سنگهای روان
سنگهای متحرک، یا سنگهای روان (به انگلیسی: Sailing stones) به یک پدیده ناشناخته زمین شناسی اشاره دارد که در بستر دریاچه خشک ریسترک پلایا واقع در شمال غربی صحرایی معروف به دث ولی یا دره مرگ، که در کالیفرنیای شرقی، نزدیک صحرای نوادا قرار دارد به وقوع میپیوندد و طی آن، سنگها، بدون دخالت عامل انسانی و حیوانی ، مسافت گاه طولانیی را به مرور زمان بر روی زمین حرکت کرده و ردهایی از خود به جای میگذارند. نیرویی که باعث حرکت این سنگها میگردد همچنان ناشناخته مانده و موضوع تحقیق دانشمندان است. سنگهای این منطقه هر یک یا دو سال یکبار شروع به حرکت میکنند و طی سه تا چهار سال، ردهایی نسبتا طولانی از خود به جای میگذارند که گاه به ده ها متر می رسند. سنگهایی که دارای کف ناصاف هستند، ردی مستقیم و شیار دار ایجاد میکنند و سنگهایی که دارای سطحی صاف میباشند، در مسیرهای گوناگون حرکت کرده و ردهایی ناراست از خود باقی میگذارند.
منشاء بیشتر این سنگ ها دامنه ی تپه ای است واقع در جنوب ریسترک پلایا که از نوعی سنگ به نام دولومیت سیاه تشکیل شده است. البته در میان انها سنگ های آذرین هم دیده می شود.
فرضیهها [ویرایش]
حرکت این سنگها هرگز دیده و یا فیمبرداری نشده است. احتمال دارد که حرکت سنگ ها در کف ریستریک پلایا در اثر وزش باد های قدرتمندی که گاه با سرعت 145 کیلومتر در ساعت میوزند و در زمانی که باران سطح این ناحیه را لغزنده کرده است به وقوع بپیوندد. این نظریه، با توجه به اینکه جهت وزش بادها در این ناحیه که بیشتر از سمت جنوب غربی به سمت شمال شرقی است با رد بیشتر سنگ ها به صورت موازی قرار می گیرد، میتواند دلیل وقوع این پدیده را توضیح دهد.
یک فرضیه دیگر، که به فرضیه اول شباهت دارد. علت وقوع این پدیده را این گونه توضیح میدهد که پس از بارش باران، در هنگام شب که درجه حرارت به زیر صفر میرسد، لایه ای یخی سطح این ناحیه را پوشانده و بستری لیز را برای حرکت سنگ ها در اثر وزش باد پدید میاورد.
منابع [ویرایش]
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا، «Sailing stones»، ویکیپدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۳۰ دسامبر ۲۰۱۲).
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا، «Racetrack Playa»، ویکیپدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲ ژانویه ۲۰۱۲).