صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران
مختصات: ۴۱٫۲۸″ ۲۴′ ۵۱°شرقی ۵۴٫۶۹″ ۴۶′ ۳۵°شمالی / ۵۱٫۴۱۱۴۶۶۷غرب ۳۵٫۷۸۱۸۵۸۳جنوب
| جمهوری اسلامی ایران | |
 سیاست و حکومت ایران |
|
|
ارکان نظام جمهوری اسلامی ایران
رهبر و نهادهای وابسته
دولت (قوه مجریه)
قوه مقننه
قوه قضائیه
شوراهای عالی
رهبران
روسای جمهوری
نخست وزیران
روسای مجلس شورای اسلامی
رؤسای قوه قضائیه
حکومت محلی و شوراها
|
سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران سازمانی رسانهای است که تنها متولی قانونی پخش برنامههای رادیویی و تلویزیونی در جمهوری اسلامی ایران است.
بر اساس قانون اساسی ایران، رهبر رئیس صدا و سیما را انتخاب میکند. این سازمان که پیش از انقلاب ۱۳۵۷ سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران نامیده میشد، آنزمان هم به شکل دولتی اداره میشد.
صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران تا اواخر سال ۲۰۰۹ تقریبا ۴۶۰۰۰ پرسنل داشته که با گذشت زمان و افزایش شبکههای جدید به تعداد کارمندان این سازمان افزوده میشود.[۱]
محتویات |
نشان صدا و سیما [ویرایش]
نشان صدا و سیما شامل آرم ملی جمهوری اسلامی در راس و دو نوشتهی «لا» به عربی است. زمانی که این آرم در اوایل ۱۳۵۸ طراحی شد، نماد «نه» به شرق و غرب و ایالات متحدهی آمریکا و اتحادیهی جماهیر شوروی بود.[۲] نماد چشم که پایین این دو قرار دارد، نماد چشم چپ که برعکس نماد شیطانپرستی که چشم راست است میباشد.[۳] عبارت صدا و سیمای جمهوری سلامی ایران به خط نستعلیق پایین آرم به چشم میخورد.
آغاز کار رادیو و تلویزیون [ویرایش]
تاسیس رادیو در ایران با تلگراف یا بیسیم ارتباط داشته است و نخستین دستگاه بیسیم در سال ۱۳۰۵ شروع به کار کرد. در سال ۱۳۱۷ سازمانی به نام پرورش افکار تاسیس شد و کمیسیونی در این سازمان بنام «رادیو» موظف بود ضمن پخش منظم اخبار و موسیقی، برنامههایی برای پرورش افکار عمومی تنظیم کند. اولین فرستنده رادیو در چهارم اردیبهشت ماه ۱۳۱۹ با فرستندهای با قدرت ۲۰ کیلووات، موج کوتاه و یک فرستندهی دو کیلوواتی موج متوسط با روزانه ۵ ساعت برنامه در محل بیسیم قصر، (وزارت فناوری و ارتباطات کنونی واقع در خیابان شریعتی) آغاز به کار کرد. امروز در جمهوری اسلامی ایران علاوه بر پخش برنامههای متنوع از فرستندههای پرقدرت نصب شده در تهران با نام شبکه سراسری رادیو ایران، تهران، فرهنگ، جوان، ورزش ، قرآن، معارف، سلامت، پیام، گفتگو، صدای آشنا و رادیو تجارت (به عنوان آخرین شبکهی رادیویی که در پایان مهر ماه ۸۶ راهاندازی شد.) که هر یک اهداف و ماموریت ویژهی خود را در پیامرسانی به مخاطبان بر عهده دارند، در ۳۲ مرکز استانی و برخی از شهرها نیز فرستندههای محلی و استانی برنامهها و اخبار ویژهی منطقهای و محلی را در اختیار مخاطبان قرار میدهند. همچنین امروز رادیوهای برونمرزی به بیش از ۳۰ زبان و گویش مختلف (انگلیسی، آلمانی، فرانسوی، روسی، اسپانیایی، آلبانی، بوسنیایی، ایتالیایی، ترکی، ارمنی، هندی، ژاپنی، اردو، چینی و ...)اخبار و برنامههای متنوع و ویژهای را به وقت کشورهای قارههای اروپا، آمریکا، آسیا، اقیانوسیه و آفریقا که نصب نخستین فرستندهی ویژهی خارج از کشور به سال ۱۳۲۵ باز میگردد، پخش میکنند.[۴]
مدیریت [ویرایش]
رئیس صدا و سیمای ایران مستقیماً توسط رهبر جمهوری اسلامی منصوب میشود. مدت ریاست این فرد منصوب بهطور سنتی ۵ سال بودهاست و در پایان هر دوره میتواند از سوی رهبر ایران تمدید شود.
