شهرک اکباتان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۵°۴۲′۱۰″ شمالی ۵۱°۱۸′۴۵″ شرقی / ۳۵.۷۰۲۷۸° شمالی ۵۱.۳۱۲۵۰° شرقی / 35.70278; 51.31250 شهرک اکباتان یکی از بزرگ‌ترین و مدرنترین شهرک‌های خاورمیانه است که در غرب تهران و ناحیه شش منطقه ۵ شهرداری تهران قرار گرفته‌است.[۱] این شهرک ۵٫۹۴ کیلومتر مربع وسعت و ۴۴٬۹۸۱ نفر جمعیت دارد.[۲] این شهرک از سمت شرق به کوی بیمه و شهرک آپادانا، از شمال به اتوبان تهران کرج، از غرب به نمایشگاه صنایع هواپیمایی و از جنوب به بزرگراه شهید لشگری محدود و عمر مفید آن حدود ۳۰۰ سال براورد شده است. ساخت و ساز ضد زلزله و معماری دقیق و جذاب آن هر سلیقه ای را مجذوب خود می کند به طوری که ساکنان اکباتان به سختی قادر خواهند بود در جای دیگری از تهران زندگی کنند . شهرک اکباتان در مسیر خط چهار متروی تهران قرار دارد.

تاریخچه[ویرایش]

اكباتان (آغ باتان) يا هگمتانه نام قديم شهر همدان بوده است. اين واژه به به زبان پارسی قديم به معنی "محل تجمع" است.

طرح ساخت آن در سال ۱۳۴۵ توسط مهندسين آمریکایی مبتنی بر روش بلندمرتبه‌سازی و طراحی شهری در آن دوره ريخته‌شد و اغلب مصالح مورد نياز به‌خصوص آهن‌آلات آن از خارج وارد شد. طراحی مجموعه شهرک بر عهدهٔ جردن گروزن معمار آمریکایی و ساخت آن بر عهدهٔ شرکت آمریکایی استارِت (به انگلیسی: Starrett) بوده‌است. طرح ساخت این شهرک در ابتدا بسیار وسیع بود، و به طور نمونه شامل ساخت دریاچهٔ مصنوعی و بزرگ‌ترین مجموعه فرهنگی ایران و غیره می‌شده‌است. اين مجموعه بر محور توسعه متاخر شرقی ـ غربی تهران ساخته شد و ساخت آن بيش از ۱۰ سال به طول انجاميد و در آغاز محل سکونت نظاميان قرار داده شده بود. مقاومت در برابر زلزله تا ۹ ریشتر، فضای سبز بسار وسیع، نورگیری کاملأ کافی و شوتینگ و رایزرهایی اختصاصی و پله‌های مخصوص فرار و دهها استاندارد دیگر آمریکایی، اکباتان را از بقیه ساخت و سازهای تهران و ایران متمایز کرده‌است. طرح ساخت اكباتان در ابتدا بسيار وسيع بود (برای مثال ساخت دریاچه مصنوعی در آن پيش‌بينی شده بود) كه بعد از انقلاب تغييراتی در مجموعه‌های رفاهی اقتصادی آن انجام گرفت و یا متوقف شد و طراحی های اوليه آن به صورت كامل انجام نشد.[۳]

اولين واحدهای اين مجتمع عظيم مسکونی (بلوک A1 و C2) در سال ۱۳۵۶ به کارمندان دولتی واگذار شد. ادامه واگذاری واحدهای مسکونی بعد از انقلاب و توسط شرکت عمران و نوسازی محيط پی‌گرفته ‌شد. پس از آن به ترتيب بلوك‌های ديگر فاز ۱ و بلوك‌های فاز ۲ و ۳ واگذار شد. در حال حاضر بلوك‌های ۳ و ۵ فاز ۲ به طور كامل پر نشده است.

