سرینیواسا رامانوجان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
«رامانوجان» به اینجا تغییرمسیر دارد. برای دیگر استفاده‌ها، رامانوجان (ابهام‌زدایی) را ببینید.
سرینیواسا رامانوجن
Srinivasa Ramanujan - OPC - 1.jpg
متولد ۲۲ دسامبر ۱۸۸۷(۱۸۸۷-12-۲۲)
ارود، هندوستان
مرگ ۲۶ آوریل ۱۹۲۰ میلادی (۳۲ سال)
چنای، هند
محل زندگی هندوستان، بریتانیا
شهروند هندی
رشته فعالیت ریاضی
استاد راهنما گادفری هارولد هاردی، جان ادنسور لیتلوود
تأثیرات گادفری هارولد هاردی

سرینیواسا رامانوجن، (به تامیلی: சீனிவாச இராமானுஜன் یا ஸ்ரீனிவாஸ ஐயங்கார் ராமானுஜன்، آوایش: دربارهٔ این پرونده pronunciation ، زادهٔ ۲۲ دسامبر ۱۸۸۷ – درگذشتهٔ ۲۶ آوریل ۱۹۲۰) عضو انجمن سلطنتی یا FRS، یک ریاضی‌دان خودآموختهٔ اهل قوم تامیل هندوستان بود که تقریباً بدون هیچ آموزشی در ریاضیات محض توانست به گونهٔ شگفت‌انگیزی رابطه‌های مهمی را در آنالیز ریاضی، نظریه اعداد، سری‌ها و کسر مسلسل از خود بجای بگذارد. گادفری هارولد هاردی ریاضی‌دان انگلیسی دربارهٔ استعداد رامانوجن گفته‌است که او هم ردیف ریاضی‌دان‌هایی چون گاوس، اویلر، کوشی بود و باید او را یکی ازریاضیدانان بزرگ دانست.[۱]

رامانوجن در ارود، تامیل نادو در هند در یک خانواده‌ی فقیر برهمایی به دنیا آمد. وی برای اولین بار در سن ۱۰ سالگی با ریاضی دان‌های معمولی آشنا می‌شود و از خود استعداد و توانایی زیادی را در این زمینه نشان می‌دهد، برای همین یک کتاب پیشرفتهٔ مثلثات نوشتهٔ لونی (S. L. Loney)، به او می‌دهند.[۲] او تا سن ۱۲ سالگی بر این کتاب مسلط می‌شود و حتی چند قضیه را نیز خود به تنهایی پیدا می‌کند مانند تساوی اویلر که او آن را به تنهایی و کاملاً مستقل بدست می‌آورد. او در دوران مدرسه، استعداد شگفت-انگیز و کمتر دیده شده‌ای از خود نشان می‌دهد و مورد ستایش دیگران قرار می‌گیرد و بسیاری از جایزه‌های ریاضی را برنده می‌شود. او تا سن ۱۷ سالگی به تنهایی شروع به تحقیق دربارهٔ اعداد برنولی و ثابت اویلر می‌کند. او بورس تحصیلی کالج دولتی در کومباکونام را برنده می‌شود ولی چون نمی‌تواند در درس‌های غیر ریاضی خود موفق شود به ناچار این امتیاز تحصیلی را ازدست می‌دهد. او به کالج دیگری می‌رود تا بتواند تحقیقات انفرادی خود در ریاضی را ادامه دهد و هم زمان به عنوان کارمند حسابدار (عمومی) در Madras Port Trust Office شروع به کار می‌کند تا بتواند هزینه‌های زندگی خود را تامین کند.[۳] در سال‌های ۱۹۱۲ تا ۱۹۱۳ او چند نمونه از تلاش‌های خود در ریاضی را برای سه نفر از استادان دانشگاه کمبریج می‌فرستد. هاردی متوجه استعداد ویژهٔ رامانوجن در ریاضی می‌شود و او را به کمبریج دعوت می‌کند تا هم او را ببیند و هم با او کار کند. پس از آن رامانوجن به عضویت انجمن سلطنتی و کالج ترینیتی کمبریج در می‌آید. او درنهایت به علت سوء تغذیه و احتمالاً عفونت کبد در سال ۱۹۲۰ در سن ۳۲ سالگی از دنیا می‌رود.