اولین رئیس صدا و سیمای جمهوری اسلامی صادق قطب زاده بود. ریاست این سازمان در حال حاضر از سال ۱۳۸۳ خورشیدی برعهده عزتالله ضرغامی گذاشته شده و پیش از آن هم علی لاریجانی (از ۱۳۷۳ تا ۱۳۸۳) و محمد هاشمی (از ۱۳۶۳ تا ۱۳۷۳) این پست را بر عهده داشتند.
شورای نظارت بر صدا و سیما نهادی متشکل از نمایندگان قوای سهگانه کشور است که بر فعالیت این سازمان نظارت دارند.
مکان [ویرایش]
محل ساختمان مرکزی صدا و سیما در خیابان ولیعصر تهران نرسیده به چهارراه پارک وی و در محدودهای است که اصطلاحاً جامجم خوانده میشود. ساختمان شبکه دو سیما در میدان آرژانتین قرار دارد.
منابع مالی [ویرایش]
- نیمی از کل هزینه ی سالانه ی سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران هر سال در قانون بودجه مشخص میشود و نیمی دیگر از راه هایی دیگر ازجمله راه های زیر گفته تامین می شود:[نیازمند مدرک معتبر]
- فروش زمان پخش رادیو و تلویزیونی به تبلیغات بازرگانی ،[نیازمند مدرک معتبر]
- دریافت هزینه آبونمان از تمام مشترکان برق در ایران ،
- و دریافت مبلغی با عنوان عوارض توسعه شبکه صدا و سیما از فروش هر دستگاه تلویزیون[نیازمند مدرک معتبر]
- همچنین شبکه سوم سیما در زمان پخش مسابقات ورزشی بصورت کارتی در آمده تصویر به این شکل فروخته میشود ولی در هنگام پخش عادی روزانه تصاویر رایگان میباشد.[نیازمند مدرک معتبر]
منابع انسانی [ویرایش]
منابع انسانی صداوسیما غالبا از راه های زیر گفته تأمین می شود :
- دانشگاه صداوسیما
- دانشکده صداوسیما - قم
- هنرستان صداوسیما
- فراخوان عمومی
- نیروهای برنامه ای
مراکز صدا و سیما [ویرایش]
صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران دارای مراکز وابسته زیر میباشد:
آبادان • آذربایجان شرقی • آذربایجان غربی • اردبیل • اصفهان • البرز • ایلام • بوشهر • چهارمحال و بختیاری • خراسان جنوبی • خراسان رضوی • خراسان شمالی • خلیج فارس • خوزستان • زنجان • سمنان • سیستان و بلوچستان • فارس • قزوین • قم • کردستان • کرمان • کرمانشاه • کهگیلویه و بویراحمد • کیش • گلستان • گیلان • لرستان • مازندران • مرکزی • مهاباد • همدان • یزد
سازمان صدا و سیما همچنین در لندن، پاریس، برلین، مسکو، آنکارا، سارایوو، بیروت، باکو، دوشنبه، دمشق، نیویورک، کوالالامپور، پرتوریا، دهلی، کابل، اسلام آباد و بروکسل دارای دفتر نمایندگی است.
گستره [ویرایش]
سیمای جمهوری اسلامی ایران دارای ۱5 شبکه سراسری و ۳۴ شبکه استانی است.[۵]
شبکههای جام جم ۱، ۲ و ۳ که همگی زیرمجموعه این سازمان هستند برای ایرانیان مقیم اروپا، آمریکا، آسیا و اقیانوسیه برنامه پخش میکنند. شبکههای عرب زبان العالم (خبری) و الکوثر و شبکه خبری انگلیسی زبان پرس تیوی از دیگر شبکههای تلویزیونی سازمان صدا و سیمای ایران هستند که در سطح جهانی برنامه پخش میکنند. همچنین شبکههای سحر ۱ و ۲، روزانه سی و هشت ساعت برنامه برون مرزی به شش زبان اردو، انگلیسی، بوسنیایی، ترکی آذری، فرانسه و کردی پخش میکند. صدا و سیما همچنین شش ایستگاه رادیویی برونمرزی به بیست و پنج زبان گوناگون را اداره میکند. از جمله مشهورترین این رادیوها باید به رادیو صدای داوود (به زبان عبری) اشاره نمود.
