سپیده (آلبوم موسیقی)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

سپیده، یکی از آثار محمدرضا لطفی و محمدرضا شجریان و گروه شیدا می‌باشد که در سال ۱۳۵۸ اجرا شد. این اثر ابتدا با نام چاووش ۶ توسط کانون چاووش منتشر شد سپس در انتشار مجدد به سپیده تغییر نام یافت توسط آوای شیدا بازنشر شد.

این آلبوم در دستگاه ماهور بوده و توسط محمدرضا لطفی آهنگ‌سازی شده‌است. اشعار این آلبوم سرودهٔ هوشنگ ابتهاج هستند. تصنیف سپیده که معمولاً به نام ایران، ای سرای امید شناخته می‌شود، بخش پایانی این آلبوم است. همچنین این آلبوم، شامل یک تصنیف به نام ایرانی، ساختهٔ پرویز مشکاتیان است.

نوازندگان[ویرایش]

قطعه‌ها[ویرایش]

  • قطعهٔ بشارت، ساختهٔ محمدرضا لطفی
  • ساز و آواز
  • تصنیف «ایرانی»، ساختهٔ پرویز مشکاتیان
  • ساز و آواز
  • تصنیف «سپیده»، ساختهٔ محمدرضا لطفی[۱]

اشعار[ویرایش]

ترانهٔ یکم: زمانه قرعهٔ نو می‌زند به نام شما[ویرایش]

شعر «یادگار خون سرو» از هوشنگ ابتهاج، مشخصات عروضی: بر وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن؛ بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف

(درآمد ماهور)
زمانه قرعهٔ نو می‌زند به نام شما

خوشا شما که جهان می‌رود به کام شما

(گشایش، داد)
در این هوا چه نفس‌ها پر آتش است وخوش است

که بوی عود دل ماست در مشام شما

(راک، داد، شکسته)
تنور سینه سوزان ما به یاد آرید

که­ ز آتش دل ما پخته گشت خام شما

(داد، شکسته اشاره به دلکش)
فروغ گوهری از گنج خانه دل ماست

چراغ صبح که بر می‌دمد زِ بام شما

(فیلی، عراق)
ز صدق آینه کردار صبح خیزان بود

که نقش طلعت خورشید یافت شام شما

(حصار)
زمان به دست شما می‌دهد زمام مراد

از آنکه هست به دست خرد زمام شما

(عراق)
همای اوج سعادت که می‌گریخت ز خاک

شد از امان زمین دانه چین دام شما

(عراق)
به زیر ران طلب زین کنید اسب مراد

که چون سمند زمین شد ستاره رام شما

(عراق فرود به درآمد)
به شعر سایه در آن بزمگاه آزادی

طرب کنید که پر نوش باد جام شما

ترانهٔ دوم: دلا دیدی که خورشید از شب سرد[ویرایش]

شعر «یادگار خون سرو» از هوشنگ ابتهاج، مشخصات عروضی: بر وزن: مفاعیلن مفاعیلن مفاعیل؛ بحر: هزج مسدس محذوف

(نیریز)
دلا دیدی که خورشید از شب سرد

چو آتش سر ز خاکستر برآورد

(نیریز)
زمین و آسمان گلرنگ و گلگون

جهان دشت شقایق گشت از این خون

(نیریز)
نگر تا این شب خونین سحرکرد

چه خنجرها که از دل‌ها گذر کرد

(نیریز)
ز هر خون دلی سروی قد افراشت

ز هر سروی تذروی نغمه برداشت

(نیریز)
صدای خون در آواز تذرو است

دلا این یادگار خون سرو است

اعتراض شجریان به صدا و سیما درباره سرود ایران، ای سرای امید[ویرایش]

صدا و سیمای جمهوری اسلامی، در آستانه انتخابات ریاست جمهوری ایران (۱۳۸۸) و پس از آن به نحو گسترده‌ای از سرود سپیده (ایران ای سرای امید) از این آلبوم استفاده می‌کرد. در روز ۲۶ خرداد ۱۳۸۸، محمدرضا شجریان در نامه‌ای به عزت الله ضرغامی از وی خواست تا از پخش آثار او در صدا و سیما خودداری کند. وی گفت: «سرودهایی که خوانده به ویژه سرود ای ایران، ای سرای امید متعلق به سال‌های ۱۳۵۷ و ۱۳۵۸ بوده و هیچ ارتباطی با شرایط کنونی ندارد». وی اعلام کرد سازمان صدا و سیما هیچ نقشی در تهیه این آثار نداشته و به حکم قانون و شرع از این سازمان خواست صدا و آثار او را در هیچ‌یک از واحدهای رادیو و تلویزیون پخش نکند.[۲][۳]

منابع[ویرایش]

  • پایگاه مجازی هزار گلخانه آواز استاد شجریان، برگرفته از کتاب هزار گلخانه آواز، نوشتهٔ حمید جواهریان.
  1. «سپیده». وب‌گاه فروشگاه اینترنتی فینال. بازبینی‌شده در خرداد ۱۳۸۸. 
  2. «شجریان بار دیگر رادیو و تلویزیون را از پخش آثارش منع کرد». بی‌بی‌سی فارسی، ۲۶ خرداد ۱۳۸۸. 
  3. «شجریان: صدای مرا پخش نکنید، این صدای خس و خاشاک است!». وب‌گاه رسمی موج سوم، ۲۷ خرداد ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در خرداد ۱۳۸۸.