شیر مادر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
شیشه‌ای حاوی شیر مادر

شیر مادر، شیری است که از سینهٔ جنس زن انسان برای فرزندش بدست می‌آید. شیر خوراک نخستین نوزاد تازه به دنیا آمدهٔ انسان است پیش از آنکه بتواند مواد خوراکی دیگر را بخورد یا هضم کند نوزاد کمی که بزرگتر شد ممکن است یا به خوردن شیر به صورت مستقل ادامه دهد و یا آن را در ترکیبی با خوراکی‌های دیگر بخورد.

سودها[ویرایش]

نوشتار اصلی: شیردهی

شیردهی به نوزاد می‌تواند از سوی مادر خودش باشد که در این صورت، این معمول ترین روش شیردهی خواهد بود، البته ممکن است مادر به صورت مستقیم شیر ندهد بلکه توسط شیردوش، شیر را از بدن بگیرد سپس آن را به کمک شیشه شیر، فنجان، قاشق و یا دیگر ابزارهای شیردهی به نوزاد دهد. شیر ممکن متعلق به زنی غیر از مادر نوزاد باشد که ممکن است این شیر از انبار شیر فراهم شده باشد و یا زنی غیر از مادر نوزاد مستقیم به او شیر دهد. این حالت در گذشته نیز وجود داشته که در این صورت به این زن، دایه گفته می‌شد.

سازمان بهداشت جهانی توصیه می‌کند که در شش ماه نخست، نوزاد تنها از شیر مادر بخورد که البته اگر آمادگی آن دیده شد کم کم مواد جامد هم افزوده شود. تا سن دو سالگی توصیه می‌شود به عنوان یک خوراک تکمیلی به نوزاد شیر داده شود اما برای بیش از دو سال شیردهی به تمایل نوزاد و مادر بستگی دارد.[۱] شیردهی برای مادر و نوزاد، سودمند است و اثر مثبت آن حتی در دوران کودکی هم دیده می‌شود.[۲] برای نمونه می‌توان به کاهش خطر سندروم مرگ ناگهانی نوزاد،[۳] افزایش هوش،[۴] تاحدی کاهش عفونت گوش میانی،[۵] مقاومت در برابر سرماخوردگی و آنفلوآنزا،[۶]اندک کاهش در خطر سرطان خون کودکی،[۷] کاهش خطر بیماری قند نوزادی،[۸] داشتن دندان‌هایی بهتر،[۹] کاهش خطر چاقی در آینده،[۱۰] کاهش خطر درخودماندگی[۱۱] کاهش خطر گرفتاری در آسم و اگزما،[۹] کاهش در خطر گرفتاری ناهنجاری‌های روحی بویژه در بچه‌هایی که به فرزندی پذیرفته می‌شوند.[۱۲][۱۳]

ماندگاری[ویرایش]

شیر مادر می‌تواند برای استفاده تا مدتی نگهداری شود. مدت ماندگاری بسته به محل نگهداری و دمای آن متفاوت است:

  • در اتاق با دمای ۲۵ درجه سانتیگراد: ۶ تا ۸ ساعت
  • در کیف عایق حرارتی با بسته یخ: تا ۲۴ ساعت
  • در یخچجال با دمای ۴ درجه سانتیگراد: تا ۵ روز
  • در جایخی (در داخل یخچال) با دمای ۱۵- درجه سانتیگراد: تا ۲ هفته
  • در فریزر (مجزا از یخچال): با دمای ۱۸- درجه سانتیگراد: ۳ تا ۶ ماه
  • در فریزر با دمای ۲۰- درجه سانتیگراد: ۶ ماه تا ۱ سال

شیر مادر در آموزش اسلامی[ویرایش]

شیر مادر در دستوراسلامی با اهمیت خاصی مطرح گردیده از جمله در آیات ۲۳۳ سوره بقره - ۱۱۵ احقاف - ۱۵ لقمان - ۲۳ نساء - ۲ حج - ۷ و ۱۲ سوره قصص. ارتباط کودک شیرخوار با دایه خویش را به هنگام خوردن از پستان او و تصرفی که در فیزیولوژی مادر صورت می‌دهد سبب برقراری نوعی پیوند و خویشاوندی نسبی می‌شود که در اصطلاح به آن خویشاوندی رضاعی گویند که البته شرایط خاصی نیز دارد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. "WHO | Exclusive breastfeeding". Who.int. 2011-01-15. Retrieved 2011-10-26. 
  2. "The World Health Organization's infant feeding recommendation". 
  3. "WHO and UNICEF call for renewed commitment to breast-feeding". 
  4. Breastfeeding Associated With Increased Intelligence, Study Suggests
  5. PMID 6409579 (PubMed)
    ارجاع بعد از چند دقیقه به صورت خودکار انجام می‌گیرد. Jump the queue or expand by hand
  6. PMID 22926635 (PubMed)
    ارجاع بعد از چند دقیقه به صورت خودکار انجام می‌گیرد. Jump the queue or expand by hand
  7. PMID 22863497 (PubMed)
    ارجاع بعد از چند دقیقه به صورت خودکار انجام می‌گیرد. Jump the queue or expand by hand
  8. PMID 23304866 (PubMed)
    ارجاع بعد از چند دقیقه به صورت خودکار انجام می‌گیرد. Jump the queue or expand by hand
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ PMID 23372130 (PubMed)
    ارجاع بعد از چند دقیقه به صورت خودکار انجام می‌گیرد. Jump the queue or expand by hand
  10. PMID 23371390 (PubMed)
    ارجاع بعد از چند دقیقه به صورت خودکار انجام می‌گیرد. Jump the queue or expand by hand
  11. PMID 22541054 (PubMed)
    ارجاع بعد از چند دقیقه به صورت خودکار انجام می‌گیرد. Jump the queue or expand by hand
  12. "Mental health, attachment and breastfeeding: implications for adopted children and their mothers", International Breastfeeding Journal, 2006 
  13. PMID 23306004 (PubMed)
    ارجاع بعد از چند دقیقه به صورت خودکار انجام می‌گیرد. Jump the queue or expand by hand

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1534356/

  • نکات برتر در تغذیه با شیر مادر (مترجم: آراد باقری)
  • فرهنگ تک جلدی دکتر محمد معین، چاپ چهارم، ۱۳۸۳