پخش دیجیتال شبکههای رادیویی و تلویزیونی با استاندارد DVB-T از آبان ماه سال ۱۳۸۸ در شهر تهران آغاز شد. [۶]
شبکههای تلویزیونی [ویرایش]
شبکههای سراسری [ویرایش]
- شبکه یک
- شبکه دو
- شبکه سه
- شبکه چهار
- شبکه تهران
- شبکه خبر
- شبکه آموزش
- شبکه قرآن
- شبکه مستند
- شبکه شما (شبکه ملی استانها و گردشگری)
- شبکه بازار (معرفی کالا و خدمات ایرانی)
- شبکه نمایش(فیلم سینمایی)
- شبکه ورزش
- شبکه پویا (انیمیشن)
- شبکه سلامت
- شبکه تماشا (سریال)
شبکههای برونمرزی [ویرایش]
- شبکه جام جم ۱ (ویژه ایرانیان مقیم اروپا)
- شبکه جام جم ۲ (ویژه ایرانیان مقیم آمریکا)
- شبکه جام جم ۳ (ویژه ایرانیان مقیم آسیا و اقیانوسیه)
- شبکه العالم (شبکه خبری عربی)
- شبکه الکوثر (به زبان عربی)
- شبکه سحر ۱ (به زبانهای فرانسه ، ترکی آذری و بوسنیایی )
- شبکه سحر ۲ (به زبان های انگلیسی . کردی و اردو)
- پرس تی وی (شبکه خبری انگلیسی)
- آیفیلم (فیلم و سریال به زبان عربی ، فارسی وانگلیسی )
- هیسپان تیوی (به زبان اسپانیایی)
شبکههای رادیویی [ویرایش]
شبکههای سراسری [ویرایش]
- رادیو ایران
- رادیو فرهنگ
- رادیو قرآن
- رادیو پیام
- رادیو معارف
- رادیو جوان
- رادیو ورزش
- رادیو سلامت
- رادیو گفتوگو
- رادیو اقتصاد
- رادیو آوا
- رادیو نوا
- رادیو نمایش
شبکههای برون مرزی [ویرایش]
صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران به بیش از ۳۰ زبان زندهی دنیا برنامههای رادیویی تولید و پخش میکند که از معروفترین شبکههای رادیویی میتوان به شبکههای زیر اشاره کرد.
- رادیو دری
- رادیو صدای داوود (به زبان عبری)
- رادیو عربی
- رادیو صدای آشنا ۱ (ویژه ایرانیان مقیم اروپا)
- رادیو صدای آشنا ۲ (ویژه ایرانیان مقیم آمریکا)
- رادیو صدای آشنا ۳ (ویژه ایرانیان مقیم آسیا و اقیانوسیه)
شبکههای اینترنتی [ویرایش]
شبکههای استانی و محلی صدا [ویرایش]
- رادیو آبادان
- رادیو آذربایجان شرقی (تبریز)
- رادیو آذربایجان غربی (ارومیه)
- رادیو اردبیل
- رادیو اصفهان
- رادیو البرز (کرج)
- رادیو ایلام
- رادیو بروجرد
- رادیو بوشهر
- رادیو تهران
- رادیو چهار محال و بختیاری (شهرکرد)
- رادیو خراسان جنوبی (بیرجند)
- رادیو خراسان رضوی (مشهد)
- رادیو خراسان شمالی (بجنورد)
- رادیو خوزستان (اهواز)
- رادیو زنجان
- رادیو سمنان
- رادیو سیستان و بلوچستان (زاهدان)
- رادیو شهری دزفول
- رادیو شهری رفسنجان
- رادیو شهری زابل
- رادیو شهری مراغه
- رادیو شهری مریوان
- رادیو فارس (شیراز)
- رادیو قزوین
- رادیو قم
- رادیو کردستان
- رادیو کرمان
- رادیو کرمانشاه
- رادیو کهگیلویه و بویر احمد (یاسوج)
- رادیو کیش
- رادیو گلستان (گرگان)
- رادیو گیلان
- رادیو لرستان (خرم آباد)
- رادیو طبرستان (ساری)
- رادیو مرکزی (اراک)
- رادیو مهاباد
- رادیو هرمزگان (بندرعباس)
- رادیو همدان
- رادیو یزد
مؤسسات وابسته [ویرایش]
- انتشارات سروش که در سال ۱۳۵۴ تأسیس شده و نشریات سروش هفتگی، سروش کودکان، سروش نوجوان، سروش جوان و سروش بانوان را منتشر میکند.
- روزنامه جام جم ارگان رسمی صدا و سیما.
- واحد مرکزی خبر، خبرگزاری وابسته به صدا و سیما که وظیفه تأمین بخشهای خبری تمام شبکههای رادیویی و تلویزیونی استانی، سراسری و برون مرزی به جز شبکه خبر، شبکه العالم، شبکه الکوثر، شبکه سحر و پرس تی وی را برعهده دارد.
