شلگهی
مختصات: شرقی′۳۱°۴۸ شمالی′۱۵°۳۲ / ۴۸٫۵۱۷غرب ۳۲٫۲۵جنوب
| روستای شهیدکریمی شلگهی، علی شلگهی، شلگهی بالا، شلگهی علیا |
|
|---|---|
| کشور |  ایران |
| استان | خوزستان |
| شهرستان | دزفول |
| بخش | چغامیش |
| مردم | |
| جمعیت | 1450 تن |
| زبان گفتاری | فارسی (گویش دزفولی و گویش لری)[۱] |
| مذهب | شیعه |
| جغرافیای طبیعی | |
| مساحت | ۹۵۰ هکتار |
| ارتفاع از سطح دریا | ۱۴۰ متر |
| آبوهوا | |
| روزهای یخبندان سالانه | ندارد |
| اطلاعات شهری | |
| رهآورد | مرکبات، محصولات کشاورزی |
| پیششماره تلفنی | ۰۶۴۱ |
| تابلوی خوشآمد به شهر | |
| به شلگهی خوش آمدید | |
 روستای شهیدکریمی
|
|
شلگهی نام روستایی در استان خوزستان شهرستان دزفول میباشد.
محتویات |
نام و پیشینه [ویرایش]
نام روستا در گذشته شلگهی بوده و از ترکیب دو واژۀ "شل" یعنی کیسه بزرگی که در گذشته محصول درو شده را درون آن به خرمن منتقل میکردند و واژۀ "گهی" به معنی زود و سریع تشکیل شده است که معنی این واژه مرکب یعنی جایی که شل سریع پر از محصول میشود که تاکیدی بر حاصلخیزی زمینهای کشاورزی روستا است. البته به روایتی دیگر شلگهی ترکیب دو واژه "شل" و "گاهی" بوده که به مرور گاهی به گهی تغییر یافته است که به معنی جای قرار دادن شلها است. در هر صورت اکنون سالهاست که نام شلگهی علیا بر پلاک ثبتی "۱۶۹۹" نهاده شده است و در لغت نامه دهخدا هم با نام شلگهی بالا نام آن ذکر شده است.
نام شهید کریمی از نام خانوادگی معلم شهید ابراهیم مهدی کریمی گرفته شده است که قبل از شهادت در زمان دفاع مقدس در روستا تدریس میکرده است، گرفته شده است و از لحاظ اداری نام روستا شهید کریمی است.
موقعیت [ویرایش]
شلگهی در بخش جلگهای دزفول قرار دارد. روستا دارای گستردگی نزدیک به ۹۵۰ هکتار میباشد و از سمت شمال به شاه آباد از سمت نیمروز(جنوب) به زمینهای شلگهی صفلی و قلعه خلیل از سمت خاور به فضیلی و قلعه سردار و از سمت باختر به گلال (رودخانه) و چغاسرخ محدود میباشد.
راههای دسترسی [ویرایش]
راههای دسترسی به اين روستا شامل دو راه آسفالته يكی از سمت سياه منصور و ديگری از سمت چهار راه صفی آباد میباشد. همچنين راه شامل چهار جادهی شنی يكی از سمت امامزاده علی شلگهی يكی از سمت قلعه خليل يكی از سمت قلعه سردار و يكی از سمت شاه آباد میباشد.
وضعيت طبيعی شلگهی [ویرایش]
شلگهی دارای پوشش گياهی پراكنده (استپ) میباشد و بيشترين درختی كه در شلگهی وجود دارد درخت كنار است كه بيشتر به صورت خودرو در اين سرزمين میرويد ولی در باغچههای اهالی درختان پرتقال و نارنج و زيتون وخرما به چشم میخورد چون بيشتر زمينهای روستا زير كشت محصولات كشاورزی است در بيشتر زمانهای سال روستا سرسبز است.
شلگهی از دید جغرافیایی در درازای جغرافیایی ** درجه و ** دقیقه خاوری و پهنای جغرافیایی** درجه و ** دقیقه شمالی گسترده شدهاست و بلندای آن از روی دریا ** متر میباشد. شلگهی مانند بیشتر جاهای خوزستان دارای آب و هوای گرم و شرجی میباشد و تابستانی گرم و زمستانی مدیترانهای دارد. میانگین بارش سالانه باران ۲۵۰ میلی متر و میانگین دما ۳ درجه سانتیگراد در زمستان و ۴۹ درجه سانتیگراد در تابستان میباشد.
مردم و فرهنگ [ویرایش]
روستای شلگهی دارای حدود ۱۴۵۰ تن سكنه میباشد كه بيشتر از طوايف مختلف ایل بختياری میباشند و بيشتر آنها در شلگهی عليای قديم سكونت داشتهاند.
زبان رسمی مردم روستا پارسی است ولی زبان اصلی اهالی روستا گویش دزفولی است كه با اندكی تغير صحبت میشود آنهم باقیماندهای از زبان فارسی ميانه(پهلوی) است. بعضی از اهالی نیز به زبان بختیاری سخن میگویند.
