سوپر فریو

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
آئرواسپیشیال سوپر فریو
Super Frelon 3.jpg
نوع بالگرد ترابری سنگین
سازنده Flag of France.svg فرانسه، شرکت آئرواسپشیال
اولین پرواز ۱۹۶۲
بکارگیری ۱۹۶۶
بازنشستگی ۲۰۱۰ از نیروی دریایی فرانسه
وضعیت فعال
کاربران اولیه Flag of France.svg فرانسه
آفریقای جنوبی، عراق، چین

آئرواسپیشیال سا ۳۲۱ سوپر فریو (به فرانسوی: Aérospatiale SA 321 Super Frelon)[۱] بالگرد سه‌موتورهٔ ترابری سنگین‌وزن فرانسوی است. این بالگرد در سال ۱۹۶۲ برای نخستین بار به پرواز درآمد و در ۱۹۶۶ به خدمت نیروی دریایی ارتش فرانسه پذیرفته شد. سوپر فریو در مدل‌های ضدزیردریایی و ضد کشتی نیز ساخته شده و نیروهای مسلح کشورهای ایران، عراق، آفریقای جنوبی، سوریه، لیبی، اسرائیل و جمهوری خلق چین نیز این بالگرد را خریداری کرده و از آن‌ها در نبردهایی چون جنگ شش‌روزه و جنگ یوم کیپور میان کشورهای عربی و اسرائیل، جنگ داخلی لبنان، جنگ ایران و عراق، جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۱ و جنگ مرزی آفریقای جنوبی و آنگولا بهره بردند.

هلیکوپتر سوپر فریو در شرکت هوانوردی سود طراحی شده که بعداً با ادغام در شرکت نورد شرکت آئرواسپیشیال را بنیان نهاد. به سود طراحی این بالگرد را بر مبنای یکی از تولیدات قبلی خود به نام SNCASE SE.3200 Frelon آغاز کرده و قراردادی با شرکت آمریکایی سیکورسکی برای طراحی یک پروانه اصلی شش پره و پروانهٔ دم پنج پره برای این بالگرد و قراردادی با شرکت ایتالیایی فیات برای طراحی یک سامانه انتقال قدرت جدید بست.

مدل‌های ضد زیردریایی و ضدکشتی سوپر فریو معمولاً به یک رادار ناوبری و جستجوی سطحی ORB-42، یک دستگاه سونار عمقی و یک طناب نجات ۵۰ متری، دوربین دید درشب و علامت‌گذار لیزری مجهز شده و قابلیت سوخت‌گیری هوایی را هم دارند. این بالگردها همچنین به یک توپ مسلسل ۲۰ میلی‌متری، و چهار اژدر برای ماموریت‌های ضد زیردریایی یا دو موشک اگزوسه برای ماموریت‌های ضد کشتی مسلح می‌شوند.

جمهوری خلق چین که در سال‌های ۱۹۷۷ و ۷۸ سیزده فروند از این بالگرد را در دو مدل ِ ضد زیر دریایی و جستجو و نجات خریداری کرده بود و از دهه ۱۹۹۰ تولید داخلی آن را با نام زد-۸ آغاز کرد. فریوهای چینی همچنان در نیروی هوادریای این کشور فعال هستند و علاوه بر ماموریت‌های ضد زیردریایی و جستجو و نجات، برای حمل‌ونقل تدارکات و انتقال تفنگداران دریایی از کشتی به ساحل هم مورد استفاده قرار می‌گیرند. چینی‌ها یک مدل غیرنظامی از سوپر فریو را نیز با نام اویکوپتر آسی۳۱۳ را با توانایی طراحی و تولید کرده‌اند.

کاربران[ویرایش]

فضای داخلی سوپر فریو
Flag of the People's Republic of China.svg چین

کاربران سابق[ویرایش]

یک فروند زد-۸ در چین
یک سوپر فریو در موزه نیروی هوایی اسرائیل
یک سوپر فریو بر روی عرشه ناو هواپیمابر کلمانسو
یک سوپر فریوی نیروی دریایی فرانسه
Flag of France.svg فرانسه
  • نیروی هوادریای فرانسه [۳][۴]
Flag of Greece.svg یونان
  • خطوط هوایی المپیک[۵][۶]
Flag of Iraq.svg عراق

عراق در جنگ با ایران به طور گسترده‌ای از سوپر فریوهای مسلح به موشک اگزوسه خود برای حمله به کشتی‌های ایرانی استفاده کرد. در یکی از این حملات یک ناوچه سبک کلاس بایندر غرق شده و بسیاری از سرنشینان آن کشته شدند.