- سیما فیلم، شرکت تهیهکننده فیلم که برخی سریالهای پرهزینه تلویزیون نیز در آن تولید میشود.
- دانشکده صدا و سیما
- سیما چوب، شرکت تولید کننده مبلمان که وظیفه ساخت برخی قطعات دکور برنامهها را بر عهده داشته و محصولات خود را در بازار آزاد نیز به فروش میرساند.
- ایران سیما، آرشیو اینترنتی برنامههای تلویزیونی صدا و سیما
- شرکت فرهنگی هنری صبا که به تولید انواع برنامههای انیمیشن برای صدا و سیما میپردازد.
- شرکت صوتی و تصویری سروش که به تهیه، پخش و فروش آلبومهای موسیقی و نسخههای خانگی مجموعهها و فیلمهای تولید شده در صدا و سیما میپردازد. این شرکت در تهران و مراکز استانها دارای تعدادی شعبه فروش بوده و نمایندگی چند شرکت خارجی را نیز بر عهده دارد.[۷]
انتقادات [ویرایش]
عملکرد صداو سیمای ایران با انتقادات فراوانی روبهرو بودهاست. مجید محمدی در کتاب «سیمای اقتدارگرایی، تلویزیون دولتی ایران» به شرح موارد متعددی از انتقادات وارده بر صداوسیما میپردازد، از جمله؛ نقض گستردهٔ حقوق پدیدآورندگان، حضور بسیار کمرنگ ایرانیان اهل سنت در برنامههای تلویزیون، نادیدهگرفتن فرهنگ مردم حاشیه کشور و محدود شدن حوزه فرهنگی این رسانه به فرهنگ مناطق مرکزی کشور، تحریک پارهفرهنگهای موجود در کشور با عنوان مقابله با تهاجم فرهنگی، دخالت گرایش سیاسی مدیریت صدا و سیما در برنامهها به طوریکه آن را به رسانهٔ حزبی و ستاد انتخاباتی یک جناح سیاسی خاص تبدیل کردهاست، حضور در انواع مجامع و فیلمبرداری و پخش تصاویر افراد بدون رضایت آنها. سانسور برخی از اخبار مهم کشور؛ مانند قتلهای زنجیرهای، حضور دوربین تلویزیون در همه جا و تصویربرداری کامل از رخدادها و مراسمی که تقریباً هیچ تصویری از آنها پخش نمیشود؛ مانند فیلمبرداری کامل دادگاه روزنامه خرداد و ماجرای کوی دانشگاه. که مورد آخر شائبه فعالیت اطلاعاتی و استفادهٔ شخصی مدیران تلویزیون از منابع این سازمان را مطرح میکند.[۸]
وضعیت حقوقی [ویرایش]
اصل ۱۷۵ قانون اساسی ایران به سازمان صداوسیما اختصاص یافته؛
در صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، آزادی بیان و نشر افکار با رعایت موازین اسلامی و مصالح کشور باید تأمین گردد. نصب و عزل رییس سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران با مقام رهبری است و شورایی مرکب از نمایندگان رییس جمهور و رییس قوه قضاییه و مجلس شورای اسلامی (هر کدام دو نفر) نظارت بر این سازمان خواهند داشت. خط مشی و ترتیب اداره سازمان و نظارت بر آن را قانون معین میکند.
اساسنامه سازمان صداو سیما[۹] در ۲۷ مهر ۱۳۶۲ به تصویب مجلس رسید. یکی از مقررات این اساسنامه ماده ۷ آن است که این سازمان را رادیو و تلویزیون انحصاری ایران ساختهاست:
تاسیس فرستنده و پخش برنامههای رادیویی و تلویزیونی در هر نقطه کشور در انحصار این سازمان بوده و چنانچه اشخاص حقیقی یا حقوقی اقدام به تاسیس یا بهرهبرداری از چنین رسانههایی کنند از ادامه کار آنان جلوگیری بعمل آمده و تحت تعقیب قانونی قرار خواهد گرفت.
