شاهراه حلقوی افغانستان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
انقشه بزرگ راه حلقوی افغانستان

جاده حلقوی یا سرک حلقوی افغانستان پروژهای است به طول حدود ۳۳۶۰ کیلومتر که ۱۶ ولایت افغانستان را به هم وصل می‌نماید. از کابل شروع شده پس از گذشتن از ولایات پروان، بغلان، سمنگان، بلخ، شبرغان، میمنه، بادغیس، هرات، فراه، هلمند، قندهار، غزنی و وردک به طور حلقوی دوباره به کابل می‌رسد.[۱]

بیش از دو سوم جمعیت افغانستان در فاصله -حداقل- پنجاه کیلومتری این شاهراه زندگی می‌کنند.[۲]

تاریخچه[ویرایش]

کار نقشه برداری (سروی) سرک کابل-شبرغان از سال ۱۳۴۲ با همکاری اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی سابق و شاهراه کابل-قندهار-هرات در سال ۱۳۳۶ با همکاری متخصصین ایالات متحده امریکا آغاز گردید. کار هر دو جاده تحت اداره وزارت فوائد عامه و ارتش افغانستان انجام می‌گرفت. به علت همواری اراضی کابل الی هرات بجز بخش‌هایی از ولایت وردک کار اعمار جاده به سرعت پیش رفت، ولی به علت کوهستانی بودن مناطق شمال کابل الی مزارشریف و میمنه و هرات و همچنان بروز ناآرامی‌ها در افغانستان کار اعمار آن در دوره‌هایی متوقف ماند. در اوایل سال ۱۹۷۹ م یا ۱۳۵۸ طول مجموعی سرک‌های افغانستان به تقریباً ۱۸۵۰۰کیلومتر تخمین می‌شد، که۷۰۰۰ کیلومتر آن قیر و ۸۷۰۰ کیلومتر آن سرک‌های خاکی بود. این سرک‌ها ۲۴ ولایت را به هم وصل می‌نمود. تنها نیم این سرک‌ها به شکل سال تمام قابل استفاده بودند. عالوه برآن مخارج حفظ و مراقبتی بنابر موجودیت کم وسایط نقلیه و سیستم ناموثر جمع آوری مالیات فوق العاده کم بود.

بازسازی جاده کابل-هرات از سال ۱۳۵۹-۱۳۸۱ بکلی به علت جنگ متوقف شد. جاده کابل-شبرغان در سال‌های ۱۳۶۰ توسط کارشناسان روسی دوباره آغاز یافت که عرض جاده کابل الی ولسوالی جبل‌سراج از ده متر به چهل متر افزایش یافت.

از سال ۱۳۸۱ کار جاده قیصار و بالا مرغاب که در حدود ۲۳۱ کیلومتر می‌شود متوقف بود. در زمان طرح شاهراه حلقوی نصب پایه‌های برق و راه آهن در کنار این جاده نیز در نظر گرفته شده بود. اما به علت کوهستانی بودن افغانستان و استفاده‌ی چند منظوره از جاده‌ها مصارف مجموعی شاهراه حلقوی به ۳ ملیارد دالر تخمین گردیده بود که تا حال ۲٫۵ ملیارد روی آن مصرف گردیده است. طبق راپور سی آی ای افغانستان دارای ۴۲۱۵۰ کیلومتر سرک می‌باشد. از جمله ۱۲۳۵۰ کیلومتر قیرریزی و ۲۹۸۰۰ کیلومتر غیر قیر ریزی وجوددارد.[۳]

شاخه‌های سرحدی[ویرایش]

این پروژه دارای ۹ شاخه سرحدی می‌باشد در شهر پلخمری با سرک پلخمری-قندز-شیرخان بندر که هم مرز تاجیکستان هستند وصل و در مزار شریف با سرک حیرتان-مزارشریف که هم مرز ازبکستان است تقاطع می‌نماید. در اندخوی از طریق سرک آقنه، افغانستان را به ترکمنستان وصل نموده و پس از رسیدن به هرات با جاده هرات-اسلام‌قلعه تقاطع نموده و افغانستان را به ایران وصل می‌کند. در فراه با سرک ۵۱۵ بکوا-دلارام-زرنج گلبهار را به استان سیستان و بلوچستان ایران وصل می‌کند. در قندهار به جاده قندهار-اسپین بولدک وصل شده و بندر اسپین بولدک رابا بندر چمن بلوچستان پاکستان وصل می‌سازد. در شهر کابل یک شاخه آن به جلال آباد و پشاور و شاخه دیگر آن به لوگر، پکتیا و پکتیکا وصل می‌گردد. کار اعمار این شاهراه به غیر از ۲۳۱ کیلومتر بین میمنه و هرات که به دلیل عدم امنیت متوقف مانده است، تقریباً تکمیل شده است.

