سید برت

سید برت
اطلاعات هنرمند
نام اصلی	راجر کیت برت
زادروز	۶ ژانویه ۱۹۴۶ کمبریج، انگلستان
درگذشت	۷ ژوئن ۲۰۰۶ (۶۰ سال) کمبریج، انگلستان
سبک‌ها	سایکدلیک راک، سایک فولک، اسپیس راک
کار(ها)	موسیقی‌دان خواننده-ترانه‌سرا
ساز(ها)	گیتار، آواز، بیس، اسلاید گیتار، یوکلیلی، ماندولین، بانجو
مدت کار	۱۹۶۴-۱۹۷۴
ناشر(ها)	هاروست/ای‌ام‌آی
نقش‌های مرتبط	پینک فلوید ستاره‌ها کوین ایرز

راجر کیت (سید) برت (به انگلیسی: Roger Keith –Syd- Barrett) (۶ ژانویه ۱۹۴۶ - ۷ ژوئن ۲۰۰۶) خواننده، آهنگساز، گیتاریست و هنرمند بریتانیایی، پایه گذار و عضو اصلی گروه موسیقی پینک فلوید به شمار می‌رفت. او به مدت ده سال هنرمند فعال عرصه موسیقی بود اما پس از این مدت به انزوا گروید و ۳۵ سال باقی عمرش را دور از آشنایان، رسانه‌ها و دوستان گذراند و در هیچ جمعی حضور نیافت.

دوران کودکی

سید برت در شهر کمبریج انگلستان، در خانواده‌ای از طبقهٔ متوسط چشم به جهان گشود. پدرش «آرتور مکس برت» آسیب شناس خبره‌ای بود و به همراه همسرش «وینفرد» نقش مهمی در تشویق پسرش راجر (که آن زمان به این نام خوانده می‌شد) در زمینهٔ موسیقی داشت. او در ۱۱ دسامبر سال ۱۹۶۱ و یک ماه پیش از ۱۵ سالگی پسرش به علت بیماری سرطان جان خود را از دست داد. راجر به دبیرستان پسرانه کمبریج شایر رفت و سال ۱۹۶۴ در هنرستان «کمبرول» (Camberwell Art School) واقع در جنوب لندن نام نویسی نمود و یک سال بعد اولین گروه موسیقی اش را پایه گذاری کرد. برت در ۱۴ سالگی نام جدید «سید» را برای خود برگزید. سید برت (Sid Barrett) نام یک نوازندهٔ قدیمی ساز درام در کمبریج بود و برت جوان برای ایجاد تفاوت بین نام خود و همنامش، حرف دوم اسم مستعارش را از "i" به "y" تغییر داد. در ابتدای تشکیل پینک فلوید او آهنگ‌هایی از قبیل «فیل پر جوش و خروش» (Effervescing Elephant) را برای اجرا در مهمانی‌ها نوشت. گفته‌هایی مبنی بر اینکه او این آهنگ را در ۱۶ سالگی ساخت وجود دارد.^{*[۱] *[۲]}

فعالیت موسیقایی

همراه با پینک فلوید (۱۹۶۸ – ۱۹۶۵)

گروه در سال ۱۹۶۴ پا گرفت و قبل از پینک فلوید نام‌هایی از قبیل «The Abdabs»، «The Screaming Abdabs»، «Sigma 6»، "Meggadeaths" (با Megadeth اشتباه گرفته نشود) را بر خود داشت. در سال ۱۹۶۵ که برت به آنها پیوست نام «The Tea Set» را انتخاب کرده بودند و از آنجا که با گروهی با نام مشابه مواجه شدند که در حال برگزاری کنسرت بود، برت نام «صدای پینک فلوید» را پیشنهاد کرد که بعدها به پینک فلوید خلاصه شد. سید این نام را با ترکیب کردن نام پینک اندرسون (Pink Anderson) و فلوید کنسل (Floyd Council) که دو خواننده سبک بلوز بودند ساخت. پینک فلوید با بازخوانی آهنگ‌های آر ان بی و گروه‌های هم دوره اش از قبیل رولینگ استونز (The Rolling Stones)، یارد بردز (The Yard Birds) و کینکس (The Kinks) فعالیتش را آغاز کرد. تا سال ۱۹۶۶ آنها به تدریج سبک خاص خود را که تحت تأثیر راک ان رول، جاز و پاپ-راک بریتانیایی بود به دست آوردند(کاری که پیش از این گروه بیتلز انجام داده بود).