پس از انقلاب ساخت این شهرک را شرکت عمران و نوسازی اکباتان بر عهده گرفت.[۴]

در چند سال اول تكميل واحدهاي مسكونی، شهرك از امكانات و مراكز خدماتی مناسبی برخوردار نبود و ساكنين برای برطرف كردن نيازهای خود، مجبور به مراجعه به مركز شهر بودند. اما در سال های بعد امكانات خدماتی اين مجموعه رشد کرد و هم‌اكنون بخش اعظم نيازهای خدماتی ساكنين در درون شهرك تأمين میشود و نياز كمتری به مراجعه به خارج از شهرك دارند.

در گذشته شرق شهرك اكباتان با ديواری در خيابان اصلی اكباتان از کوی بیمه جدا شده بود و هيچ كوچه‌ای از سمت كوی بيمه به اكباتان راه نداشت. در سال های بعد با فشار اهالی بيمه اين ديوار تخريب شد تا اهالی بيمه به‌راحتی بتوانند برای تأمين نيازهايشان به اكباتان مراجعه كنند. همچنين كاربری های بسياری در اين خيابان ايجاد و اين خيابان را به يك راسته عملكردی مهم تبديل شد.

اکنون پس از سی سال، طرح‌های آن به صورت نصفه نیمه و در غالب مجموعه‌های رفاهی، فرهنگی و اقتصادی در دستور کار ساخت قرار گرفته‌است.[۵]

ساختار[ویرایش]

این شهرک از سه فاز تشکیل شده که هر فاز شامل چند بلوک و هر بلوک شامل چند ورودی می‌باشد:

  • فاز یک شهرک اکباتان
  • فاز دو شهرک اکباتان
  • فاز سه شهرک اکباتان

این شهرک دارای ۳۳ بلوک، ۱۵۶۷۵ واحد مسکونی است.

فاز یک[ویرایش]

Shahrak-ekbatan.jpg

فاز یک شهرک اکباتان متشکل از ۱۰ بلوک است که توسط استادیوم شهید دستگردی(پاس) و استادیوم راه آهن به دو قسمت ۶ و ۴ بلوکی تقسیم گشته، به اصطلاح به ۴ بلوک شمال استادیوم‌ها بلوک بالا و به ۶ بلوک جنوب استادیوم‌ها بلوک پایین گفته می‌شود. بلوکهای فاز یک شهرک اکباتان عبارت‌اند از:

بلوک‌های پایین:

  • بلوک A۱ یا ۱ شهرک اکباتان
  • بلوک C2 یا ۲ شهرک اکباتان
  • بلوک B۱ یا ۳ شهرک اکباتان
  • بلوک A۲ یا ۴ شهرک اکباتان
  • بلوک A۳ یا ۵ شهرک اکباتان
  • بلوک B۲ یا ۶ شهرک اکباتان

بلوک‌های بالا:

  • بلوک B۳ یا ۷ شهرک اکباتان
  • بلوک A۴ یا ۸ شهرک اکباتان
  • بلوک A۵ یا ۹ شهرک اکباتان
  • بلوک B۴ یا ۱۰ شهرک اکباتان
  • بازارچه‌های فاز یک که شامل هفت بازرچه جنوب ورزشگاه و چهار بازارچه در شمال ورزشگاه می‌شود.

یکی از تفاوت‌های بلوک‌های A با B در این است که بلوک‌های A دارای آپارتمان‌های ۲ خوابه در ۲ تا از ۱۲ طبقه‌های خود هستند اما بلوک‌های B آپارتمان‌های ۲ خوابه ندارند. همچنین بلوک‌های A دارای ۱۴ ورودی و بلوک‌های B دارای ۱۸ ورودی و ۶۱۳ واحد مسکونی هستند. بلوک C از آنجا که از لحاظ معماری شاخه‌ها شبیه هیچکدام از بلوک‌های A و B نیست نام آن را C گذاشتند که دارای ۱۵ ورودی ست و آپارتمان‌های ۲ خوابه را دارا نمی‌باشد. دبیرستان شهید عموییان نیز در این فاز واقع شده‌است.

