۳۸۱) نام داشت.[۳][۴] او در سال ۱۳۸۳ فیلم رقص با ماه را ساخت که در نیمه ی راه تولید به دلیل اختلاف محتوایی با تهیه کننده، ساخت آن متوقف شد و به مرور زمان از بین رفت. آدم اولین فیلم سینمایی ساختهٔ کاهانی است که در سال ۱۳۸۵ ساخته شد. این فیلم پس از حضور در جشنواره فیلم فجر، توقیف گردید ولی پس از سه سال، بدون اکران وارد شبکهٔ سینمای خانگی شد. کاهانی در سال ۱۳۸۶ آن‌جا را ساخت که این فیلم نیز بلافاصله توسط وزارت ارشاد دولت نهم توقیف شد و در جشنواره فیلم فجر نیز پذیرفته نشد.[۵][۶]

بیست نام فیلم بعدی کاهانی است که در سال ۱۳۸۷ ساخته شد. این اولین فیلم کاهانی است که به اکران عمومی درآمد.او با این فیلم به هفدمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم دمشق راه یافت.[۷] بیست برنده جایزه نقره مسابقه فیلم های بلند جشنواره بین المللی سینمایی دمشق شد.[۸].

پس از آن و در سال ۱۳۸۸ هیچ ساخته شد. این فیلم با سانسور در ایران اکران شد اما هم چنان مجوز نمایش در خارج از کشور را ندارد. پس از این فیلم بود که قانون دریافت مجوز خارجی برای نمایش فیلم‌ها در خارج از ایران وضع شد و این اولین فیلمی بود که مجوز خارجی دریافت نکرد. هیچ تنها در یک سانس در جشنوارهٔ بیست و هشتم فیلم فجر برای اهالی مطبوعات نمایش داده شد که با استقبال روبرو گردید. معاونت سینمایی که پیش از آن هیچ را به خاطر سیاه‌نمایی توقیف اعلام کرده بود، ترجیح داد آن را رفع توقیف کند و در نوروز ۱۳۸۹ در سینماها اکران شد.[۲]

کاهانی در بیستم تیر ۱۳۸۸، هنگام دریافت جایزه ویژه هیئت داوران چهل و چهارمین دوره جشنواره فیلم کارلووی واری در جمهوری چک برای فیلم بیست، از حاضران در سالن خواست، برای ادای احترام به مبارزهٔ مردم ایران از جای خود برخیزند.[۹]

کاهانی در سال ۱۳۸۹ فبلم سینمایی اسب حیوان نجیبی است را جلوی دوربین برد. این فیلم به دلیل شکایت نیروی انتظامی و مخالفت‌های وزارت ارشاد، پس از ۷ ماه مجوز اکران در داخل ایران را به دست آورد اما مانند فیلم قبلی مجوز خارجی دریافت نکرد و از نمایش‌های جهانی باز ماند. پخش‌کنندهٔ جهانی فیلم که اقدام به رایزنی جهت نمایش فیلم در خارج از کشور کرده بود با پذیرش فیلم در بخش مسابقه از سوی چند فستیوال معتبر روبه رو شد، اما وزارت ارشاد اقدام به متوقف کردن فعالیت‌های پخش‌کننده کرد و باز هم از نمایش فیلم امتناع ورزید. این باعث واکنش و انتشار بیانیه از سوی مدیران چند فستیوال از جمله ابوظبی و شیکاگو شد.[۱۰]

بی‌خود و بی‌جهت نام آخرین فیلم سینمایی کاهانی است که در سال ۱۳۹۰ ساخته شد. این فیلم پس از ۷ ماه مجوز گرفت ولی برای اکران به مشکلاتی برخورد.

بیست تنها فیلم سینمایی کاهانی است که از تلویزیون ایران پخش شد. همان‌طور که از کارنامهٔ کاهانی پیداست، باقی فیلم‌ها همواره با حاشیه‌های مختلفی روبه‌رو بوده که مهم‌ترین آن‌ها دریافت مجوز ساخت و نمایش است. ۵ فیلم‌نامهٔ کاهانی درطول ۵ سال مجوز نگرفته‌اند و درپی آن، او فیلم‌نامه‌های جایگزین را ساخته‌است.