در همان زمان باشگاه جدیدی در لندن برای اجرای موسیقی تحت نام «یو اف او»(UFO) بازگشایی شد که به زودی به مرکز اجرای موسیقی توهم زا (Psychedelic Music) تبدیل گشت. پینک فلوید نیز همان جا عنوان پرطرفدارترین گروه موسیقی زیرزمینی لندنی در سبک توهم زا را به دست آورد.

در سال ۱۹۶۶ اعضای پینک فلوید «اندرو کینگ» (Andrew King) و «پیتر جنر» (Peter Jenner) را به عنوان مدیر برنامه استخدام کردند. با همکاری آمریکایی تبعید شده‌ای به نام جو بوید (Joe Boyd) که در عرصه موسیقی بریتانیا فعال بود و به دنبال استعدادهای نو می‌گشت، اولین آهنگ پینک فلوید، نسخهٴ مقدماتی «آرنولد لین» (Arnold Layne) در ژانویه ۱۹۶۷ در چلسی ضبط شد و کینگ و جنر آهنگ ضبط شده را به مؤسسهٴ نشر موسیقی EMI بردند. آهنگ مزبور EMI را آن قدر تحت تأثیر قرار داد که برای ضبط یک آلبوم با گروه قرارداد بستند.هنگام انتشار آلبوم، «آرنولد لین» با وجود تحریم شدن از بی بی سی، رتبهٴ بیستم جدول فروش آهنگ‌های بریتانیا را به دست آورده بود و آهنگ بعدی، «See Emily Play»، بازخوردی حتی بهتر از قبلی داشت و به رتبه ششم رسید.

این دو آهنگ به همراه تک آهنگ بعدی، سیب‌ها و پرتقال‌ها (Apples And Oranges)، توسط خود سید برت نوشته شده بودند. برت اکثر آثار اولیه پینک فلوید را خود به تنهایی ساخت، و مؤلف اصلی تصویرپردازی‌های نغز و خیال پردازانه آلبوم نخست گروه، «نی زن بر دروازه‌های سپیده دم» (۱۹۶۷) به شمار می‌رفت که تحسین محافل و منتقدان موسیقی را در پی داشت. از یازده آهنگ این آلبوم، برت ۹ آهنگ را خود به تنهایی ساخت و سهم دیگر اعضا تنها دو آهنگ بود^*[۳] برت همچنین نوازنده خلاق و مبتکر گیتار به شمار می‌رفت و در نوازندگی اش از تکنیک‌های پیشرفته از قبیل اختلال اصوات، اعوجاج صدا، بازخورد، دستگاه طنین نوارها و دیگر عوامل استفاده می‌کرد و تجربیات او در این زمینه را بیشتر الهام گرفته از گیتاریست بداهه نواز، کیت رو (Keith Rowe) می دانند.

«نی زن بر دروازه‌های سپیده دم» بین ماه‌های ژانویه و ژوئیه ۱۹۶۷ در استودیوی شمارهٴ ۲ مؤسسهٴ «ابی رود استودیوز» (Abbey Road Studios) ضبط شد، در حالی که گروه بیتلز در استودیوی شمارهٴ 1 مشغول ضبط آلبوم خود بودند. وقتی آلبوم «نی زن...» انتشار یافت در جدول فروش بریتانیا جایگاه ششم را بدست آورد وبازخورد وسیعی داشت (اتفاقی که در ایالات متحده نیفتاد). در این زمان هر چه گروه به موفقیت بیشتری دست می‌یافت، فشار وارده بر سید برت نیز افزوده می‌شد و وضعیت روحی و روانی اش را متزلزل تر می‌کرد. رفتار برت به علت استفادهٴ مکرر از داروهای توهم زا از قبیل ال اس دی به شدت غیر قابل پیش بینی شده بود و این رفتار غیر عادی در بعضی کنسرت‌ها مشکلاتی را برای گروه ایجاد می‌کرد^*[۴]