فاز ۲[ویرایش]

فاز ۲ شهرک اکباتان، بلوک‌های ۱۶، ۱۸ و ۱۹

این فاز شامل ۱۹ بلوک است که به صورت زوج وفرد و به بهترین شیوه و استاندارد ممکن در جهت شمالی و جنوبی گسترده است . این فاز علاوه بر تمامی مزایای دو فاز دیگر چون : مقاومت 9 ریشتری در مقابل زلزله ، تاسیسات و رایزرهای عالی ، شوتینگ های استاندارد ، پارکینگ های بسیار وسیع ، دوسری پله فرار عریض ، سرانه فضای سبز بی مانند و نورگیری فوق العاده و ... بصورت دوبلکس ودر تیپ هایی کاملآ متفاوت و متنوع ساخته شده است .اولین و بزرگ‌ترین مجتمع تفریحی، رفاهی، تجاری، فرهنگی، ورزشی و گردشگری ایران که سالن پاتیناژ نیز جزو آن است با مشارکت یک شرکت مالزیایی روبروی فاز ۲ ساخت شده است. بلوک ۱، بلوک ۳ (که توسط تعاونی مسکن دانشکده فنی دانشگاه تهران ساخته شده) و بلوک ۵ (که توسط تعاونی مسکن وابسته به دولت ساخته شده)، به جز ظاهر آن وجه تشابهی با دیگر بلوک ها ندارند و بلوک ۵ تنهابلوکی است که دارای استخر سونا و جکوزی می باشد. فاز ۲ همچنین دارای ۳ بازارچه و ۵ مدرسه در داخل خود می‌باشد.

فاز ۳[ویرایش]

فاز ۳ شهرک اکباتان دارای ۴ بلوک به نام‌های: E1 E2 D1 D2 است. این فاز دارای یک مجتمع تجاری با ۴۰ واحد تجاری است. این فاز در سال ۱۳۷۰ به بهره برداری رسید و از فازهای یک و دو جدیدتر است. همچنین دو مدرسه به نام‌های حضرت معصومه و شهید اشرفی اصفهانی در این فاز قرار دارند.

هیأت مدیره مرکزی شهرک اکباتان[ویرایش]

شهرک اکباتان دارای هیأت مدیره مرکزی است. هیأت مدیره مرکزی شهرک اکباتان در فاز یک، بلوک A2، جنب ورودی ۹، کد پستی شماره ۱۳۹۴۹۳۴۳۱۱ قرار دارد.[۶] همچنین هر بلوک برای خود دارای یک هیأت مدیره می‌باشد. هیأت‌های مدیره هر بلوک در هیأت مدیره مرکزی شهرک اکباتان عضویت دارند. هیأت مدیره مرکزی شهرک اکباتان دارای اساسنامه و چارت سازمانی است. اساسنامه این هیأت مدیره در تاریخ پانزدهم آبان ماه سال یکهزار و سیصد و هشتاد و هشت اصلاح گردید.[۷] وظایف هیأت مدیره مرکزی برابر اساسنامه عبارتند از:

  1. نظارت بر اجرای صحیح ضوابط و مقررات قانون تاسیس شهرک‌ها و مجموعه‌های آپارتمانی و ارائه پیشنهادهای اصلاحی قوانین و مقررات مربوط به مراجع ذی‌ربط در جهت حفظ منافع ساکنان شهرک؛
  2. نظارت بر تعیین محدوده شغلی بازارچه‌ها و مغازه‌ها به منظور تفکیک مشاعات محوطه و تاسیسات مسکونی از محدوده تجاری به ترتیبی که مغازه دارها نتوانند در حریم مناطق مسکونی تداخل نموده و مخل آسایش و ایمنی و حرمت ساکنین شوند؛
  3. پیگیری جهت تکمیل تاسیسات نیمه تمام و ایجاد تاسیسات عمومی مورد نیاز توسط شرکت سازنده (یا هر شرکت و سازمانی که قانوناً جانشین آن شرکت بشود) از قبیل آموزشی، فرهنگی، مذهبی، بهداشتی، ارتباطی، تعاونی، ورزشی، تفریحی، با اولویت دادن به (محل جمع آوری و انتقال زباله، حصار شهرک، راه ورود و خروج اتوبان، مرکز آتش نشانی، روشنایی خیابان‌های اصلی و محوطه، پل عابر پیاده، کلینیک، بیمارستان، مرکز تلفن، ترمینال وسائط نقلیه عمومی، میدان میوه و تره بار، محلی برای استقرار دفتر هیأت مدیره مرکزی، و سایر موارد پیش بینی شده در نقشه جامع یا نقشه‌های تکمیلی و اجرائی مصوب؛
  4. انجام اقدام‌های لازم به منظور بهره گیری از خدمات شهری از قبیل خدمات شهرداری، راهنمایی و رانندگی، انتظامی، بهداشتی و درمانی و سایر خدمات مورد نیاز شهرک، کمک و راهنمائی بلوک‌های جدید و هماهنگی در راهبری تاسیسات و خدمات رفاهی بلوک‌ها و پیشگیری از مهاجرت کارکنان از بلوکی به بلوک دیگر؛
  5. همکاری نزدیک با کلیه موسسات و سازمان‌های دولتی و خصوصی در جهت حفظ منافع ساکنان شهرک، تشکیل کمیته‌های حقوقی، فنی، فرهنگی، ورزشی، بهداشتی، زیبا سازی؛
  6. تدارک یک شبکه رایانه‌ای جهت حل و فصل مسائل اداری بلوک‌های شهرک؛
  7. انجام سایر مسائلی که در جهت منافع ساکنان شهرک بوده و در این اساسنامه پیش بینی نشده‌است.[۸]

در حال حاضر مجید حسیبی ریاست هیأت مدیره مرکزی شهرک اکباتان را بر عهده دارد. دوره عضویت در هیأت مدیره مرکزی شهرک اکباتان دو سال است.

مکان‌های عمومی شهرک اکباتان[ویرایش]

شهرک اکباتان دارای دو ایستگاه مترو، چندین مدرسه، یک بیمارستان، چند کتابخانه، دو بازار روز (میوه و تره بار)، یک خانه اسباب بازی، یک خانه سلامت، یک خانه فرهنگ، دو باشگاه ورزشی (راه آهن و پاس) و سه مسجد می باشد. همچنین شورایاری محلات و هیأت مدیره مرکزی شهرک اکباتان نیز در این شهرک تشکیل گردیده‌است و همچنین مجتمع تجاری مگامال در فاز ۲.

  • مدرسه‌ها
  • راهنمایی جابربن حیان (پسرانه)
  • دبیرستان حضرت فاطمه (دخترانه)
  • هنرستان فنی اکباتان (دخترانه)
  • راهنمایی شهدای اکباتان (دخترانه)
  • دبستان شهید ناظم (دخترانه)
  • دبستان صادقین (پسرانه)
  • دبیرستان هیات امنایی شهید عموئیان (پسرانه)
  • سرای محله اکباتان در میدان بسیج جنب شهرداری ناحیه شش قرار دارد.[۹]
  • خانه اسباب بازی سرای محله اکباتان واقع در میدان بسیج روبروی شهرداری ناحیه ۶ قرار دارد.[۱۰]
  • خانه سلامت اکباتان در میدان بسیج قرار دارد.[۱۱]
  • خانه فرهنگ شهرک اکباتان در خیابان شهید نفیسی (خیابان اصلی شهرک اکباتان) واقع شده‌است.[۱۲]
  • از نظر تقسیمات اداری شهرک اکباتان یک محله محسوب می‌شود و دارای شورایاری است.[۱۳] دفتر شورایاری شهرک اکباتان در سرای محله اکباتان واقع در میدان بسیج جنب شهرداری ناحیه شش قرار دارد.[۱۴]
  • کتابخانه‌ها
  • کتابسرای محله اکباتان واقع در میدان بسیج جنب شهرداری ناحیه ۶ قرار دارد.[۱۵]
  • کتابخانه عمومی بلوک ۱۱ واقع در ورودی یک بلو ک۱۱ فاز ۲ ازجمله بهترین و غنی ترین کتابخانه‌های این شهرک می‌باشد که در سال ۱۳۷۵ با کمک هیت مدیره وقت بلوک ۱۱تاسیس گردید و امروز با بیش از ۱۰۰۰۰عنوان کتاب نظام یافته با رده بندی دیویی و باتوجه به علم کتابداری فعالیت خود را ادامه می‌دهد.

