طوسک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
طوسک
طوسک کفتری[۱]
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: گیاهان
Division: گیاهان گلدار
رده: دولپه‌ای‌ها
راسته: خواجه‌باشی‌سانان[۲]
تیره: خواجه‌باشیان [۳]
سرده: طوسک‌ها
گونه‌ها

متن را ببینید.

طوسک (مامیسا یا گل کبوتر) (Scabiosa) سَرده‌ای از گیاهان گلدار از تیرهٔ خواجه‌باشیان است. از سردهٔ طوسک ۲۵ گونه گیاه علفی یک‌ساله و چندساله در ایران می‌روید.[۴] این گل در کتاب‌های طب سنتی با نامهای «مامی‌ثا»، «مامی‌ثای صحرایی» و در عربی با نام‌های، «ورد الحمام»، «حشیشه‌الجرب»، و به فرانسوی، «Scabieuse»، ذکر شده است.

در قدیم در ایران باور بر این بود که اگر قدری از گُل طوسک را بکوبند و در شیر بمالند شیر بسته می‌گردد و اگر بجوشانند و بر موضعی که می‌خواهند قطع کنند بگذارند بی‌حس می‌کند.[۵]

مشخصات[ویرایش]

بلندی گل کبوتر ۴۰ تا ۱۰۰ سانتیمتر است و گیاهی است چند ساله، دارای برگ‌های دراز، باریک، متقابل. بدون دندانه. گلهای آن دارای نوش فراوان و به رنگ آبی مایل به بنفش، و مورد علاقه شدید زنبور عسل می‌باشد.[۶]

ترکیبات شیمیایی[ویرایش]

در ریشه این گیاه تانن، نشاسته، قند ساکاروز، ساپونین، گلوکوزیدی به نام «اسکوبیوزید» وجود دارد.

خواص[ویرایش]

در طب سنتی و از روزگاران قدیم، این گیاه از داروهای مفید بیماریهای پوستی مانند: جرب بوده است، نامگذاری آن هم بر همین اساس صورت گرفته است. این گیاه اثر تقویت کننده بر روی هضم و تصفیه کنندگی خون را دارد. برای تهیه دم‌کرده آن ۱۰ گرم از برگ گیاه را در یک لیتر آب خوش دم کرده و صاف نموده و میل می‌کنند.[۷]

پانویس[ویرایش]

  1. Scabiosa columbaria
  2. Dipsacales
  3. Dipsacaceae
  4. مظفریان، ولی‌الله، فرهنگ نام‌های گیاهان ایران: لاتینی، انگلیسی، فارسی تهران: فرهنگ معاصر ۱۳۷۵.
  5. دهخدا، طوسک
  6. میر حیدر، معارف گیاهی (دوره ۸ جلدی)، ۷:‎ ۲۴۴.
  7. میر حیدر، معارف گیاهی (دوره ۸ جلدی)، ۷:‎ ۲۴۵.

منابع[ویرایش]

  • میرحیدر، حسین. معارف گیاهی. ج. ۶. چاپ اول. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، ۱۳۷۳. ۶۴۷.