به دنبال یک تور کوتاه مدت و مصیبت بار در ایالات متحده، از دیوید گیلمور (David Gilmour)، دوست قدیمی دوران مدرسه برت، خواسته شد عضو گروه شود تا به عنوان گیتاریست دوم پشتیبانی برت را که رفتار غیر معقولش او را از اجرای درست آهنگ‌ها باز می‌داشت پشتیبانی کند. برای مدتی دیوید نوازندگی و خوانندگی را در کنسرت‌ها به جای برت که جز سرگردانی در صحنه و گاهی هم نواختن ساز کار خاصی انجام نمی‌داد به عهده گرفت. بقیه اعضای گروه خیلی زود از رفتارهای سبکسرانه برت خسته شدند و بالاخره در کنسرتی که قرار بود در ژانویه ۱۹۶۸ در دانشگاه ساوث‌همپتون (Southampton) برگزار شود او را کنار گذاشتند. گروه در عوض قصد استفاده از او به عنوان آهنگ ساز را داشت (مانند گروه بیچ بویز (The Beach Boys) و برایان ویلسون) اما به آنها ثابت شد که چنین کاری عملی نیست.

بعد از «یک نعلبکی پر از راز» (A saucerful of secrets) که در سال ۱۹۶۸ منتشر شد، برت در هیچ کدام از آثار تولیدی پینک فلوید نقش نداشت. از آهنگ‌هایی که سید بعد از «نی زن...» برای گروه نوشت، تنها یکی به آلبوم دوم گروه راه یافت (Jugband Blues)، یکی از آهنگ‌های نیمه موفق او بود (Apples And Oranges)، و دو تای دیگر، Scream Thy Last Scream، و Vegetable man، هرگز به طور رسمی منتشر نشدند. برت گاه گاه مدتی را بیرون استودیوی ضبط موسیقی می‌گذراند و منتظر می‌شد تا او را به داخل دعوت کنند. گاهی هم به داخل استودیو می‌رفت و بعد از خیره شدن به دیوید گیلمور بر می‌گشت. برت در آهنگ «روزی را به یاد بیاور» (Remember A Day)، یکی از آهنگ‌هایی که بعد از ارائهٴ «نی زن...» برای گروه ساخته بود مقداری از نوازندگی را انجام داد. اما سهم اصلی او در آلبوم، آهنگ «Jugband Blues» است که بسیاری از طرفداران آن را تصدیق برت بر این می‌دانند که روزهایش در گروه به سر رسیده‌است. جمله‌های «این لطف مهیبانهٴ توست که به فکر منی که اینجایم هستی / و من هم مجبورم این قضیه را برایت روشن کنم / که من اینجا نیستم» افتتاحیهٴ آهنگ است. در مارس ۱۹۶۸ رسماً اعلام شد که سید برت دیگر عضو گروه پینک فلوید محسوب نمی‌شود.

فعالیت مستقل (۱۹۷۲ – ۱۹۶۸)