ذکر چنین اصلی با عرف اساسنامههای سازمانهای رسانهای سازگار نیست و چنین انحصارهایی فقط در اساسنامه سازمانهای امنیتی و نظامی به چشم میخورد.[۱۰]
محدودیتها و حقوق رسانهای صدا و سیما نیز نامشخص است. در مطبوعات مسئولیت مطالب منتشر شده با مدیر مسئول است [۱۱] و در حوزه کتاب، فیلم و دیگر کالاهای صوتی و تصویری نیز با دولت است که مجوز انتشار آنها را صادر میکند. اما به وضعیت حقوق و حدود اختیارات صدا و سیما نه در قانون اساسی و نه در اساسنامه سازمان اشاره نشدهاست. شاید به همین دلیل این سازمان هیچگاه به دادگاه کشیده نشدهاست.[۱۲]
مجلس ششم در همین زمینه برای تغییر اساسنامه صدا و سیما تلاش ناموفقی داشت. مصوبه این مجلس صدا و سیما را ملزم میکرد که در صورت توهین، افترا و پخش مطالب غیرواقع، پاسخ شخص ذینفع را پخش کند (مشابه قاعدهای که در مطبوعات رعایت میشود).[۱۳] اما این قانون با مخالفت شورای نگهبان روبرو شد.[۱۴] مجمع تشخیص مصلحت نظام در ۲۳ خرداد ۱۳۸۸ یک روز پس از انتخابات ریاست جمهوری دهم این تغییر را در اساسنامه صدا و سیما ایجاد کرد و مراحلی را نیز برای شکایت از سازمان در صورت استنکاف از پخش جوابیه پیش بینی کرد.[۱۵]
جستارهای وابسته [ویرایش]
- فهرست شبکههای تلویزیونی صدا و سیما
- معاونت برون مرزی صدا و سیما
- مرکز آموزش صدا و سیما
- سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران
- فهرست سریالهای تلویزیونی ایران
- اصطلاحات رادیو و تلویزیون
منابع [ویرایش]
- ↑ http://www.fas.org/irp/dni/osc/iran-tv.pdf
- ↑ http://www.fas.org/irp/dni/osc/iran-tv.pdf
- ↑ "روابط عمومی صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران". IRIB. http://pr.irib.ir/Qresult.php?rowstart=40. Retrieved 2012-06-17.
- ↑ http://www.irib.ir/About-us.php
- ↑ «فرکانسهای راديويی و تلويزيونی مراکز». معاونت امور مجلس و استانهای صدا و سیما. بازبینیشده در ۴ ژانویه ۲۰۱۲.
- ↑ «پخش دیجیتال تلویزیون تهران همزمان با میلاد امام رضا (ع)». خبرگزاری فارس، ۱۲ مرداد ۱۳۸۹.
- ↑ «وبگاه شرکت صوتی و تصویری سروش». سروش. بازبینیشده در ۱۵ مهر ۱۳۸۸.
- ↑ مجید محمدی. سیمای اقتدارگرایی، تلویزیون دولتی ایران. تهران: جامعه ایرانیان، ۱۳۷۹. صص ۲۸-۸. ISBN 964-5925-32-0.
- ↑ «اساسنامه سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران». مجله الکترونیکی پیک مدیران.
- ↑ محمدی ۳۳
- ↑ قانون مطبوعات ایران، مصوب ۱۳۶۴
- ↑ مجید محمدی. سیمای اقتدارگرایی، تلویزیون دولتی ایران. تهران: جامعه ایرانیان، ۱۳۷۹. صص ۳۹-۲۹. ISBN 964-5925-32-0.
- ↑ ماده ۲۳ قانون مطبوعات، مصوب ۱۳۶۴
- ↑ «اصلاح قانون اساسنامه صدا و سیما به مجمع تشخیص مصلحت ارجاع شد». خانه ملت، وبگاه مرکز تحقیقات مجلس، ۷ بهمن ۱۳۸۱.
- ↑ مجمع تشخیص مصلحت نظام تشکیل جلسه داد: پیگیری مطالبی مشتمل برخلاف واقع نسبت به هرشخص در صدا و سیما قابل پیگیری است ایلنا
- اداره کل روابط عمومی صدا و سیما
- «صدا و سیمای مراکز». وبگاه معاونت امور مجلس و استانها.
پیوند به بیرون [ویرایش]
- وبگاه رسمی صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران
- وبگاه مرکز آموزش صدا و سیما
- وبگاه معاونت اداری ومالی صدا و سیما
- تاریخچهٔ صداوسیما در کتاب اول
- کتابخانه مرکز تحقیقات صداوسیما
پخش زنده از طریق اینترنت [ویرایش]
- شبکه یک
- شبکه دو
- شبکه سه
- شبکه چهار
- شبکهٔ استانی تهران
- شبکه خبر
- شبکه آموزش
- شبکه قرآن
- شبکه Press Tv
- شبکه جام جم 1
- شبکه جام جم 2
- شبکه جام جم 3
- شبکه شما
- شبکه آی فیلم
- شبکه مستند
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||
|
|||||||||||