او در طول عمر کوتاهش به تنهایی نزدیک به ۳۹۰۰ اتحاد جبری و معادله بیان می‌کند[۴] که تعداد بسیار کمی از آن‌ها اشتباه بود، بعضی از آن‌ها در جای دیگر توسط دیگران گفته شده بود ولی درستی بیشتر آن‌ها اثبات شد.[۵] بسیار از نتایج رامانوجن که اولین بار بوسیلهٔ خود او گفته شده بود، غیرمتعارف بودند مانند اعداد اول رامانوجن و تابع تتای رامانوجن که این‌ها خود الهام‌بخش بسیاری از تحقیقات بعدی بودند.[۶] جامعهٔ ریاضی با سرعت کمی، رابطه‌های پیدا شده بوسیلهٔ رامانوجن را پذیرفت اما اخیراً دانشمندان متوجه کاربرد بعضی از فرمول‌های او در زمینهٔ بلورشناسی و نظریهٔ ریسمان شده‌اند.[نیازمند منبع] مجلهٔ رامانوجو (Ramanujan Journal) که به صورت بین‌المللی انتشار می‌یابد، به توضیح تاثیر کارهای او در تمامی بحث‌های ریاضی می‌پردازد.[۷]

لیتلوود(littlewood) دربارهء او گفته است کهː "هر یک از اعداد صحیح مثبت یکی از دوستان صمیمی او هستند." هاردی در خاطرات خود نوشته استː "روزی که برای عیادت او که در پتنی(putney) بستری بود سوار تاکسی شدم که شمارهء آن 1729 بود، وقتی او را دیدم گفتن که این عدد برایم جالب است گویی عادی نیست ،و او بلافاصله گفتː کاملا درست است، این عدد کوچکترین عددی است که می توان به دو نوع متفاوت به صورت مجموع دو مکعب کامل نوشت.(شکست در تجزیه (خطای lexing): 1729=12³ + 1³=10³ + 9³ )دربارهء توان چهارم سوال کردم، گفت باید عدد بزرگی باشد.(کوچکترین عدد شناخته شده با این خصوصیت تا امروزːشکست در تجزیه (خطای lexing): 635318657= 133⁴ + 134⁴ = 158⁴ + 59⁴ )

منابع[ویرایش]

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Srinivasa Ramanujan»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۱۷ سپتامبر ۲۰۱۱).

  1. C.P. Snow Foreword to «A Mathematician's Apology» by گادفری هارولد هاردی
  2. Berndt, Bruce C. (2001). Ramanujan: Essays and Surveys. Providence, Rhode Island: American Mathematical Society. p. 9. ISBN 0-8218-2624-7. 
  3. Peterson, Doug. "Raiders of the Lost Notebook". UIUC College of Liberal Arts and Sciences. Archived from the original on May 17, 2007. Retrieved 2007-06-22. 
  4. Berndt, Bruce C. (2005). Ramanujan's Notebooks Part V. SpringerLink. p. 4. ISBN 0-387-94941-0. 
  5. "Rediscovering Ramanujan". Frontline 16 (17): 650. August 1999. Retrieved 2007-06-23. 
  6. Ono, Ken (June–July 2006). "Honoring a Gift from Kumbakonam" (PDF). Notices of the American Mathematical Society (Mathematical Association of America) 53 (6): 650. Retrieved 2007-06-23. 
  7. Alladi, Krishnaswami (1998). Analytic and Elementary Number Theory: A Tribute to Mathematical Legend Paul Erdös. Norwell, Massachusetts: Kluwer Academic Publishers. p. 6. ISBN 0-7923-8273-0.