استان صعده

استان صعده محافِظة صَعدَة
—  استان  —
جاده صعده به صنعاء
موقعیت استان صعده به کشور یمن
مختصات: شرقی′۴۳°۴۴ شمالی′۵۸°۱۶
کشور	یمن
زیرمجموعه	۱۵ شهرستان
مرکز	صعده
فرمانداری
• -
مساحت
• جمعاً	۱۱٬۳۷۵ km۲ (۴٬۳۹۲ sq mi)
جمعیت (۲۰۰۴)
• کل	۶۹۵٬۰۳۳
منطقه زمانی	Yemen Standard Time (یوتی‌سی ۳+)
کد ایزو ۳۱۶۶	YE-SD
وب‌گاه	yemen-nic.info

استان صعده (به عربی: محافِظة صَعدَة)‏ نام استانی در کشور یمن در شبه جزیره عربستان است.

جغرافیا

استان صعده استانی است کوهستانی و در فاصلهٔ ۲۴۳ کیلومتری شمال پایتخت یمن صنعا واقع می‌باشد، و ارتفاعش از سطح دریا ۱۵۰۰ تا ۲۵۰۰ متر می‌باشد.

در دوران قدیم نام این شهر «جُماع» بوده‌است. و در هزار سال گذشته به نام «صعده» خوانده‌است. این استان در حدود یمن به عربستان سعودی قرار دارد. جادهٔ آسفالته از صنعا تا اینجا پایان می‌یابد. این استان در سال ۲۰۰۴ جمعیتی برابر ۶۹۵٬۰۳۳ داشته است (۳٫۶۷٪ جمعیت کل یمن) و مساحت آن ۱۱٬۳۷۵ کیلومترمربع است.

جمعیت

جمعیت استان صعده (۲۰۰۴) در حدود ۶۹۵٬۰۳۳ نفر می‌باشد.

فرمانداری ها

این استان شامل ۱۵ شهرستان است: حشوه، صفرا، ظاهر، باقم، حیدان، رازح، ساقین، ساحر، شدا، صعده، غمر، قطابر، کتاف و بقع، مجز، منبه.

استان صعده به پنج فرمانداری تقسیم شده‌است.

• فرمانداری سحار، مرکز الُسنارة.
• فرمانداری جُماعه، مرکز مَجر.
• فرمانداری خولان بن عامر، مرکز ساقین.
• فرمانداری رازح، مرکز النظیر.
• فرمانداری همدان، مرکز کِناف.

شهر باستانی صعده

آثار و خرابه‌های شهر باستانی «صعده» در یک کیلومتری شمال شهر کنونی برجای مانده‌است، این شهر در پایهٔ کوه «تُلمُصّ» واقع بوده‌است.

گویند ویرانی این شهر زیبا در اثر جنگی که در مابین دو نوهٔ الهادی بن یحیی الحسین و نوهٔ الحسن بن الناصر در قرن سوم هجری قمری رخ داده بوده، واین شهر به طور کلی تخریب شده‌است. این جنگ در سال ۲۵۲ هجری قمری شروع و در سال ۳۳۰ هجری قمری پایان یافته‌است.

مؤرخ و تاریخ نویس وشاعر «الهمدانی» می‌گوید که در صعده قصر مشیدی وجود داشته بود که از زیباترین بناهای آن دوران بود، اطاقهای زیبا و با نقش و نگاری مخصوص و تزیین جباسی و الواح عاج و شیشه‌های رنگارنگ و در و دریچه‌های اطاق‌ها تزیین خاصی نموده بودند، آثار این کاخ هنوز در ضلع جنوبی شهر صعده کنونی به چشم می‌خورد.

مشاهیر صعده

صعده دارای علماء ومحدثین افاضل و تاریخ نویسان ودانشمندان بوده‌است که از مشهورترین آنها نام می‌بریم:

• ابو عبدالله محمد بن ابراهیم بن مسلم البطال الصعدی (محدث).
• محمد بن عقبة بن علقمة.
• اسحاق بن وهب العلاف.
• محمد بن حمید الرازی.
• السماد بن سعید بن خلف

جستارهای وابسته

• شیعیان یمن

منابع

• المقحفی، ابراهیم، احمد ، (مُعجَم المُدُن وَالقَبائِل الیَمَنِیَة) ، منشورات دار الحکمة، صنعاء، چاپ وانتشار سال ۱۹۸۵ میلادی به (عربی).
• دکتر: شامی، یحیی ، (موسوعة المدن العربیة والاسلامیة) ، دار الفکر العربی، بیروت، چاپ سال ۱۹۹۳ میلادی به (عربی).
• استاد.دکتر: الجرو، سعید، اسمهان، ، (دراسات فی التاریخ الحضاری للیمن القدیم)، دار الکتاب الحدیث، چاپ عدن، ۲۰۰۳ میلادی به (عربی).
• دکتر: زاهیه، وهبة،. (شُبه الجَزیرَة العََربیَة) دار النهضة العربیة للطباعة والنشر، چاپ و انتشار سال ۱۹۷۷ میلادى.
• الصنعانی، محمد بن یحیی بن عبدالله بن احمد، الیمانی. ، (اَلأنَباءَ عَن دُولةَ بَلقِیسَ وَ سَبأَ) ، منشورات دار الیمنیة للنشر والتوزیع، صنعاء، چاپ وانتشار سال ۱۹۸۴ میلادی به (عربی).