سوگیری پس‌نگر

این صفحه بایستی به "تورش بازاندیشی" منتقل شود.

معادل فارسی: تورش بازاندیشی

معادل انگلیسی: hindsight bias

گرایشِ ناآگاهانه ی فرد به باخبرشدن و استفاده از داده‌های هر رویداد پس از رخ دادنِ آن رویداد را اصطلاحاً « سوگیری پس نگر » می‌گویند. برای روشن شدن این مفهوم دو مثال می‌زنیم:

• فیشوف و بیت (Fischhoff & Beyth 1975) از دانشجویانِ آمریکایی خواستند تا پیامدهایِ احتمالی گوناگونی را که سفرِ نیکسون به چین و روسیه درآن زمان می‌توانست در بر داشته باشد ارزیابی کنند. بعد از سفرِ نیکسون نیز از آنها خواسته شد تا مجدداً به ارزیابی این سفر بپردازند. اما از آنها خواسته شد تا بدونِ داخل کردن اطلاعاتِ جدیدشان به ارزیابیِ این سفر بپردازند. علارغمِ این توصیه‌ها، افرادی که از حسِ « سوگیریِ پس نگر » بهره مند بودند پیامدهایی را پیش بینی کردند که در واقعیت هم رخ داده بود. این افراد کسانی بودند که در آزمایشِ قبل از سفر لزوماً همین پیش بینی را نکرده بودند.
• اسلوویک و فیشهوف (۱۹۷۷)(Slovic & Fischhoff) آزمایشِ مشابهی ترتیب دادند. آزمایش آنها در موردِ پیش بینیِ نتایجِ یک سری تحقیقاتِ علمی بود. به تعدادی از شرکت کنندگان در این آزمایش دربارهٔ نتایجِ تحقیقاتِ علمی اطلاعاتی داده شده بود و تاکید شده بود که در هنگام پیش بینی از این اطلاعات استفاده نکنند. با این وجود پیش بینی افرادی که به آنها اطلاعاتی داده شده بود نسبت به گروه دیگر نزدیکتر به نتیجهٔ واقعی تحقیقات بود! این آزمایش، نمونهٔ دیگری در تایید پدیده ی سوگیری پس نگر بود.

جستارهای وابسته

• تورش
• تعصب
• باور
• عقیده
• خطا
• پیش داوری