سوپر فریو

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
آئروسپاسیال سوپر فریو
Super Frelon 3.jpg
نوع بالگرد ترابری سنگین
سازنده  فرانسه، شرکت آئروسپاسیال
اولین پرواز ۱۹۶۲
بکارگیری ۱۹۶۶
بازنشستگی ۲۰۱۰ از نیروی دریایی فرانسه
وضعیت فعال
کاربران اولیه  فرانسه
آفریقای جنوبی، عراق، چین

آئروسپاسیال اس آ ۳۲۱ سوپر فریو (به فرانسوی: Aérospatiale SA 321 Super Frelon)[۱] بالگرد سه‌موتورهٔ ترابری سنگین‌وزن فرانسوی است. این بالگرد در سال ۱۹۶۲ برای نخستین بار به پرواز درآمد و در ۱۹۶۶ به خدمت نیروی دریایی ارتش فرانسه پذیرفته شد. سوپر فریو در مدل‌های ضدزیردریایی و ضد کشتی نیز ساخته شده و نیروهای مسلح کشورهای ایران، عراق، آفریقای جنوبی، سوریه، لیبی، اسرائیل و جمهوری خلق چین نیز این بالگرد را خریداری کرده و از آن‌ها در نبردهایی چون جنگ شش‌روزه و جنگ یوم کیپور میان کشورهای عربی و اسرائیل، جنگ داخلی لبنان، جنگ ایران و عراق، جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۱ و جنگ مرزی آفریقای جنوبی و آنگولا بهره بردند.

هلیکوپتر سوپر فریو در شرکت هوانوردی سود طراحی شده که بعداً با ادغام در شرکت نورد شرکت آئروسپاسیال را بنیان نهاد. به سود طراحی این بالگرد را بر مبنای یکی از تولیدات قبلی خود به نام SNCASE SE.3200 Frelon آغاز کرده و قراردادی با شرکت آمریکایی سیکورسکی برای طراحی یک پروانه اصلی شش پره و پروانهٔ دم پنج پره برای این بالگرد و قراردادی با شرکت ایتالیایی فیات برای طراحی یک سامانه انتقال قدرت جدید بست.

مدل‌های ضد زیردریایی و ضدکشتی سوپر فریو معمولاً به یک رادار ناوبری و جستجوی سطحی ORB-42، یک دستگاه سونار عمقی و یک طناب نجات ۵۰ متری، دوربین دید درشب و علامت‌گذار لیزری مجهز شده و قابلیت سوخت‌گیری هوایی را هم دارند. این بالگردها همچنین به یک توپ مسلسل ۲۰ میلی‌متری، و چهار اژدر برای ماموریت‌های ضد زیردریایی یا دو موشک اگزوسه برای ماموریت‌های ضد کشتی مسلح می‌شوند.

جمهوری خلق چین که در سال‌های ۱۹۷۷ و ۷۸ سیزده فروند از این بالگرد را در دو مدلِ ضد زیر دریایی و جستجو و نجات خریداری کرده بود و از دهه ۱۹۹۰ تولید داخلی آن را با نام زد-۸ آغاز کرد. فریوهای چینی همچنان در نیروی هوادریای این کشور فعال هستند و علاوه بر ماموریت‌های ضد زیردریایی و جستجو و نجات، برای حمل‌ونقل تدارکات و انتقال تفنگداران دریایی از کشتی به ساحل هم مورد استفاده قرار می‌گیرند. چینی‌ها یک مدل غیرنظامی از سوپر فریو را نیز با نام اویکوپتر آسی۳۱۳ را با توانایی طراحی و تولید کرده‌اند.

کاربران[ویرایش]

فضای داخلی سوپر فریو
 چین

کاربران سابق[ویرایش]

یک فروند زد-۸ در چین
یک سوپر فریو در موزه نیروی هوایی اسرائیل
یک سوپر فریو بر روی عرشه ناو هواپیمابر کلمانسو
یک سوپر فریوی نیروی دریایی فرانسه
 فرانسه
  • نیروی هوادریای فرانسه [۳][۴]
 یونان
  • خطوط هوایی المپیک[۵][۶]
 عراق

عراق در جنگ با ایران به طور گسترده‌ای از سوپر فریوهای مسلح به موشک اگزوسه خود برای حمله به کشتی‌های ایرانی استفاده کرد. در یکی از این حملات یک ناوچه سبک کلاس بایندر غرق شده و بسیاری از سرنشینان آن کشته شدند.