Flag of Iran.svg ایران
Flag of Israel.svg اسرائیل

اسرائیل ۱۲ فروند سوپر فریو را در سال ۱۹۶۵ سفارش داد تا قابلیت ترابری سنگین را برای نیروی هوایی خود مهیا کند. چهار فروند از آن‌ها تا آغاز جنگ شش‌روزه به اسرائیل تحویل داده شده و در مجموع ۴۱ سورتی پرواز را انجام دادند. اسرائیلی‌ها پس از جنگ یوم کیپور موتورهای این بالگردها را با موتورهای آمریکایی جنرال الکتریک T58-GE-T5D تعویض کردند. این هلیکوپترها در سال ۱۹۹۱ از خدمت نظامی بازنشسته شدند.

Flag of Libya.svg لیبی

شش فروند سوپر فریو از مدل مجهز به رادار سا-۳۲۱ژام و هشت فروند از مدل ترابری/جستجو و نجات سا۳۲۱ام در سال‌های ۱۹۸۰ و ۸۱ به لیبی تحویل داده شد.

Flag of South Africa 1928-1994.svg آفریقای جنوبی
  • نیروی هوایی ارتش آفریقای جنوبی

نیروی هوایی آفریقای جنوبی ۱۶ فروند سوپر فریو را خریداری کرده و از آن در نبردهای مرزی آفریقای جنوبی در آنگولا و عملیات‌های ضد شورش بهره برد. سوپر فریوها در سال ۱۹۹۰ کنار گذاشته و با بالگردهای اوریکس و پوما جایگزین شدند. آفریقای جنوبی متوجه شده بود که فریوها عملکرد خوبی در ارتفاع سطح دریا دارند اما پوما در مناطق مرتفع و خشک عملکرد بهتری دارد.

Flag of Syria.svg سوریه

سوریه ۲۱ فروند از این بالگرد را خریداری کرد. اما به نظر می‌رسد اصلاً از آن استفاده نکرده و احتمالاً آن‌ها را به لیبی منتقل کرده‌است.

مشخصات[ویرایش]

مشخصات عملکردی
  • خدمه: پنج نفر
  • ظرفیت: ۲۷ سرباز یا ۱۵ مجروح درازکش
  • سقف پرواز خدمتی: ۳۱۵۰ متر
  • حداکثر نرخ صعود: ۶.۷ متر بر ثانیه
  • حداکثر سرعت: ۲۴۹ کیلومتر بر ساعت
  • برد عملیاتی:۱۰۲۰ کیلومتر
  • مداومت پروازی: ۴ ساعت
مشخصات فنی
  • طول: ۲۳.۳ متر
  • عرض: ۲٫۷۸ متر
  • ارتفاع: ۶.۶۶ متر
  • قطر پروانه اصلی بالگرد: ۱۸.۹ متر
  • وزن خالی: ۶.۸۶۳ کیلوگرم
  • حداکثر وزن برخاست: ۱۳ تن
  • موتور: ۳ موتور توربوشفت Turboméca Turmo IIIC هریک به قدرت ۱۱۷۱ کیلووات (۱۵۷۰ اسب بخار)
جنگ‌افزارها
  • تیربار ۲۰ میلی‌متری
  • ۴ اژدر (برای ماموریت‌های ضد زیردریایی)

یا

  • ۲ موشک کروز ضدکشتی اگزوسه (برای ماموریت‌های ضد کشتی)

منابع[ویرایش]

  1. Frelon به معنی زنبور سرخ
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ "World Air Forces 2013". Flightglobal Insight. 2013. Retrieved 7 March 2013. 
  3. "World's Air Forces 1990 pg. 50". flightglobal.com. Retrieved 7-March-2013. 
  4. "Aéronautique Navale". Retrieved 7-March-2013. 
  5. "V/STOL 1970". flightglobal.com. Retrieved 7-March-2013. 
  6. "Olympic Airlines Sud Aviation SA-321 Super Frelon F-OCMF". airplane-pictures.net. Retrieved 7-March-2013. 
  7. "Al Quwwa al Jawwiya al Iraqiya". Retrieved 7-March-2013. 
  8. علیرضا ازغندی، روابط خارجی ایران (۱۳۲۰-۱۳۵۷)، تهران: قومس، ۱۳۸۴ پنجم، ص ۴۳۵
    Arms Trade جستجوی فرانسه به ایران
  9. "World's Air Forces 1981 pg. 349". flightglobal.com. Retrieved 7-March-2013. 
  10. "Heil Ha'Avir". Retrieved 7-March-2013. 
  11. "World's Air Forces 1981 pg. 359". flightglobal.com. Retrieved 7-March-2013. 
  12. "World's Air Forces 1997 pg. 53". flightglobal.com. Retrieved 7-March-2013. 
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ سوپر فریو موجود است.