شوپ‌پیلولیومای یکم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

شوپیلولیوما یا شوپ‌پیلولیومای یکم (Shuppiluliuma) (پادشاهی: ۱۳۵۸-۱۳۲۳ (پیش از میلاد)) پادشاه هیتی‌ها بود. او جنگجویی بزرگ و سیاست‌مداری نامدار بود. او در کشاکش با امپراتوری مصر باستان توانست سرزمینهای میان مدیترانه و فرات را که پیشتر در دست آن امپراتوری بود به دست آورد.

زندگی و مرگ[ویرایش]

او در آغاز رایزن و فرمانده سپاه تودهالیای سوم بود. سپس به ساموها تکیه کرد. او در این جایگاه دشمنان هیتی‌ها چون هایاسا و کاسی‌ها را شکست داد. اینگونه با زدودن تهدید آنان هیتی‌ها بار دیگر توانستند در خاتوشا جاگیر شوند.

گمان می‌رود که شوپ‌پیلولیوما در آینده سرور خود را کنار زده و شاید کشته باشد. وی با خواهر پادشاه هایاسا پیمان زناشویی بست. سپس دست به یک رشته کشورگشاییها زد و مهم‌ترین پیروزی را در جنگ با میتانی به دست آورد و این سرزمین را به دادمادش سپرد. وی همچین دست به ساخت سازه‌های سنگی با برجسته‌کاری نمایی نمود.

او سپس به سرزمینهای فرعون آخناتون چشم دوخت و سوریه را از دست مصریها بیرون آورد. این انگیزه‌ای شد برای شورش باجگذاران به مصر.

پیروزیهایش بیوه فرعون را بر آن داشت تا برای او نامه‌ای بنویسد و از او بخواهد یکی از پسرانش را برای همسری با وی به مصر بفرستد تا فرمانروای مصر شودٰچرا که فرعون جانشینی ندارد و او نمی‌خواهد به همسری مردی غیراشرافزاده درآید. شوپیلولیوما فرستاده‌ای را برای بررسی وضعیت به مصر گسیل‌داشت. فرستاده گزارش مثبتی داد و شوپیلولیوما برآن شد که از آب گل‌آلود ماهی بگیرد. شاهزاده زان‌نازا که به مصر فرستاده شد در میانه راه درگذشت و پیوند میان دو کشور باستانی نافرجام ماند. شوپیلولیوما از این رویداد خشمگین شد و سپاهیانش را واداشت تا سرزمینهای پیرو مصر در کنعان و شمال سوریه را بگیرند. ولی از اسیران مصری که به کشوری هیتیها آورده شدند بیماری طاعون را با خود آوردند و در میان هیتیها پخش نمودند. اینگونه هم شوپ‌پیلولیومای یکم و هم جانشینش آرنوواندای دوم به این بیماری دچار شدند و مردند.

مورشیلی دوم پسر شوپیلولیوما پس از مرگ پدر سالنگار رخدادها زمان پادشاهی پدر را گردآورد. این نخستین بنمایه مهم درباره سده چهاردهم پیش از زایش مسیح است. در یکی از نامه‌هایی که برای آخناتون فرعون مصر نوشته شده -و در بایگانی آخناتون هم هست-آرزو شده که همانگونه که مصر در روزگار پدر آخناتون دارای روابط خوبی با هیتیها بوده از این پس نیز به همانگونه باشد.

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]