با وجود محدودیت‌های زیادی که برای فیلم‌های کاهانی ایجاد شده، بازیگران فیلم‌های او موفق به کسب جایزه‌های متعددی شده‌اند که از میان آن‌ها می‌توان به این موارد اشاره کرد:

آن دسته از فیلم‌های کاهانی که اکران شده‌اند، از محبوبیت قابل توجهی در میان تماشاگران برخوردار بوده‌اند. این را می‌توان از فروش بیش از ۱ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومانی فیلم اسب حیوان نجیبی است دریافت.

کاهانی در جشنواره‌های داخلی و خارجی متعددی حضور داشته که در میان جشنواره‌های داخلی، فیلم‌های او کاندیدای جوایز متعددی شده‌اند:

  • کاندیدای ۶ جایزه از جشنواره فیلم فجر برای فیلم بیست ۱۳۸۷
  • کاندیدای ۶ جایزه از جشن انجمن منتقدان و نویسندگان سینمای ایران برای فیلم بیست ۱۳۸۸
  • کاندیدای ۶ جایزه از جشن انجمن منتقدان و نویسندگان سینمای ایران برای فیلم هیچ ۱۳۸۹
  • کاندیدای ۳ جایزه از جشن انجمن منتقدان و نویسندگان سینمای ایران برای فیلم اسب حیوان نجیبی است ۱۳۹۰ کاندیدای ۲ جایزه از جشن خانۀ سینما برای فیلم بیست ۱۳۸۹
  • کاندیدای ۲ جایزه از جشن خانۀ سینما برای فیلم هیچ ۱۳۸۹
  • کاندیدای ۲ جایزه از جشن خانۀ سینما برای فیلم اسب حیوان نجیبی است ۱۳۹۰

کاهانی هم‌چنین در جشنواره‌های خارجی گوناگونی شرکت کرده که در برخی از آن‌ها موفق به کسب جایزه هم شد. از میان آن جشنواره‌ها می‌توان به کارلووی واری، مونترال، سائوپائولو، تسالونیکی، بانکوک، بوگوتا، کرالا، فوکوئوکا، گنت، مومبای، دمشق، باتومی و شیکاگو اشاره کرد.

شیما منفرد همسر کاهانی است که معمولاً عهده‌دار تدوین فیلم‌های همسرش است.

انصراف از اکران بی‌خود و بی‌جهت[ویرایش]

در پایان شهریور سال 1391 حوزه‌ی هنری طی نامه‌ای به معاونت سینمایی وزارت ارشاد اعلام کرد که از نمایش شش فیلم در سالن‌های خود ممانعت خواهد کرد. [۱۱] [۱۲] قابل ذکر است که حوزه‌ی هنری بیش‌ترین تعداد سالن‌های سینما را در کل کشور داراست. این تصمیم حوزه‌ی هنری در حالی صادر شد که بی‌خود و بی‌جهت بعد از هفت ماه موفق شده بود پروانه نمایش را از وزارت ارشاد دریافت نماید. پس از این بود که کاهانی طی نامه‌ای، به نشانه‌ی اعتراض، از اکران فیلمش در سینماهای محدود انصراف داد. [۱۳] به دنبال انصراف کاهانی، پویشی اعتراضی در میان سازندگان پنج فیلم دیگر و به طور کلی هنرمندان به راه افتاد. [۱۴]

فیلم‌شناسی[ویرایش]