تقسیم‌بندی راه‌های افغانستان[ویرایش]

وزارت فواعد عامه افغانستان در سال ۱۳۸۶ستراتیژی خود را ساخت. بدین وسیله شاهراه‌های افغانستان را به سه شکل نامگذاری نموده‌اند. سرک‌های منطقوی، سرکهای ولایتی، سرکهای ملی.

افغانستان به صورت مجموعی دارای مساحت ۶۵۰ کیلومتر مربع و نفوس ۲۸ میلون می‌باشد. و به اساس مساحت کشور نفوس و مطالعات که موسسه همکاری بین المللی جاپان در مورد چگونگی حفظ مراقبت سکتور سرک نموده است چنین تخمین می‌گردد که افغانستان به شمول سرک‌های روستای دارای.۳۴۷۸۲ کیلومتر شبکه سرک می‌باشد. اضافه تر از ۸۵ فیصد این شبکه در حالت خیلی خراب بسر برده که حتی قسمتی زیاد آن قابل عبور و مرور برای وسایط نقلیه نمی‌باشد. مجموع شاهراه‌های منطقوی، ملی و ولایتی که به منظور انکشافی و توسعه شناسایی گردیده در حدود۱۷۵۰۰ کیلومتر سرک می‌باشد.

تقسیم بندی سرکها طول به کیلومتر
شاهراه منطقوی ۳۲۴۲
شاهراه ملی ۴۸۸۴
شاهراه ولایتی ۹۶۵۶
مجموعه ۱۷۷۸۲
سرکهای روستائی طور تخمین ۱۷۰۰
جمع کل ۳۴۷۸۲

[۴]

شاخه‌های اصلی شاهراه[ویرایش]

پس از سال ۲۰۰۱ کار ترمیم جاده حلقوی آغاز گردید و کشورهای منطقه بمنظور تسریع تجارت منطقه‌ای وارد همکاری با افغانستان شدند تا در پروژه سرک سازی، راه آهن و کشیدن لوله گاز همکاری نمایند.

بزرگراه کابل قندهار در سال ۲۰۱۰
جاده‌ای در تنگه کابل
بزرگراه جلال آباد-کابل

A۰۱[ویرایش]

پروژه تورخم-اسلام قلعه که بنام A۰۱ یاد می‌شود. بودیجه مالی این پروژه را ایالات متحده امریکا و عربستان سعودی می‌پردازد. این پروژه توسط کمپانی امریکائی بنام لویس برگر گروپ سروی و محاسبه شده، کار پروژه را کمپنی ترکی و کمپی‌های ایرانی پاکستانی و هندی پیش می‎برند. طول این سرک ۲۲۰۰ کیلو متر می‎باشد. این سرک به ادامه شاهرا بین المللی AH۱ می‌باشد که پاکستان را به ایران وصل می‌نماید.

  1. احیا و باز سازی سرک کابل-سروبی: این سرک به طول۶۶٫۷ کیلو متر به مصرف مجموعی ۲۵٫۹ ملیون ایرو از کمکهای اتحادیه اروپا می‌باشد. کار این پروژه در ۲۰۰۴ - ۲۰۰۶ توسط کمپنی چینائی به اکمال رسید.
  2. احیا و بازسازی سرک سروبی-جلال آباد: کار این پروژه توسط کمپنی چینائی به قیمت ۲۵٫۶ ملیون ایرو از طرف اتحادیه اروپا تمویل گردید. کار پروژه در ۲۰۰۳ شروع و در ۲۰۰۶ تکمیل گردید.
  3. احیا و باسازی سرک جلال آباد-تورخم: این سرک بطول ۷۸ کیلومتر با هزینه ۱۶٫۷ میلون دالر توسط کمپنی FW پاکستان قرارداد گردیده بود. کار این پروژه در ماه اگست ۲۰۰۳ آغاز و در جولای ۲۰۰۶ کار ان به اکمال رسید.

A۷۶[ویرایش]

- این سرک از کابل شروع شده پس از گذشتن از ولایت پروان، بغلان، سمنگان مزارشریف، جوزجان، میمنه و بادغیس در هرات با سرک A۷۷ و A۰۱ وصل و ادامه می‌یابد.

