سوخو-۲۴

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
سوخو-۲۴
Sukhoi Su-24 inflight Mishin.jpg
نوع هواپیما هواپیمای تهاجمی
کشور سازنده شوروی
شرکت سازنده سوخو
نخستین پرواز ۲ ژوئیه ۱۹۶۷
تاریخ رونمایی ۱۹۷۴
وضعیت کنونی فعال
بکارگیرنده(ها) نیروی هوایی روسیه
نیروی هوایی اوکراین
نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران
نیروی هوایی قزاقستان
نیروی هوایی سوریه
نیروی هوایی عراق
تعداد ساخته‌شده ۱۴۰۰ فروند
بهای هر فروند ۲۴-۲۵ میلیون دلار (۱۹۹۷)
پرواز سوخو-۲۴ام کای ایرانی، سال ۱۳۸۷

سوخو-۲۴ (به روسی: Су-۲۴ سو-۲۴) (نام ناتو: Fencer فنسر) یک جنگنده ضربتی مافوق صوت، دو کابینه، بال‌متغیر و دوموتوره ساخت شرکت سوخو است. این هواپیما که نخستین سیستم ناوبری و حمله دیجیتال شوروی را در خود داشت نخستین پرواز خود را در سال ۱۹۷۰ انجام داده و از سال ۱۹۷۴ وارد ارتش شوروی شد و هم‌اکنون نیز در ارتش‌های روسیه،اوکراین، قزاقستان، الجزایر، سودان، سوریه و ایران در حال خدمت است. البته نیروی هوایی روسیه در حال جایگزینی تدریجی این هواپیما با جنگنده بمب‌افکن سوخو-۳۴ است.[۱]حدود ۱۴۰۰ فروند از این هواپیما تا سال ۱۹۹۳ تولید شد.

سوخو-۲۴ که پاسخ روس‌ها به جنگنده بمب‌افکن اف-۱۱۱ آمریکایی‌ها بود، اختصاصاً برای حملات ارتفاع پایین مافوق صوت به عمق خاک دشمن طراحی شده و طراحی بال متحرک آن باعث شده تا قابلیت فرود و برخاست کوتاه را داشته باشد. بارگیری بال بالای این هواپیما نیز باعث شده تا پرواز باثباتی در ارتفاع پایین و مقاومت خوبی در مقابل جریان باد داشته باشد. این هواپیما با وزن خالی بیش از ۲۲ تن توانایی حمل ۸ تن مهمات از جمله بمب‌های هسته‌ای تاکتیکی، و دیگر انواع بمب و موشک و راکت و سوخت اضافی را دارد.

پیدایش[ویرایش]

تولید جنگنده بمب افکن بال متغیر آمریکایی اف-۱۱۱ در نیمه دهه ۱۹۶۰ تهدیدی جدی برای شوروی بود. به همین دلیل کارخانه سوخو هم مامور ساختن هواپیمایی با قابلیتهای مشابه شد. بعضی از اهداف طراحان سوخو در طرح جدیدشان، قابلیت پرواز فراصوتی در ارتفاع پایین، توانایی اجرای عملیات در شب یا روز و در همه‌گونه شرایط جوی و قابلیت استفاده از باندهای نامناسب و کوتاه بود. اولین طرح پیشنهادی، یک بمب‌افکن بال مثلثی عمودپرواز بود که به نتیجه مطلوب نرسید و کارخانه سوخو با استفاده از تجربه حاصله از تولید هواپیماهای بال متغیر سوخو-۱۷ و میگ-۲۳، به طرح بال متغیر دیگری روی آورد که آن را رسماً سوخو-۲۴ نامیدند. پیش‌نمونه سوخو-۲۴ برای نخستین بار در ۱۷ ژوئیه ۱۹۷۰ پرواز کرد.

سوانح[ویرایش]

در ۱۹۹۳ یک فروند از سوخو-۲۴ نیروی هوایی ایران با توپولف-۱۵۴ خط هوایی ایران‌ایر تورز برخورد کرد و ۱۳۴ کشته برجا گذاشت. اشتباه خلبان سوخو دلیل بروز سانحه اعلام شد.

طرح[ویرایش]

سو-۲۴ یک جنگنده تهاجمی دو سرنشینه با بال متحرک است. دارای دو موتور و ورودیهای هوایی مستطیلی شکل در محل اتصال بالها در دو طرف هواپیما است.

انواع[ویرایش]

SUKHOI Su-24 FENCER.png

در انواع تولیدی اخیر از پیشرانه POS R-29Bs استفاده شد.

  • سو-۲۴-A:مدل اولیه
  • سو-۲۴-B:بدنه مدور شده
  • سو-۲۴-C:دارای تغییراتی در سیستم هشدار دشمن
  • سو-۲۴-D:دارای قدرت سوختگیری هوایی و دماغه بلندتر
  • سو-۲۴-E:مدل شناسایی برای نیروی دریایی و دارای قدرت حمل مهمات ضدکشتی

کاربران[ویرایش]

کاربر کنونی: آبی، کاربر سابق: قرمز، کاربر احتمالی: زرد
 الجزایر
۴۰ سوخو-۲۴ام۲ و ۴ سوخو-۲۴ام‌آر
 آنگولا
 جمهوری آذربایجان
 ایران
 قزاقستان
 روسیه
 سوریه
 اوکراین
 ازبکستان
 عراق

کاربران سابق[ویرایش]

 لیبی
Flag of the Soviet Union.svg شوروی
 بلاروس

منابع[ویرایش]

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Sukhoi Su-24»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۱ ژانویه ۲۰۰۸).

  • «Su-24 FENCER»(انگلیسی)‎. وب‌گاه رسمی. بازبینی‌شده در مرداد ۱۳۸۸.