  • وقت داریم حالا (۱۳۹۲)
  • بی‌خود و بی‌جهت (۱۳۹۰)
  • اسب حیوان نجیبی است (۱۳۸۹)
  • هیچ (۱۳۸۸)
  • بیست (۱۳۸۷)
  • آن جا (۱۳۸۷)
  • آدم (۱۳۸۵)
  • رقص با ماه (ناتمام، ۱۳۸۴)
  • اسمش ظلم آباد بود (مستند کوتاه تحقیقاتی، ۱۳۸۳)
  • چای دو نفره (کوتاه داستانی، ۱۳۸۲)
  • باد به دستان (مستند داستانی، ۱۳۸۱)
  • سفر به شرق (فیلمنامه‌نویس، ساختهٔ سید مهدی برقعی، ۱۳۸۰)
  • مسافران نیاز (کوتاه مستند داستانی، ۱۳۸۰)

جایزه‌ها[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Awards for Abdolreza Kahani ‎(imdb.com)‎
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «گفتگو با عبدالرضا کاهانی»(فارسی)‎. اعتماد، ۲۷ آبان ۱۳۸۸. 
  3. «عبدالرضا کاهانی در سوره‌سینما»(فارسی)‎. سوره سینما. بازبینی‌شده در ۲۷ آبان ۱۳۸۸. 
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ «کاهانی؛ برنده ویژه فستیوال کارلووی واری»(فارسی)‎. رادیو زمانه، ۲۱ تیر ۱۳۸۸. 
  5. «نامه سرگشاده عبدالرضا کاهانی در واکنش به پذیرفته‌نشدن فیلمش در جشنواره: «دیگر حوصله شنیدن جواب "نه" را ندارم»»(فارسی)‎. سینمای ما. 
  6. «در آرزوی رفتن‎‎»(فارسی)‎. روز آنلاین، ۷ اسفند ۱۳۸۷. 
  7. «کاهانی همراه با "بیست" راهی جشنواره سوریه می‌شود»(فارسی)‎. خبرگزاری مهر، ۸ آبان ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۸ آبان ۱۳۸۸. 
  8. «فیلم ایرانی برنده جایزه نقره جشنواره بین المللی سینمایی دمشق»(فارسی)‎. خبرآنلاین، ۱۷ آبان ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۱۷ آبان ۱۳۸۸. 
  9. «ادای احترام به مبارزه مردم ایران در جشنواره‌ی کارلووی واری»(فارسی)‎. دویچه وله، ۱۳ ژوئیه ۲۰۰۹. بازبینی‌شده در ۲۹ دسامبر ۲۰۰۹. 
  10. «Iran bans Kahani's 'Horse'»(انگلیسی)‎. variety، ۴ اکتبر ۲۰۱۱. 
  11. «اعلام اسامی شش فیلم که حوزه هنری اکران نمی‌کند»(فارسی)‎. خبرآنلاین، 26 شهریور 1391. 
  12. «معاون هنری حوزه هنری: سینمای ایران مسئولان شجاع‌تری می‌خواهد / با فیلمسازان مشکلی نداریم»(فارسی)‎. خبرآنلاین، 1 مهر 1391. 
  13. «کاهانی از اکران «بی‌خود و بی‌جهت» انصراف داد / علاقه‌ای به حضور در این نوع از سینما ندارم»(فارسی)‎. خبرآنلاین، 24 شهریور 1391. 
  14. «اعتراض ۱۰ سینماگر به اقدامات حوزه هنری / بیشتر از شما به اخلاق و خانواده اهمیت می‌دهیم»(فارسی)‎. خبرآنلاین، 1 مهر 1391. 
  15. ««عبدالرضا کاهانی» دیپلم افتخار کارگردانی را گرفت»(فارسی)‎. خبرگزاری فارس، ۲۲ بهمن ۱۳۸۷. 
  16. «عبدالرضا کاهانی درباره فیروزه نیشابور مستند می‌سازد»(فارسی)‎. خبرگزاری فارس، ۱ دی ۱۳۸۷. 
  17. «تندیس نقره‌ای هفدهمین جشنواره فیلم دمشق به "بیست" رسید»(فارسی)‎. خبرگزاری مهر، ۱۷ آبان ۱۳۸۸. 

پیوند به بیرون[ویرایش]

جستجو در ویکی‌گفتاورد مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به عبدالرضا کاهانی در ویکی‌گفتاورد موجود است.