صفی‌الدین ارموی

عبدالمؤمن بن ابی المفاخر یوسف بن فاخر اُرمَوی(۶۱۳ق=۱۲۱۱م، ارومیه/۶۹۳ق=۱۲۹۴م، بغداد) استاد بزرگ موسیقی، خوش‌نویس، ادیب و عروض‌دان، نامدار به اعجوبه هنر نماینده نحله روش نظام در موسیقی و پیشتاز مکتب منتظمیه (تئوری سیستماتیک) است.

ارموی برآمده از مدرسه مستنصریه بغداد، و هم‌زمان با خلفای عباسی مستنصر و مستعصم است. او در تازش مغولان و سقوط بغداد به خدمت هلاکو درآمد. او را دارای دو نوآوری (دو ساز زهی) دانسته‌اند، یعنی مُغنی (سازی زهی بین قانون و رباب) نوعی شاهرود تازه که در اصفهان ساخت و دیگر نزهة (سنتور مانندی، نوعی قانون)

آثار

• الأدوار فی الموسیقی یا الأدوار فی حلّ الأوتار یا الأدوار فی معرفةالنغم و یا الأدوار فی معرفة و نسب ابعاده و أدوار الإیقاع
• الرسالة شرفیة فی علم النسب و الأوزان الإیقاعیة
• کتاب الکافی من الشافی فی علوم العروض و القوافی
• رساله ایقاع (رساله ریتم یا وزن)
• فائده فی العلم الموسیقی

شاگردان ارموی

• یاقوت مستعصمی (درگذشته ۶۷۸ ه.ق./۱۲۹۸ م.)که در خوشنویسی شاگرد ارموی بوده.
• شمس‌الّدین یحی بن احمد سهروردی (درگذشته ۷۴۱ ه.ق./۱۳۴۰ م.)که وی را جامع علم و عمل دانسته‌اند.
• شرف‌الّدین هارون بن محمّد جوینی (مقتول ۶۸۵ ه.ق./۱۲۸۶ م.)
• بهاءالّدین محمّد بن محمّد جوینی (درگذشته ۶۷۸ ه.ق./۱۲۷۹ م.)
• علی سه تایی
• حسین زامر
• حسام‌الدین قتلغ بوغا
• زیتون
• لُحاظ

منابع

• صفی‌الدّین ارموی، عبد الموئمن بن یوسف. الأدوار فی الموسیقی. چاپ اوّل. تهران: میراث مکتوب، ۱۳۸۰. ISBN 964-6781-62-4. 
• نعیمایی عالی، امین. احوال و آثار صفی‌الدّین ارموی. چاپ اوّل. تهران: فرهنگستان هنر ایران، ۱۳۸۳. ISBN 964-95768-5-1.