بعد از جدایی از پینک فلوید، برت از جامعه کناره گرفت و منزوی گشت. با این حال طبق دستور شرکت EMI و کمپانی ضبط موسیقی هاروست (Harvest Records)، فعالیت کوتاهی به عنوان هنرمند مستقل انجام داد و دو آلبوم «دیوانه می‌خندد» (The Madcap Laughs) و «برت» (Barrett) را ارائه کرد. طرح اولیهٴ بیشتر این آثار، به دورهٴ فعالیت زیاد او (بین ۱۹۶۶ تا اواسط ۱۹۶۷) بر می‌گردد و گفته می‌شود که آهنگ‌های ساخته شده توسط او بعد از ترک پینک فلوید انگشت شمار بوده‌است. آلبوم اول در دو دورهٴ جداگانه در استودیوی «ابی رود» ضبط شد: چند اثر مقدماتی بین ماه می وژوئن ۱۹۶۸ با تهیه کنندگی پیتر جنر و بخش اعظم آلبوم بین آوریل و جولای ۱۹۶۹ تهیه شد. تهیهٴ آلبوم ابتدا بر عهدهٴ «مالکوم جونز» (Malcom Jones)، مدیر اجرایی جوان EMI بود. اما سپس «دیوید گیلمور» و «راجر واترز» این وظیفه را به عهده گرفتند. مالکوم جونز می‌گوید: «هنگامی که دیوید پیش من آمد و گفت که سید می‌خواهد او و راجر کارهای باقیماندهٴ آلبوم را بکنند، من تسلیم شدم.» تعدادی از آهنگ‌های آلبوم با همراهی اعضای گروه سافت مشین (Soft Mashine) ساخته شدند. سید همچنین در گیتار نوازی قطعاتی از دوست نزدیکش «کوین ایرز» (Kevin Ayers) که عضو و مؤسس سافت مشین بود شرکت کرد و بدین صورت تک آهنگ ابتدایی سافت مشین، «لذت عروسک» (Joy Of A Toy) ساخته شد.

آلبوم بعدی، «برت» دوره‌ای تر از قبلی و بین فوریه و جولای ۱۹۷۰ تولید شد. هرچند این آلبوم از قبلی هم آراسته و پرداخته تر بود، با این حال سید برت شخصاً در اوضاع روحی نامناسب تری به سرمی‌برد. در این آلبوم «دیوید گیلمور» گیتار باس نواخت، ریک رایت نوازنده کی بورد بود، و جری شرلی (Jerry Shirley) نوازنده گروه هامبل پای (Humble Pie) نیز درام نوازی کرد. با وجود فعالیت در استودیو بین سال‌های ۱۹۶۸ و ۱۹۷۲ و تولید دو آلبوم مستقل، سید برت به ندرت خارج از استودیو فعالیت می‌کرد. در ۲۴ فوریه ۱۹۷۲ برت در برنامه رادیویی Top Gear با مجریگری جان پیل (John Peel) و تولیدی شبکهٴ بی بی سی شرکت کرد و پنج آهنگ اجرا نمود که تنها یکی از آنها قبلاً منتشر شده بود. سه تای دیگر برای آلبوم «برت» دوباره خوانده و ضبط شدند و آهنگ آخر، «Two Of A Kind» تنها همان جا اجرا شد (این آهنگ در گرد آوری سال 2001 تحت نام «بهترین‌های سید برت: دلتان برایم تنگ نمی‌شود؟» ((The Best Of Syd Barrett: Wouldn't You Miss Me? نیز وجود دارد) و ترانه و تنظیمش بر عهده ریچارد رایت (Richard Wright) بود. دیوید گیلمور و جری شرلی در این اجرا او را همکاری کردند و به ترتیب نوازنده گیتار و پرکاشن بودند.

شرلی و گیلمور همچنین در تنها کنسرت سید برت که در این دوره اجرا نمود به همراهش بودند. این کنسرت در ۶ ژوئن ۱۹۷۰ و در تالار نمایش المپیا (Olympia Exhibition Hall) در لندن و به عنوان بخشی از «جشنواره موسیقی و مد» اجرا شد. این سه نفر تنها چهار آهنگ در مدتی کمتر از نیم ساعت اجرا کردند و میکس صداها آنقدر بد بود که مانع از شنیدن صدای خواننده می‌شد. در انتهای آهنگ چهارم، برت به طور غیر منتظره و ناگهانی اما مؤدبانه گیتارش را زمین گذاشت و از صحنه خارج شد و گیلمور و شرلی را تنها گذاشت.