 ایران
 اسرائیل

اسرائیل ۱۲ فروند سوپر فریو را در سال ۱۹۶۵ سفارش داد تا قابلیت ترابری سنگین را برای نیروی هوایی خود مهیا کند. چهار فروند از آن‌ها تا آغاز جنگ شش‌روزه به اسرائیل تحویل داده شده و در مجموع ۴۱ سورتی پرواز را انجام دادند. اسرائیلی‌ها پس از جنگ یوم کیپور موتورهای این بالگردها را با موتورهای آمریکایی جنرال الکتریک T58-GE-T5D تعویض کردند. این هلیکوپترها در سال ۱۹۹۱ از خدمت نظامی بازنشسته شدند.

 لیبی

شش فروند سوپر فریو از مدل مجهز به رادار سا-۳۲۱ژام و هشت فروند از مدل ترابری/جستجو و نجات سا۳۲۱ام در سال‌های ۱۹۸۰ و ۸۱ به لیبی تحویل داده شد.

 آفریقای جنوبی
  • نیروی هوایی ارتش آفریقای جنوبی

نیروی هوایی آفریقای جنوبی ۱۶ فروند سوپر فریو را خریداری کرده و از آن در نبردهای مرزی آفریقای جنوبی در آنگولا و عملیات‌های ضد شورش بهره برد. سوپر فریوها در سال ۱۹۹۰ کنار گذاشته و با بالگردهای اوریکس و پوما جایگزین شدند. آفریقای جنوبی متوجه شده بود که فریوها عملکرد خوبی در ارتفاع سطح دریا دارند اما پوما در مناطق مرتفع و خشک عملکرد بهتری دارد.

 سوریه

سوریه ۲۱ فروند از این بالگرد را خریداری کرد. اما به نظر می‌رسد اصلاً از آن استفاده نکرده و احتمالاً آن‌ها را به لیبی منتقل کرده‌است.

مشخصات[ویرایش]

مشخصات عملکردی
  • خدمه: پنج نفر
  • ظرفیت: ۲۷ سرباز یا ۱۵ مجروح درازکش
  • سقف پرواز خدمتی: ۳۱۵۰ متر
  • حداکثر نرخ صعود: ۶٫۷ متر بر ثانیه
  • حداکثر سرعت: ۲۴۹ کیلومتر بر ساعت
  • برد عملیاتی:۱۰۲۰ کیلومتر
  • مداومت پروازی: ۴ ساعت
مشخصات فنی
  • طول: ۲۳٫۳ متر
  • عرض: ۲٫۷۸ متر
  • ارتفاع: ۶٫۶۶ متر
  • قطر پروانه اصلی بالگرد: ۱۸٫۹ متر
  • وزن خالی: ۶٫۸۶۳ کیلوگرم
  • حداکثر وزن برخاست: ۱۳ تن
  • موتور: ۳ موتور توربوشفت Turboméca Turmo IIIC هریک به قدرت ۱۱۷۱ کیلووات (۱۵۷۰ اسب بخار)
جنگ‌افزارها
  • تیربار ۲۰ میلی‌متری
  • ۴ اژدر (برای ماموریت‌های ضد زیردریایی)

یا

  • ۲ موشک کروز ضدکشتی اگزوسه (برای ماموریت‌های ضد کشتی)

منابع[ویرایش]

  1. Frelon به معنی زنبور سرخ
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ "World Air Forces 2013". Flightglobal Insight. 2013. Retrieved 7 March 2013. 
  3. "World's Air Forces 1990 pg. 50". flightglobal.com. Retrieved 7-March-2013.  Check date values in: |accessdate= (help)
  4. "Aéronautique Navale". Retrieved 7-March-2013.  Check date values in: |accessdate= (help)
  5. "V/STOL 1970". flightglobal.com. Retrieved 7-March-2013.  Check date values in: |accessdate= (help)
  6. "Olympic Airlines Sud Aviation SA-321 Super Frelon F-OCMF". airplane-pictures.net. Retrieved 7-March-2013.  Check date values in: |accessdate= (help)
  7. "Al Quwwa al Jawwiya al Iraqiya". Retrieved 7-March-2013.  Check date values in: |accessdate= (help)
  8. علیرضا ازغندی، روابط خارجی ایران (۱۳۲۰-۱۳۵۷)، تهران: قومس، ۱۳۸۴ پنجم، ص ۴۳۵
    Arms Trade جستجوی فرانسه به ایران
  9. "World's Air Forces 1981 pg. 349". flightglobal.com. Retrieved 7-March-2013.  Check date values in: |accessdate= (help)
  10. "Heil Ha'Avir". Retrieved 7-March-2013.  Check date values in: |accessdate= (help)
  11. "World's Air Forces 1981 pg. 359". flightglobal.com. Retrieved 7-March-2013.  Check date values in: |accessdate= (help)
  12. "World's Air Forces 1997 pg. 53". flightglobal.com. Retrieved 7-March-2013.  Check date values in: |accessdate= (help)