  1. باز سازی سرک کابل-اولنگ بطول مجموغی ۱۰۰ کیلو متر به قیمت ۳۱٫۲ میلون دالر از طرف بانک جهانی تمویل گردید. کار این پروژه را یک شرکت ترکی به اتمام رسانیده‌است.
  2. بازسازی اولنگ-دوشی: این پروژه بطول ۷۵ کیلومتر به قیمت ۲۹٫۲ میلون از طرف بانک جهانی تکمیل گردید.
  3. سرک پلخمری-نائب آباد-حیرتان: بطول مجموعی ۲۲۴ کیلومتر به ارزش ۲۸٫۷ میلون دالر آمریکائی با یک کمپنی کوریائی عقد قرارداد شده‌است. کار این سرک در سال ۲۰۰۶ ختم شد.
  4. پروژه سرک بلخ-اندخوی: به طول ۱۸۲ کیلومتر و ارزش مجموعی ۳۶٫۲ میلون دالر امریکائی از بودیجه بانک جهانی تمویل شده‌است. کار این پروژه در ۲۰۰۶ ختم شد.
  5. پروژه کار شاهراه فاریاب و بادغیس: کاراین شاهراه به نسبت عدم بودیجه امنیتی مدت ۴ سال متوقف بود. طول این شاهراه ۲۳۱ کیلومتر از ولسوالی قیصار ولایت فاریاب تا ساحه لامان ولایت بادغیس ادامه می‌یابد. در توقف این پروژه پراهمیت کشورهای خارجی و کشور پاکستان دست دارند. این پروژه چین کشورهای آسیای میانه و افغانستان را به کشور ایران و بندر چهار بهار وصل می‌سازد. هزینه این پروژه مبلغ ۴۰۰میلون می‌باشد. که مبلغ ۵۰ میلون آن بمنظور تامین امنیت تخصیص داده شده‌است.

شاخه‌های فرعی و ارتباطی شاهراه افغانستان[ویرایش]

A ۷۷[ویرایش]

این سرک به طول ۸۳۰ کیلومتر از جبل السراج شروع شده از طریق گردنه شبر پس از گذشتن از ولایت بامیان و غور به سرک A۰۱ هرات وصل می‌گردد. این سرک دره‌های صعب العبور و پر برف کوهای هندوکش و بابا را چیره نموده به اراضی هموار هرات خاتمه می‌یابد. این سرک فاصله بین کابل تا هرات را ۳۳۰ کیلومتر کوتاه می‌کند.