سید برت حضور دیگری نیز در رادیو بی بی سی داشت و در ۱۶ فوریه ۱۹۷۱ سه آهنگ در استودیو آنها ضبط کرد. هر سه آهنگ در آلبوم «برت» منتشر شدند و احتمالاً به علت ترغیب مردم به خرید آلبوم از رادیو پخش شدند. در این زمان به نظر می‌رسید برت دیگر علاقه به ضبط موسیقی در استودیو ندارد و نسبت به اجراهای زنده حتی بی علاقه تر بود. بعد از این دوره وقفه‌ای در فعالیت موسیقی برت ایجاد شد که بیش از یک سال به طول انجامید.

واپسین سال ها(۲۰۰۶ - ۱۹۷۲)

در سال ۱۹۷۲ برت گروه موسیقی «ستاره‌ها» (The Stars) را با توینک (Twink) عضو سابق گروه پینک فیریز (Pink Fairies)، به عنوان نوازنده درام و جک مونک (Jack Monck)، نوازنده باس ایجاد کرد که چندان به طول نینجامید. با اینکه گروه در ابتدا بازخورد مناسبی داشت اما یکی از اجراها در کمبریج فاجعه بود (جک مونک در مستند «الماس خوش تراش» (Crazy Diamond) شبکه بی بی سی که در سال ۲۰۰۱ و به عنوان بخشی از برنامه مینی بوس بی بی سی (Omnibus) پخش شد دقیقاً همین عبارت را به کارمی‌برد) چند روز بعد از این نمایش آخر، توینک در خیابان برت را صدا زد و به او بخشی از نقد تندی که دربارهٴ اجرای آنها چاپ شده بود را به وی نشان داد و از گروه کنار کشید.^*[۵]

در آگوست ۱۹۷۴ پیتر جنر برت را متقاعد کرد که به استودیوی «ابی رود» باز گردد تا شاید آلبوم دیگری تولید کند. به هر حال چیز زیادی از این فعالیت‌ها که تنها سه روز طول کشید تولید نشد، جز تعدادی قطعه بلوز و گیتار نوازی‌های آزمایشی و آشفته. تنها قطعه‌ای که با یک نام از این دوره باقی ماند، قطعهٴ «اگر می‌روی، معطل نکن» (If You Go, don't Be Slow) بود. یک بار دیگر برت از صنعت موسیقی کناره گیری کرد. او تمام حقوق آلبوم‌هایش را به شرکت تولیدی فروخت و به هتلی در لندن نقل مکان کرد. پس از تمام شدن پول‌ها، با پای پیاده به کمبریج برگشت و در زیر زمین خانهٴ مادرش زندگی کرد. تلاش‌های بعدی برای بازگرداندن او به صحنهٴ موسیقی (از قبیل اصرار گروه دمد (The Damned) برای همکاری او در تولید آلبوم دومشان) همگی بی نتیجه بود. تا زمان مرگش در سال ۲۰۰۶، برت همچنان حق امتیاز کارهایی که با پینک فلوید انجام داده بود دریافت می‌کرد.

«کاش اینجا بودی»

سید برت در سال ۱۹۷۵ یک بار دیگر به دیدن گروه پینک فلوید در استودیو «ابی رودز» رفت. در آن هنگام گروه مشغول ضبط آهنگ «بدرخش ای الماس خوش تراش» (Shine On You Crazy Diamond) از آلبوم «ای کاش اینجا بودی» (Wish You Were Here) که اتفاقا آهنگی دربارهٴ سید برت است بودند. برت در این مدت اضافه وزن پیدا کرده بود، تمام موها و حتی ابروهایش را تراشیده بود و چنان تغییر کرده بود که اعضای گروه ابتدا او را نشناختند. (یکی از عکس‌های کتاب نیک میسن به نام «پشت و رو: تاریخچه شخصی پینک فلوید» که با زیرنویس سادهٴ «سید برت، ۵ ژوئیه ۱۹۷۵» مشخص شده ست به نظرمی‌رسد که مربوط به همان دوره باشد). در هرصورت گروه بالاخره او را به جا آورد و راجر واترز حتی از دیدن برت در آن وضعیت به گریه افتاد. این رویداد در فیلم «دیوار پینک فلوید»(۱۹۸۲) به کارگردانی آلن پارکر هم گنجانده شد. در فیلم نامبرده شخصیت «پینک» به علت از پا در آمدن در اثر فشار زندگی و شهرت تمام موهای بدنش و ابروهایش را می‌تراشد.

