سریش (سرده)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
فارسی English
سریش
Eremurus
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: گیاهان
دسته: گیاهان گلدار
رده: تک‌لپه‌ای‌ها
راسته: مارچوبه‌سانان
تیره: علف‌درختان
زیرخانواده: سریشیان
سرده: سریش
M.Bieb.
Especies
Anexo:Especies de Eremurus
مترادف‌ها
  • Ammolirion Kar. & Kir. (1842).
  • Henningia Kar. & Kir. (1842).
  • Selonia Regel (1868).

سریش (نام علمی: 'Eremurus') نام یک سرده از گیاهان گلدار است. ریشهٔ این گیاه ضخیم و لعاب‌دار است. سیستم ریشه‌ای این جنس شامل یک ریزوم کوتاه ضخیم و راست چسبیده به تعدادی ریشه‌های کلفت شبیه به بازوان یک ستارهٔ دریایی است که از مشخصات بارز شناسایی این گیاه‌است. همهٔ برگ‌های دراز و باریک گیاهان این جنس نیز بصورت مجتمع بزرگ برگ‌های قاعده ای نمایان می‌شوند. گل‌ها به رنگ‌های صورتی، سفید، زرد، مایل به سبز تا سبز متمایل به قهوه‌ای در طول یک خوشهٔ خیلی بلند و در روی یک ساقهٔ بی‌برگ قرار گرفته‌اند. میوه کپسول این گیاهان مدور و بعضی مواقع دراز است که در هنگام رسیدن با سه شکاف شکفته می‌گردد. داخل کپسول دانه‌های سه وجهی است که در بسیاری از گونه‌ها دارای پره‌های غشایی واضح است.

جنس سریش در حدود ۴۵ گونه دارد که قسمت اعظم آنها در افغانستان و تاجیکستان می‌رویند در ایران تقریباً ۸ گونه از آن وجود دارد. گونه‌های چندی از جنس سریش جزو گیاهان پرورشی باغی محسوب می‌گردند. در بهار یا اوایل تابستان گونه‌های متعددی از آنها به عنوان گل‌های زینتی در گل‌فروشی‌های تهران به معرض فروش گذارده می‌شوند. ریشهٔ گونه‌های مختلف سریش در سابق و شاید در حال حاضر نیز در ایران برای ساختن چسب مورد استفاده قرار می‌گرفته‌است. گفته می‌شود که برگ‌های جوان آن نیز به عنوان سبزی استفاده‌های خوراکی داشته و از ریشهٔ آن که به میزان قابل ملاحظه‌ای نشاسته دارد نوعی سوپ یا آش تهیه می‌گردد. اما به علل نامعلومی هیچ یک از گونه‌های سریش مورد چرای احشام قرار نگرفته و روی همین اصل در مراتعی که بیش از اندازه مورد چرا واقع شده و گیاهان خوش خوراک آن کم شده و یا از بین رفته‌اند، بوته‌های پرپشتی از این گیاه دیده می‌شود.[۱]

گونه‌ها و جوره‌ها[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • پروندلبو و هانس رونه‌مارک. لاله‌ها و زنبق‌های ایران و گونه‌های مجاور. چاپ اول. تهران: موسسه گیاه‌شناسی ایران، ۱۳۵۵. 
  • فرهنگ معین


پیوند به بیرون[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ سریش (سرده) موجود است.
Eremurus
Eremurus himalaicus2C2000.jpg
Eremurus himalaicus
Scientific classification e
Kingdom: Plantae
Clade: Angiosperms
Clade: Monocots
Order: Asparagales
Family: Xanthorrhoeaceae
Subfamily: Asphodeloideae
Genus: Eremurus
Synonyms[1]

Eremurus /ˌɛrɨˈmjʊərəs/[2] is a genus of deciduous perennial flowers, also known as the foxtail lilies or desert candles. They are native to eastern Europe (Russia + Ukraine) and temperate Asia from Turkey + Siberia to China.[1][3]

The inflorescence looks similar to a long spike or a bottlebrush. It consists of many flowers in copper, bright yellow, snow white, pastel pink, orange or any combination of those colors. The leaves grow in tufts of thin, green, straplike strips. Species are known for thick roots that grow out from a central hub. It is also known for being tall, sometimes rising up to 10 feet over the foliage, depending on the variety. These plants are generally native to western and central Asia, although Eremurus thiodanthus is endemic to the Crimea.[4]

Cultivation

Eremurus is hardy to USDA Zones 5-7. In addition to the species named below, hybrids are sold, such as 'Cleopatra'. The octopus-like tuberous roots are easily injured; planting on a cone of soil, with the crown on the peak and the roots hanging down, is recommended. Plants are readily affected by winter root rot, so that a layer of sand or gravel beneath is recommended to ensure drainage. Covering with compost or mulch provides protection from frost.[5][6]