  1. پل متک-بامیان: بین ولایت پروان و بامیان توسط قوای نظامی امریکا اعمار می‌گردد.
  2. یکاولنگ-بامیان: این جاده از خط سرک A۷۷ سرک شهر بامیانیکاولنگ مرکز بامیان را با عبور از غور با هرات وصل می‌کند. طول این سرک ۹۷ کیلومتر با عرض ۷ متر با بودیجه مالی مبلغ ۶۹ میلون دالر از طرف بانک جهانی و اداره همکاری جاپان تمویل می‌گردد. کار این پروژه در ۲۴ اسد سال ۱۳۸۹ شروع شده در ماه نومبر ۲۰۱۱ باید ختم شود.[۵]
  3. سرک مزارشریفدره صوف و بامیان-دایکندی، ارزگانقندهار، طول این سرک حدود ۱۱۰۱ کیلومتر راه را دربر می‌گیرد.
  4. سرک شبرغان-سرپل-سنچارک-بلخاب، دلارام که بالاخره به زرنج و از آن طریق به بندر چابهار سرحد ایران وصل می‌شود. طول این سرک از شبرغان الی چابهار حدود ۱۱۵۰ کیلومتر را در بر می‌گیرد و زرنج را با بندر چابهار وصل می‌کند.
  5. پروژه دلارام-زرنج: طول این سرک ۲۰۰ کیلومتر به ارزش ۸۵ میلون دالر توسط دولت هند ساخته شده‌است. پروژه در ۲۲ جنوری ۲۰۰۹ ختم شده‌است.
  6. پروژه سرک چاریکار-گلبهار-پنجشیر-بدخشان: کار این پروژه به دو قسمت تقسیم گردیده بود.
  7. سرک چاریکار-گلبهار به طول ۱۹٫۲ کیلو متر و قسمت دوم از گلبهار الی بازارک، پنجشیر به طول ۵۰ کیلو متر می‌باشد. کار این پروژه توسط کمپنی امریکائی لویس برگر انجام یافته‌است. باقیمانده کار الی جرم بدخشان از راه (پریان)، حصه علیای دره انجمن توسط تیم پی آر تی به پیش خواهند برد.
  8. پروژه سرک نورستان-بدخشان تحت غور قرار دارد.
  9. پروژه سرک دوشی بامیان تحت سروی است. کار این جاده را قوای نظامی امریکا با هزینه مالی دولت امریکا به پیش خواهند برد.[۶]
  10. پروژه سرک کندوز-دشت آبدار-میر علم-خلم: این سرک بطول ۱۱۶ کیلومتر با هزینه ۸۰ میلون یورو توسط کشور آلمان از بودیجه بانک انکشافی آن کشور تمویل خواهد گردید. کار این پروژه از میزان سال ۱۳۸۹ آغاز شده‌است. این پروژه تاجیکستان را به ایران وصل می‌سازد.
  11. پروژه سرک سروبی-جبل سراج در حال سروی است. طول این سرک ۱۱۶ کیلومتر بوده که کثرت رفت و آمد وسایل ترانسپورتی را در شهر کابل کم می‌کند.[۶]
  12. پروژه سرک میدان شهر- بامیان: که تکمیل گردید و به بهره برداری سپرده شده‌است. این سرک داری طول ۸۲ کیلو متر می‌باشد. هزینه‌ای که در این سرک به مصرف رسیده مبلغ ۸۳٫۴ میلون یورو از کمک‌های کشور ایتالیا می‌باشد. این پروژه تونلی به طول ۵۰۰ متر را نیز در خود دارد.
  13. پروژه اعمار تونل ۲۴ کیلومتری در سالنگ تحت بررسی است.
  14. پروژه سرک پکتیا-خوست-بندر غلام جان سرحد پاکستان تحت سروی است.
  15. پروژه سرک پلخمری-شیرخان بندر: این پروژه به طول ۱۶۸٫۲ کیلومتر به ارزش ۲۹٫۹ میلون دالرامریکائی از طرف بانک جهانی تمویل گردید.
  16. پروژه سرک کابل-لته بند از راه ولسوالی سارک گندمک تحت سروی است.
  17. پروژه سرک قندهار-گرشک: طول این سرک به ارزش ۲۳۸ میلون ین جاپانی از طرف کمپنی جایکا جاپانی تکمیل می‌گردد. این پروژه ختم نشده‌است.
  18. پروژه قندهار-سپین بولدک: به طول مجموعی ۱۰۳ کیلومتر به قیمت مجموعی ۲۴٫۲ میلون دالر با یک کمپنی هندی عقد قرار داد گردیده‌است. کار این پروژه در سال ۲۰۰۵ خاتمه یافت.
  19. پروژه هرات-ارملک: به طول ۶۰ کیلومتر به قیمت مجموعی ۲۳ ملیون دالر به همکاری دولت ایران با شرکت آبادپارس ایرانی قرار داد گردیده‌است. کار این پروژه ختم است.
  20. پروژه سرک بین اشکاشم و فیض آباد: این سرک پس از اینکه کار پل اشکاشم مرز بدخشان و تاجکستان ختم گردید، آغاز شد. کار این پروژه در ۲۰۰۸ شروع در ۲۰۱۰ ختم گردید. طول این سرک بطول ۱۱۰ کیلومتر با هزینه مجموعی پل و پلچک ۱۰۵ میلون دالر تعین گردیده‌است. بودیجه مالی این جاده را دولت امریکا یه طور بلاعوض کمک نموده‌است.
  21. سرک حلقوی دروازها، پامیرات و ولسوالی بهارک فیض آباد، کشم، جرم این پروژه به دلیل وجود مناطق کاملا کوهی و ناهموار هزینه خیلی زیادی دربر دارد. دولت افغانستان در ماه ثور سال ۲۰۱۱ صرف پروژه فیض آباد و بهارک را با هزینه هشت میلون دالر آغاز خواهد نمود.[۷][۸]

طبق راپور فوزیه کوفی نماینده مردم بدخشان در ولسی جرگه کار هموارکاری و جفله اندازی سرک حلقوی ولسوالی دروازهای ولایت بدخشان روز ۲۱ عقرب سال ۱۳۸۹ توسط جاراله منصوری وزیر وزارت انکشاف دهات افتتاح گردید. طول این سرک ۱۴۰ کیلومتر و هزینه ۱۱ میلون دالر امریکائی را دربر خواهد داشت. کار این پروژه در مدت ۳ سال تکمیل خواهد شد. که شش ولسوالی رابا هم وصل می‌سازد. این سرک الی دریای آمو ادامه پیدا خواهد نمود.[۹]

  1. پروژه سرک بگرام قلعه مراد بیگ: این سرک از قلعه مراد بیک تا سرک بگرام امتداد دارد طول این سرک ۵/۲۶ کیلومتر است که به شکل پخته ساختمان می‌شود و زمان ساخت این سرک ۱۸ ماه است. این سرک تقریبا ۵/۱۱ میلیون دالر هزینه دارد بودجه آن را دولت افغانستان تامین می‌کند. این سرک کاهش دهنده ازدحام ترافیکی در شهر کابل می‌شود. در اقتصاد افغانستان نقش عمده و اساسی دارد یعنی تمام چیزهایی که از پاکستان به طرف شمال می‌آید و اموالی که از شمال بطرف کابل و جنوب افغانستان می‌رود از این شاهراه عبور می‌کند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]