آثار موسیقی

تک آهنگ‌ها به همراه پینک فلوید

• 1967: Arnold Layne / Candy and a Currant Bun (رتبهٴ 20 در جدول بریتانیا)
• 1967: See Emily Play / The Scarcrow (رتبهٴ 6 در بریتانیا و 143 در ایلات متحده)
• 1967: Apples And Oranges / PaintBox (ریک رایت)

آلبوم‌ها با همکاری پینک فلوید

• The Piper At The Gates OF Dawn (نی زن بر دروازه‌های سپیده دم) 5 آگوست 1967، رتبه 6 بریتانیا
• A Saucerfull Of Secrets (یک نعلبکی راز) 29 ژوئن 1968، رتبهٴ 9 بریتانیا
• London 1966/1967 2005

گردآوری‌ها به همراه پینک فلوید

• Reclis (می 1971)، رتبهٴ 34 بریتایا، رتبهٴ 152 ایالات متحده
• A Nice Pair، 1974
• Masters Of Rock، 1974، اروپا، (نام دیگر: بهترین‌های پینک فلوید)
• Works - 1983
• Shine On - 1992
• Echoes: The Best Of Pink Floyd (نوامبر 2001)، رتبهٴ 2 بریتایا و رتبهٴ 2 ایالات متحده

آلبوم‌های مستقل

• The Madcap Laughs (دیوانه می‌خندد) 3 ژانویه 1970
• Barrett نوامبر 1970

همکاری‌ها

• Joy Of A Toy (لذت یک عروسک)، کوین ایرز، گیتارنوازی در قطعهٴ Religious Experience ارائه شده در آلبوم Remastered (2003)

گردآوری کارهای مستقل

• Syd Barrett، نوامبر 1974، رتبهٴ 163 ایالات متحده، مجموع آلبوم‌های Madcap Laughs و Barrett
• Opel، اکتبر 1988
• Octopus: The Best Of Syd، می‌1992
• Crazy Diamond، آوریل 1993، مجموعه هر سه آلبوم استودیویی و آهنگ‌های اضافه
• The Best Of Syd Barrett: Wouldn't You Miss Me?، آوریل 2001، دازای آهنگ منتشر نشدهٴ «Bob Dylan Blues»

اجراهای زندهٴ مستقل منتشر شده

• The Peel Session (اول جولای 1991) ضبط شده برای برنامهٴ رادیویی بی بی سی جان پیل، Top Gear، با همراهی دیوید گیلمور و جری شرلی، دارای آهنگ ارائه نشدهٴ «Two Of A Kind»
• The Radio One Sessions مارس 2004، آلبوم دارای پنج آهنگ جان پیل و سه آهنگ که در برنامهٴ رادیویی باب هریس در 1971 اجرا شد (با کیفیت اجرا شده) می‌باشد.

تک آهنگ‌های مستقل

• Octopus / Golden Hair - نوامبر 1969

فیلم‌های تولیدی

• اولین سفر سید (Syd's First Trip)، سید برت که هنگام استعمال روان گردان توسط یکی از دوستانش فیلمبرداری می‌شود - 1966
• Tonite Let's All Make Love In London در سال(1968)

پانویس

1-^  Bloomberg.com

2-^ The Australian

3-^  با استناد به جلد آلبوم «نی زن بر دروازه‌های سپیده دم» (1967)، منتشره توسط شرکت ضبط و توزیع موسیقی EMI

4-^  Economist.com. Syd Barrett Obituary

5-^  Madcap: The Half-Life of Syd Barrett, Pink Floyd's Lost Genius (نوشته شده توسط تیم ویلیس، (کتای جیبی، 2002) ISBN 1-904095-24-0