طرح‌ریزی واحدهای صنعتی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

طرح ریزی واحد های صنعتی یکی از درس‌های رشتهٔ دانشگاهی مهندسی صنایع است.

طرح ریزی واحد های صنعتی چیست ؟ طرح ریزی واحدهای صنعتی عبارت است از برنا مه ریزی،طرح،بهبود وپیاده سازی سیستم های استقرار و حمل و نقل موادی به نحوی که حداکثر کارایی حاصل شود.

منظور از طرح استقرار چیدمان منسجم و هماهنگ تجهیزات و ماشین آلات در یک واحد تولیدی است و منظور از سیستم های حمل و نقل ، طراحی سیستمی است که بتواند با کمترین هزینه جریان مواد را در واحد تولیدی برقرار سازد و طراحی هر دو مورد ذکر شده باید به گونه ای باشد که حداکثر بهره برداری از ترکیب نیروی کار، مواد ، تجهیزات و ماشین آلات حاصل گردد.

انواع مسائل طراحی کارخانه ( موارد کاربرد طرح ریزی )[ویرایش]

1- تغییر طرح محصول

2- اضافه کردن و تولید محصول جدید

3- بزرگتر کردن یا کوچکتر کردن دپارتمانها

4- تغییر مکان یک بخش

5- افزودن یک بخش جدید

6- جایگزینی و تعویض دستگاههای قدیمی

7- تغییر در روش تولید

8- کاهش هزینه

9- طراحی و احداث یک کارخانه جدید

مراحل طراحی استقرار :

طراحی محصول[ویرایش]

طراحی محصول باید به این سوال پاسخ دهد که چه محصولی می خواهیم تولید کنیم؟

محصول[ویرایش]

محصول خروجی یک سیستم است که می تواند به صورت کالا یا خدمات باشد.

هر محصول (کالا یا خدمت) دارای یک سری ویژگیها است که این ویژگیها شامل ویژگیهای عمومی و فنی است. اصولاً مشخصه های عمومی به مشخصه هایی گفته می شود که برای مصرف کننده اهمیت دارد و مشخصه های فنی برای مشتری اهمیت چندانی ندارد اما برای تولید کننده اهمیت زیادی دارد.

طراحی ظرفیت[ویرایش]

میزان خروجی یک سیستم را ظرفیت ( تولید) آن سیستم می نامند.

ظرفیت اسمی : میزانی است که ما طراحی کرده ایم و آن را تعریف نموده ایم.

ظرفیت واقعی : میزانی است که در واقعیت و درعمل از سیستم گرفته می شود.

طراحی فرایند

فرایند: مکانیزم تبدیل ورودی ها به خروجی ها است.

در این مرحله باید به مشخص کنیم که چگونه می خواهیم تولید کنیم ؟

فرایندها خود از نظر نوع خروجی ، مشخصات عملیات، نوع استقرارو نوع منابع و غیره به انواع مختلفی تقسیم بندی می شوند.

انتخاب و محاسبه ماشین آلات مورد نیاز

بعد از طراحی فرایند نوبت مشخص کردن نوع و تعداد ماشین آلات مورد نیاز برای تولید است. انتخاب ماشیت آلا نیز بر اساس معیارهایی صورت می گیرد که برخی از آنها عبارتند از: عمومی یا تخصصی بودن ماشین، یک منظوره یا چند منظوره بودن ماشین، میزان سرمایه گذاری، هزینه تعمیرات و نگهداری، تجهیزات جانبی و مواردی از این قبیل.

می توانیم واحدهای تولیدی را به چهار گروه بر اساس تعداد ماشین- تنوع تولید تقسیم بندی کنیم :

1- یک نوع ماشین– یک نوع محصول

2- چند نوع ماشین– یک نوع محصول

3- یک نوع ماشین– چند نوع محصول

4- چند نوع ماشین– چند نوع محصول

نیروی انسانی مورد نیاز[ویرایش]

با توجه به اینکه اپراتور خود بعنوان یک ماشین عمل می کند و یا همراه یک ماشین کار می کند می توان نیروی انسانی مورد نیاز را تعیین کرد.

محاسبه فضای مورد نیاز برای ماشین آلات[ویرایش]

با استفاده از « روش تولید» این کار را انجام می دهیم

فضای لازم ماشین، فضای حرکت ماشین، ،فضای عملیاتی و فضای تعمیراتی ماشین را محاسبه نموده و حاصل جمع این اعداد فضای مورد نیاز یک ماشین را به ما می دهد.

استقرار تسهیلات[ویرایش]

چهار نوع استقرار وجود دارد[ویرایش]

1- استقرار بر اساس محصول

2- استقرار کارگاهی یا فرایندی

3- استقرار تکنولوژی گروهی

4- استقرار ایستا

تعیین نوع استقرار[ویرایش]

دو تکنیک برای انجام این کار وجود دارد :

1- P-Qتکنیک (تنوع – مقدار )

2- تکنیک C-Q (هزینه – مقدار)

طراحی جریان مواد[ویرایش]

جریان مواد[ویرایش]

به مسیر گردش مواد از ابتدای ورود به کارخانه تا خروج از کارخانه را جریان مواد می گوییم.

از نظر فضا های موجود در کارخانه فضا ها به 6 دسته تقسیم می شوند :

سطح زیر زمین، سطح همکف، سطح حرکت محصولات، سطح آزاد، سطح اسکلت فلزی و سطح پشت بام.

الگوهای عمومی جریان مواد[ویرایش]

مدل های افقی

مدل های عمودی

مدل های افقی مانند مدل خط مستقیم، مدل L شکل، مدل زیگزاگ، مدل U شکل، مدل دایره ای شکل و مدل ترکیبی.

طراحی استقرار :

با استفاده از الگوهای دستی یا کامپیوتری می توان یک طرح استقرار برای ایجاد یا بهبود یک واحد صنعتی به دست آورد.

منابع[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]