سیلیسیم دی‌اکسید

سیلیسیم دی‌اکسید
نام‌های دیگر	اکسید سیلیسیم، کوارتز، ماسه
شناساگرها
CAS	7631-86-9
خصوصیات
فرمول شیمیایی	SiO2
جرم مولی	‎ 60.1
شکل ظاهری	ماده جامد پودری سفید (در حالت خالص)
چگالی	2.2 g/cm³
دمای ذوب	‎1650 (±75) °C
دمای جوش	‎2230 °C
محلول در آب	0.012 g in 100mL
ساختار
شکل مولکولی	تتراهدرال
خطرات
شماره ایمنی	R42 R43 R49
شماره نگهداری	S22 S36 S37 S45 S53
لوزی آتش	0 0 0
دمای اشتعال	non-flammable
ترکیبات مرتبط
آنیون‌های دیگر	سولفید سیلسیم
کاتیون‌های دیگر	دی‌اکسید کربن دی‌اکسید ژرمانیم اکسید قلع (IV) اکسید سرب (IV)
ترکیبات مرتبط	اسید سیلیسیک
تمامی داده‌ها مربوط به شرایط استاندارد(در  °C۲۵ و  kPa۱۰۰) است، مگر آنکه خلاف آن ذکر شده باشد.
Infobox references

سیلیسیم دی اکسید یا سیلیس با فرمول شیمیایی SiO₂ فراوان‌ترین ترکیب اکسیدی موجود در پوسته زمین است. سیلیس در طبیعت به‌صورت آزاد و یا به‌صورت ترکیب با سایر اکسیدها وجود دارد.

شکل‌های سیلیس در طبیعت

سیلیس آزاد در طبیعت به‌صورت بلورین، بلور مخفی و بلور مخفی آبدار وجود دارد.

کوارتز

نوشتار اصلی: کوارتز

کوارتز یکی از پلی‌مورف‌های سیلیس است. این فاز در فشار و درجه حرارت معمولی پایدار است. به همین دلیل سیلیس آزاد در طبیعت بیشتر به‌صورت کوارتز یافت می‌شود. کانی کوارتز از سختی بسیار بالایی برخوردار است.

ماسه و ماسه‌سنگ

نوشتار اصلی: ماسه سیلیسی‎

ماسه‌ها و ماسه‌سنگ‌ها از انواع کوارتز رسوبی هستند که به‌صورت طبیعی خرد شده‌اند. در ماسه‌سنگ، دانه‌های ماسه به‌وسیله ذرات آهک، رس، اکسید آهن یا سایر مواد به یکدیگر چسپیده‌اند.

فلینت

فلینت از انواع سیلیس‌های بلور مخفی است و از بلورهای بسیار ریز کوراتز، آب، کربنات کلسیم و مواد آلی تشکیل شده است. رنگ فلینت قهوه‌ای روشن، خاکستری یا سیاه است که در اثر حرارت و سوختن مواد آلی، به رنگ سفید در می‌آید. این شکل از سیلیس آزاد، از حل‌شدن اسکلت سیلیسی جانوران اسفنجی در آب دریاها و سپس ته‌نشینی در بستر دریا به‌وجود آمده‌اند.

منابع

• رحیمی افسون، متین مهران. «دوم». در تکنولوژی سرامیک‌های ظریف. چاپ اول. شرکت صنایع خاک چینی ایران، ۱۳۶۸.