شیر
شیر مایعی خوراکی است که توسط غدد پستان پستانداران تولید میشود. شیر غذای اصلی نوزادان را تشکیل میدهد که هنوز توانایی گوارش غذاهای گوناگون را ندارند. انسانها مانند دیگر پستانداران در دوران نوزادی از شیر مادر تغذیه میکنند. مردم مناطق گوناگون از شیر چهارپایان اهلی بهویژه گاو و دیگر چهارپایان همچون گوسفند، بز و شتر استفاده میکنند. از شیر برای تهیه لبنیات همچون خامه، کره، ماست، بستنی، پنیر، کشک، شیر خشک و بسیاری فرآوردههای دیگر استفاده میشود. شیر دربرگیرنده مقادیر زیادی چربی اشباعشده و پروتئین، قندی به نام لاکتوز و انواع املاح معدنی از جمله کلسیم و فسفر میباشد.
محتویات |
[ویرایش] تاریخچه
شیر حیوانات در آغاز دوران اهلیکردن به عنوان غذا استفاده شدهاست. گوسفند و بز در بین سالهای ۹۰۰۰ تا ۸۰۰۰ سال (پیش از میلاد) در خاورمیانه اهلی شدند. در حدود ۷۰۰۰ سال (پیش از میلاد) احشام در نقاطی از آفریقا و ترکیه به صورت گله در آمدند.همچنین شیر در دوران نوسنگی در انگلستان و ایرلند استفاده شدهاست.
[ویرایش] شیر دیگر حیوانات
غیر از شیر گاو از شیر حیوانات زیر هم استفاده میشود:
در روسیه و سوئد لبنیات نوعی گوزن شمالی استفاده میشود. شیر اسب و الاغ دارای چربی کمی است در حالیکه شیر خوک آبی بیش از ۵۰٪ چربی دارد.
[ویرایش] ارزش غذایی شیر حیوانات گوناگون
ارزش غذایی شیر به ازای ۱۰۰ گرم[۱]
| ترکیبات | واحد | گاو | بز | گوسفند | گاومیش |
|---|---|---|---|---|---|
| آب | گرم | ۸۷٫۸ | ۸۸٫۹ | ۸۳٫۰ | ۸۱٫۱ |
| پروتین | گرم | ۳٫۲ | ۳٫۱ | ۵٫۴ | ۴٫۵ |
| چربی | گرم | ۳٫۹ | ۳٫۵ | ۶٫۰ | ۸٫۰ |
| کربوهیدرات | گرم | ۴٫۸ | ۴٫۴ | ۵٫۱ | ۴٫۹ |
| انرژی | کیلو کالری | ۶۶ | ۶۰ | ۹۵ | ۱۱۰ |
| کیلو ژول | ۲۷۵ | ۲۵۳ | ۳۹۶ | ۴۶۳ | |
| شکر (لاکتوز) | گرم | ۴٫۸ | ۴٫۴ | ۵٫۱ | ۴٫۹ |
| اسیدهای چرب: | |||||
| اشباعشده | گرم | ۲٫۴ | ۲٫۳ | ۳٫۸ | ۴٫۲ |
| تک چربی غیر اشباع | گرم | ۱٫۱ | ۰٫۸ | ۱٫۵ | ۱٫۷ |
| چند چربی غیر اشباع | گرم | ۰٫۱ | ۰٫۱ | ۰٫۳ | ۰٫۲ |
| کلسترول | میلیگرم | ۱۴ | ۱۰ | ۱۱ | ۸ |
| کلسیم | واحد | ۱۲۰ | ۱۰۰ | ۱۷۰ | ۱۹۵ |
[ویرایش] پانویسها
[ویرایش] منابع
 |
در ویکیانبار پروندههایی دربارهٔ شیر موجود است. |
 |
این یک نوشتار خُرد است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |
|
||||||||||||||||||||