ورزشگاه‌ها[ویرایش]

باشگاه پاس، ورزشگاه راه‌آهن و ورزشگاه شهید دستگردی در شهرک اکباتان قرار دارند.[۱۹]

همچنین مسابقه‌های پارکور در این شهرک بر‌گزار می‌شود.[۲۰][۲۱]

گرافیتی از تنها (a1one)


گرافیتی (دیوارنگاشته)[ویرایش]

گرافیتی‌های شهرک اکباتان نیز معروف است. بسیاری از کارهای تنها (a1one) و هنرمندان دیگر بر دیوارهای این شهرک یا اطراف آن قرار دارند. [۲۲][۲۳]

یکی از معروف‌ترین و قدیمی‌ترین مکان‌هایی که گرافیتی‌کارها به آن اعتماد می‌کنند و حرف‌هایشان را بر دیوارهای آن می‌نویسند اکباتان است. اگر سراغ فاز اول و قدیمی اکباتان بروید در انتهای شهرک چشمتان به گرافیتی‌هایی می‌خورید که هرکدام ممکن است چند روز دیگر زیر پمپ رنگی پاک شوند.[۲۴]

منابع[ویرایش]

  1. ناحیه ۶
  2. ناحیه ۶
  3. http://region5.tehran.ir/Default.aspx?tabid=628
  4. شرکت عمران و نوسازی اکباتان
  5. «بزرگترین مجتمع فرهنگی رفاهی در شهرک اکباتان». همشهری آنلاین، ۲۸ مرداد ۱۳۸۵. بازبینی‌شده در ۱۶ اسفند ۱۳۸۷. 
  6. پایگاه اینترنتی شهرک اکباتان::
  7. پایگاه اینترنتی شهرک اکباتان::
  8. پایگاه اینترنتی شهرک اکباتان::
  9. region5.tehran.ir> پرتال نواحی> آدرس سرای محلات ناحیه ۶
  10. region5.tehran.ir> پرتال نواحی> خانه‌های اسباب بازی ناحیه ۶
  11. region5.tehran.ir> پرتال نواحی> خانه‌های سلامت ناحیه ۶
  12. region5.tehran.ir> پرتال نواحی> آدرس خانه‌های فرهنگ در ناحیه ۶
  13. پرتال جامع اطلاع رسانی و ارتباطی شورایاری محلات منطقه ۵ تهران
  14. region5.tehran.ir> پرتال نواحی> آدرس دفاتر شورایاری ناحیه ۶
  15. region5.tehran.ir> پرتال نواحی> آدرس کتابخانه‌های ناحیه ۶
  16. متروی تهران:نقشه ها
  17. My Website> فهرست میادین
  18. untitled
  19. region5.tehran.ir> پرتال نواحی> آدرس مجتمع‌های ورزشی ناحیه ۶
  20. http://aftabnews.ir/vglh-qnzw23nimu..f22tdtyi.html
  21. http://www.parsine.com/fa/news/37479/%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%81%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%84-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DA%A9-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%A7%D8%AA%D8%A7%D9%86
  22. گرافیتی های اکباتان زیر پمپ رنگ خاکستری
  23. «تنها»، هنرمند زیرزمینی گرافیتی در تهران، رادیو زمانه
  24. گزارشي از گرافيتيكارهای تهران كه در خفا نفس ميكشند - برای آنكه ديده شوی محو شو! (pdf) روزنامه جهان صنعت پیوند متنی

پیوند به بیرون[ویرایش]

محلات و کوی و شهرک‌های تهران
Naghsheye Tehran-fa.png