شلگهی در انقلاب و دفاع مقدس [ویرایش]
بيشتر جوانان روستا در دوران انقلاب اسلامی در تظاهراتهای مردمی كه در دزفول برگزار میشد شركت میكردند و در راه انقلاب يك شهيد و يك جانباز پيشكش انقلاب نمودهاند كه نام شهيد دوران انقلاب روستا شهيد فريدون فرهاد شلگهی و نام جانباز دوران انقلاب آقای محمدشاه كيانيان میباشد.
در دوران جنگ تحميلی نيز مردم روستا مانند ساير هموطنان به جبههها شتافتند چه به نام سرباز چه به عنوان داوطلب و بسیجی و در مجموع در دفاع از ميهن سه شهيد پيشكش كشور عزيزمان ايران نمودهاند كه نام شهيدان جاويد روستا شهيد عبدالامير يوسفی، شهيد عبدالعلی بابامندنی و شهيد عظيم پورميرزا میباشد.
نوروز در شلگهی [ویرایش]
در شلگهی همچون دیگر جاهای ایران، نوروز گرامیترین روز سال و بزرگترین عید مردم است. در شلگهی مردم پیش از پایان سال به خانه تکانی پرداخته و به مرتب کردن خانه و زندگی خود میپردازند. قبل از شروع سال نو برای خود و خانواده لباس نو میخرند و شیرینی و دیگر تنقلات نوروزی فراهم میکنند. حدود دو هفته قبل پایان زمستان و آغاز رسمی نوروز اقدام به کاشت سبزه نوروزی که بیشتر گندم است می کنند. در شلگهی رسم است که پدران به دختران و برادران به خواهران و شوهران به همسران خود عیدی میدهند و این عیدی قبل از آغار سال نو باید داده شود. آخرین چهارشنبه سال: در شلگهی نیز مانند بیشتر جاهای ایران، چهارشنبه سوری به شکل پراکندهی برگزار میشود. این مراسم که بیشتر به شکل افروختن آتش و ترقه بازی است در بین جوانان و نوجوانان، علاقهمندان فراوانی دارد. پنجشنبه آخر سال: آخرین شب جمعه سال به نام عید مردگان یا علفه مورده ها معروف است. در این روز اکثر مردم از صبح اقدام به پختن حلوا و کلوچه و نان محلی یا نان تیری میکنند. حلوا را در نان تیری میگذارند و بین خانههای اهالی تقسیم میکنند. در بعد از ظهر این روز هم مردم به مکان امامزاده علی شلگهی یعنی محل دفن اکثر متوفیان روستا و روستاهای هم جوار میروند و بر روی قبور در گذشتگان سبزه و حلوا میوه میگذارند و اقدام به خواندن قرآن و فاتحه برای درگذشتگان میکنند. این مراسم و گردهمایی از شلوغترین آیینهای سال محسوب میشود. شب سال نو: در شلگهی رسم بر این است که هر کس شب سال نو باید خانه خودش باشد پس هر کس هر کجاست خود را به خانه میرساند. اغلب شام شب سال نو در شلگهی باقالی پلو است آن هم باقالی تازه محصول خود روستا این سفره و این شام به یاد ماندنیترین سفره و غذای سال است. تحویل سال: در شلگهی نیز مانند تمام سرزمینهای ایرانی مردم قبل از تحویل سال نو، سفره هفت سین پهن میکنند. سفره هفت سینی زیبا با سبزه و سمنو و سماق وسیب و سرکه وسکه و سنبل و ماهی قرمز و قرآن و ... سفرهای سراسر مهر و صفا و دوستی قبل از لحظه تحویل سال پدر شروع به خواندن قرآن میکند. مادر هم شروع به خواندن دعا برای همه میکند. بعد همه از تلویزیون یا رادیو لحظه آغاز سال نو آگاه میشوند. آنجا که میگوید: آغاز سال ......خورشیدی. بعد همه به هم شاد باش عید و آرزوی تندرستی و پیروزی میدهند. روز نوروز در گذشته رسم براین بود که صبحگاه روز عید مردم به خانه شهدا و کسانی میرفتند که در سال قبل از دنیا رفتهاند و عید مبارکی و سر سلامتی به آنها میدادند ولی از سال 1390خورشیدی این مراسم برداشته شد و برای همه یک مراسم دو ساعته در مسجد روستا برگزار میکنند. بعد از مراسم صبح بیشتر مردم به خانه بزرگترهای فامیل رفته و به آنها شاد باش نوروزی و آرزوی سالی خوش آرزو میکنند. بزرگترها هم با آجیل و شیرینی از میهمانان پذیرایی میکنند و به بچهها عیدی میدهند.
نگارخانه [ویرایش]
منابع [ویرایش]
- ↑ Colin, Mackinnon. «“Dezful ii. DEZFŪLĪ AND ŠŪŠTARĪ”». Encyclopaedia Iranica Online.
 |
در ویکیانبار پروندههایی دربارهٔ شلگهی موجود است. |
