سیروان (رود)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۳°۱۳′۱۵″ شمالی ۴۴°۳۰′۲۳″ شرقی / ۳۳.۲۲۰۸° شمالی ۴۴.۵۰۶۴° شرقی / 33.2208; 44.5064

رود سیروان
رود سیروان یا دیاله در عراق
رود سیروان یا دیاله در عراق
طول ۴۴۵ کیلومتر

سیروان مهم‌ترین و معروفترین رودخانه ناحیه هورامان در کردستان است و مسیر نسبتاً طولانی و پرپیچ‌وخمی دارد. این رودخانه در بخش غربی و شمال غربی اورامان قرار گرفته‌است و منطقه اورامان را به دو بخش تقسیم نموده‌است.

این رودخانه از بخش رزاب و مریوان در کردستان سرچشمه گرفته و پس از عبور از شمال غربی اورامانات، دوآب و شمال هرتا، رودخانه‌های ژاد رود، قشلاق رود، لیله، لوشه، زمکان، دشت حر به آن پیوسته و سپس وارد کشور عراق می‌شود.

سیروان را آب سیروان نیز می‌نامند. آب سیروان از به هم پیوستن دو رودخانه قشلاق و گاوه‌رود پدید می‌آید. سیروان پس از طی مسیری در میان دره کوه‌های کوچک‌خرمال، شاهو، و سالان وارد کردستان عراق شده و به دریاچه سد دربند خان می‌ریزد.

در زبان فارسی، این رود پس از سد دربند خان نام رود دیاله به خود می‌گیرد.[۱]

نام سیروان در قدیم شیروان بوده‌است.

مسیر رود دیاله یا سیروان در عراق[ویرایش]

رود دیاله از بهم آمیختن رودهای سیروان، زالم، و تنجه رو پدید می آید و جای پیوستن این رودها دوآوان نام دارد. دیاله در همهٔ مسیر خود در سرزمین عراق به نام یکی از رودهای تشکیل دهندهٔ آن، سیروان نامیده می‌شود و نزدیک سلمان پاک در جنوب بغداد به دجله می ریزد و دجله را به سوی غرب می راند و آن را به فرات نزدیک می سازد.[۲]

رویدادهای تاریخی در محدوده سیروان[ویرایش]

در سده دوم هجری مکتبی به دست شخصی به نام بهلول به نام علی اللهی پایه گرفت و به طور کلی جدای از ایین یارسان بود که در سده چهارم توسط شاه خوشین در کنار رود سیروان انسجام یافت و در قرن هشتم توسط سلطان اسحاق کامل و به اوج رسید . [۱].

پانویس[ویرایش]

  1. اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: مؤسسهٔ گیتانشاسی، ۱۳۸۳.
  2. فره وشی. ایرانویچ. ص ۱۰۸

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

فره وشی، بهرام. ایرانویچ. تهران: انتشارات دانشگاه تهران، سال ۱۳۶۸

  • Longrigg, S.H. "Diyālā." Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Edited by: P. Bearman , Th. Bianquis , C.E. Bosworth , E. van Donzel and W.P. Heinrichs. Brill, 2009.

پیوند به بیرون[ویرایش]