سرگیجه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از سرگيجه (احساس))
پرش به: ناوبری، جستجو
سرگیجه
Optokinetic nystagmus.gif

نیستاگموس اپیتوکینتیک افقی چشم، که یکی از نشانه‌های همراه سرگیجه می‌تواند باشد.
طبقه‌بندی بین‌المللی-۱۰ H81, R42
طبقه‌بندی بین‌المللی-۹ 438.85, 780.4
دادگان بیماری‌ها 29286
ای‌مدیسین article/1159385
سمپ D014717

سرگیجه (به انگلیسی: vertigo) احساسی که در طی آن فرد مبتلا احساس می‌کند که خود یا محیط اطراف او در حرکت است.

سرگیجه ممکن است کاذب یا واقعی باشد. سرگیجه واقعی می‌تواند به علت مشکلات سیستم عصبی مرکزی مانند سکته مغزی یا گوش داخلی مانند نشانگان منییر باشد.

تعریف[ویرایش]

سرگیجه دورانی یا واقعی (Vertigo) حالتی است که فرد احساس می‌کند محیط اطرافش به دور سرش در حرکت یا چرخش است و یا اینکه محیط اطراف ثابت است امــا خودش در حال حرکت یا چرخش است. همین احساس حرکت یا چرخش است که سرگیجه واقعی را از سایر انواع (dizziness) «گیجی یا سبکی سر» متفاوت می‌کند. در سبکی سر بیمار احساس عدم تعادل می‌کند امـــا احساس حرکت وجود ندارد. بیمار می‌گوید سرم گیج رفت و یا چشمهایم سیاهی رفت.

علل سرگیجه[ویرایش]

سرگیجه وضعیتی حمله‌ای خوش خیم شایعترین شکل سرگیجه است. در این حالت با حرکت ناگهانی در یک جهت خاص بیمار دچار سرگیجه شدیدی می‌شود که چندین ثانیه طول می‌کشد و با بی حرکت ماندن بیمار مشکل در مدت کوتاهی برطرف می‌شود. علت این سرگیجه کنده شدن کریستالهایی است که به طور طبیعی در گوش داخلی ما وجود دارد. این کریستالها ممکن است بدلیل ضربه به سر و یا بطور خودبخود از محل خود کنده شوند و در مایعی که گوش داخلی را پر کرده است شناور شوند. شناور شدن آنها باعث سرگیجه می‌شود. این ذرات شناور در حین گردش خود بطور تصادفی و به تدریج به محلی که کنده شده‌اند می‌چسبند و در نتیجه علائم بیمار به تدریج بهتر می‌شود تا اینکه تمام این ذرات به جای خود بچسبند و علائم کاملاً بهبود یابند. امــا باید توجه داشت چسبیدن آنها به جای خود به سفتی و محکمی حالت اولیه خود نیست لذا با ضربات و حرکات فیزیکی نه چندان شدید باز هم این ذرات ممکن است کنده شوند و مجدداً بیمار دچار سرگیجه شود. برای پیشگیری از عود سرگیجه، مبتلایان به سرگیجه وضعیتی حمله‌ای خوش خیم باید از حرکات فیزیکی شدید اجتناب نمایند.

سرگیجه ممکن است بدلیل التهاب گوش داخلی که به آن لابیرنتیت گفته می‌شود عارض شود. این نوع سرگیجه بطور ناگهانی شروع می‌شود و ممکن است با کاهش شنوایی نیز همراه باشد. شایعترین علت لابیرنتیت عفونت ویروسی یا باکتریایی گوش داخلی است.

نشانگان منییر با سه علامت حمله سرگیجه، وزوز گوش و کم شنوایی مشخص می‌شود. مبتلایان به این بیماری بطور ناگهانی دچار سرگیجه شدید، کم شنوایی و وزوز گوش می‌شوند. با گذشت چندین روز علائم برطرف می‌شود و مبتلایان برای مدتی هیچ علامتی ندارند. با گذشت مدت زمان دیگری مجدداً علائم فوق الذکر ظاهر می‌شوند. علت منییر افزایش فشار مایع گوش داخلی است.

نورینوم آکوستیک یک تومور بافت عصبی است که می‌تواند باعث سرگیجه شود. علاوه بر سرگیجه مبتلایان به نورینوم آکوستیک احساس وزوز گوش و کاهش شنوایی یک طرفه نیز دارند.

سرگیجه ممکن است ناشی از کاهش جریان خون به قاعدهٔ جمجمه باشد. خونریزی مخچه با سرگیجه، سردرد، اشکال در راه رفتن و ناتوانی در نگاه کردن به یک سمت مشخص می‌شود. غالباً علامت اولیه در بیماری ام اس نیز سرگیجه است که معمولاً شروع ناگهانی دارد.

ضربه به سر، آسیب گردن، میگرن و مصرف الکل نیز ممکن است منجر به سرگیجه شود. دیابت می‌تواند منجر به تصلب شرائین و کاهش جریان خون مغزی شده و این امر عامل سرگیجه باشد.

درمان سرگیجه[ویرایش]

اغلب داروهای آنتی هیستامین مانند دیمن هیدرینات و سیناریزین و یا فنوتیازینها مانند تی اتیل پرازین مصرف می‌شوند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منییر

منابع[ویرایش]

  • واژه‌های مصوب فرهنگستان زبان وادب فارسی