Species[1]
  1. Eremurus afghanicus Gilli - Afghanistan
  2. Eremurus aitchisonii Baker - Afghanistan, Pakistan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Uzbekistan
  3. Eremurus alaicus Khalk - Kyrgyzstan
  4. Eremurus albertii Regel - Afghanistan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Uzbekistan
  5. Eremurus × albocitrinus Baker - Iran (E. olgae × E. stenophyllus)
  6. Eremurus altaicus (Pall.) Steven - Altai Republic, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Uzbekistan, Xinjiang, Mongolia
  7. Eremurus ammophilus Vved. - Uzbekistan
  8. Eremurus anisopterus (Kar. & Kir.) Regel - Kazakhstan, Uzbekistan, Xinjiang
  9. Eremurus azerbajdzhanicus Kharkev. - Caucasus
  10. Eremurus bactrianus Wendelbo - Afghanistan
  11. Eremurus brachystemon Vved. - Tajikistan
  12. Eremurus bucharicus Regel - Afghanistan, Tajikistan
  13. Eremurus candidus Vved. - Tajikistan
  14. Eremurus cappadocicus J.Gay ex Baker - Turkey, Iraq, Syria
  15. Eremurus chinensis O.Fedtsch. - Gansu, Sichuan, Tibet, Yunnan
  16. Eremurus chloranthus Popov - Uzbekistan but extinct
  17. Eremurus comosus O.Fedtsch. - Afghanistan, Kyrgyzstan, Tajikistan
  18. Eremurus cristatus Vved. - Kazakhstan, Kyrgyzstan
  19. Eremurus czatkalicus Lazkov - Kyrgyzstan
  20. Eremurus dolichomischus Vved. & Wendelbo - Afghanistan, Pakistan
  21. Eremurus furseorum Wendelbo - Afghanistan
  22. Eremurus fuscus (O.Fedtsch.) Vved - Kazakhstan, Kyrgyzstan, Pakistan, Tajikistan
  23. Eremurus hilariae Popov & Vved. - Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Uzbekistan
  24. Eremurus himalaicus Baker - Himalayas of Afghanistan + Pakistan + Kashmir
  25. Eremurus hissaricus Vved - Gissar Range in Tajikistan + Uzbekistan
  26. Eremurus iae Vved. - Tajikistan, Uzbekistan
  27. Eremurus inderiensis (M.Bieb.) Regel - European Russia, Western Siberia, Central Asia, Iran, Pakistan, Afghanistan, Xinjiang, Mongolia
  28. Eremurus jungei Juz. - Crimea
  29. Eremurus kaufmannii Regel - Afghanistan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Uzbekistan
  30. Eremurus kopet-daghensis Karrer - Turkmenistan, Iran
  31. Eremurus korovinii B.Fedtsch. - Kazakhstan, Tajikistan, Uzbekistan
  32. Eremurus korshinskyi O.Fedtsch - Afghanistan, Tajikistan
  33. Eremurus lachnostegius Vved. - Tajikistan
  34. Eremurus lactiflorus O.Fedtsch. - Kazakhstan, Kyrgyzstan, Uzbekistan
  35. Eremurus × ludmillae Levichev & Priszter - Uzbekistan (E. regelii × E. turkestanicus)
  36. Eremurus luteus Baker - Turkmenistan, Iran, Afghanistan, Tajikistan, Uzbekistan
  37. Eremurus micranthus Vved. - Tajikistan
  38. Eremurus nuratavicus Khokhr. Uzbekistan
  39. Eremurus olgae Regel - a dwarf species flowering in June or July, making it one of the last species to flower - Turkmenistan, Iran, Afghanistan, Tajikistan, Uzbekistan, Kyrgyzstan
  40. Eremurus parviflorus Regel - Pamir Mountains in Tajikistan
  41. Eremurus persicus (Jaub. & Spach) Boiss. - Iran, Afghanistan, Pakistan, Kashmir
  42. Eremurus pubescens Vved. - Tajikistan
  43. Eremurus rechingeri Wendelbo - Iraq
  44. Eremurus regelii Vved. - Tajikistan, Uzbekistan, Kyrgyzstan, Kazakhstan
  45. Eremurus robustus (Regel) Regel - Tajikistan, Uzbekistan, Kyrgyzstan, Kazakhstan - the stem grows from 6 to 10 feet high.
  46. Eremurus roseolus Vved - Afghanistan, Tajikistan
  47. Eremurus saprjagajevii B.Fedtsch. - Tajikistan, Uzbekistan
  48. Eremurus soogdianus (Regel) Benth. & Hook.f. - Tajikistan, Uzbekistan, Kyrgyzstan, Kazakhstan, Afghanistan
  49. Eremurus spectabilis M.Bieb. - European Russia, Ukraine, Caucasus, Iran, Iraq, Turkey, Syria, Lebanon, Israel, Palestine, Jordan, Turkmenistan
  50. Eremurus stenophyllus (Boiss. & Buhse) Baker - Tajikistan, Uzbekistan, Kyrgyzstan, Iran, Afghanistan, Pakistan
  51. Eremurus subalbiflorus Vved. - Turkmenistan, Iran
  52. Eremurus suworowii Regel - Afghanistan, Tajikistan, Uzbekistan
  53. Eremurus tadshikorum Vved. - Tajikistan
  54. Eremurus tauricus Steven - Crimea, northern Caucasus in Russia
  55. Eremurus thiodanthus Juz. - Crimea
  56. Eremurus tianschanicus Pazij & Vved. ex Pavlov - Tajikistan, Kyrgyzstan, Kazakhstan
  57. Eremurus turkestanicus Regel - Tajikistan, Uzbekistan, Kyrgyzstan, Kazakhstan
  58. Eremurus wallii Rech.f. - Syria
  59. Eremurus zangezuricus Mikheev - southern Caucasus
  60. Eremurus zenaidae Vved. - Tajikistan, Uzbekistan, Kyrgyzstan
  61. Eremurus zoae Vved. - Kyrgyzstan

Notes

References