سیلیکات سدیم

متا سیلیکات
نام آیوپاک سدیم متاسیلیکات
نام‌های دیگر	شیشه مایع؛ E550؛ گاز مایع
شناساگرها
CAS	۶۸۳۴-۹۲-۰
پاب‌کم	۲۳۲۶۶
شماره EINECS	۲۲۹-۹۱۲-۹
شماره RTECS	VV9365000
خصوصیات
فرمول شیمیایی	Na۲SiO۳
جرم مولی	‎ 122.06 g/mol (anhydrous), 212.14 g/mol (pentahydrate)
شکل ظاهری	جامد بی رنگ
چگالی	2.4 g/cm۳
دمای ذوب	‎1088 °C (anhydrous), 72.2 °C (pentahydrate)
محلول در آب	حلّال
ضریب شکست (nD)	1.52 (anhydrous), 1.456 (pentahydrate)
ترموشیمی
آنتالپی استاندارد تشکیل ΔfHo298	−1519 kJ/mol
آنتروپی مولار استاندارد So298	113.8 J K−۱ mol−۱
خطرات
EU Index	۰۱۴-۰۱۰-۰۰-۸
طبقه‌بندی EU	Corrosive (C)
شماره ایمنی	R۳۴, R۳۷
شماره نگهداری	(S1/2), S۱۳, S24/25, S36/37/39, S45
لوزی آتش
ترکیبات مرتبط
آنیون‌های دیگر	کربنات سدیم, ژرمانانت سدیم
کاتیون‌های دیگر	سیلیکات پتاسیم
تمامی داده‌ها مربوط به شرایط استاندارد(در  °C۲۵ و  kPa۱۰۰) است، مگر آنکه خلاف آن ذکر شده باشد.
Infobox references

سیلیکات سدیم - طبق تعریف «راهنمای فن‌آوری شیمیایی» نوشتهٔ فون وگنر (ترجمهٔ ۱۸۹۲) - نوعی سیلکات قلیایی حل‌شدنی است که اولین بار توسط «ون هلمونت» در سال ۱۶۴۰ کشف شد.

سیلیکات سدیم، هم‌چنین به نام«آب شیشه» که به صورت جامد در دسترس است. انواع محلول مایع آن در صابون‌سازی، پاک‌کننده‌های صنعتی، چسب، سیمان‌سازی، رنگ، قالب ریخته‌گری، پایدارسازی پراکسید و کنترل خوردگی در لوله‌های آب و پیش‌مادهٔ سیلیس مخلوط زئولیت کاربرد دارد.

کاربردها

1. مواد شوینده
2. سرامیک
3. کاغذ
4. صنایع نسوز
5. ریخته‌گری
6. بتن
7. آب بندی در تعمیر خودروها

روش تولید

سیلیکات سدیم به دو روش خشک و تر قابل تولید است که روش خشک به عنوان فرآیند منتخب مبنای محاسبات طرح قرار گرفته‌است:

فرآیند تولید سیلیکات سدیم به روش خشک:

سدیم سیلیکات‌ها در کوره‌های نظیر کوره‌های تهیه شیشه از ذوب کردن مخلوط شن و کربنات سدیم در حدود ۱۴۵۰ درجه بدست می‌آید چون درجه حرارت تشکیل سدیم سیلیکات‌های نامحلول پایین تر از این درجه حرارت می‌باشد برای جلوگیری از ایجاد این سیلیکات‌ها باید در نسبت شن و ماده قلیایی در موقع ذوب کنترل و دقت کافی انجام شود ماده مذاب بدست آمده رنگی تقریباً آبی تا سبز روشن دارد. این رنگ به خاطر ناخالصی‌های موجود که کمتر از یک درصد می‌باشد و معمولاً از ترکیبات آهنی هستند ایجاد می‌شود. مواد ذوب شده در یک سیستم خنک می‌شوند و بعد در دستگاه بعدی به اندازه کافی خرد می‌گردند و در آب حل می‌گردند سپس با عمل فیلتراسیون محلول صاف شده سدیم سیلیکات‌ها بدست می‌آید. در صورتی که هدف تهیه سدیم سیلیکاتهای قلیایی باشد در موقع ذوب مقداری سود خشک نیز به کوره اضافه می‌شود و یا کافی از ابتدا سیلیس را با سود ذوب می‌کنند و برای حل سدیم سیلیکاتها در صورتی که مقدار m>۲می بایست از بخار پر فشا ر استفاده نمود. البته می‌توان در صورتی که بخواهیم سدیم سیلیکات‌های خشک تهیه نماییم مواد ذوب خروجی از کوره بدون خنک شدن وارد یک سیستم می‌گردند که با مقدار مشخص آب مستقیماً سدیم سیلیکاتهای هیدراته بدست می‌آید.

مراحل و شیوه‌های کنترل کیفیت در فرآیند به شرح ذیل است:

1. اندازه ذرات کوارتز
2. دانسیته کربنات سدیم مصرفی
3. مقدار آهن موجود در سیلیکات
4. غلظت سود مصرفی

منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی