سروش دباغ

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
سروش دباغ
نام اصلی سروش حاج فرج الله دباغ
زمینه فعالیت فلسفه
ملیت ایرانی
تولد ۱۷ خرداد ۱۳۵۳
تهران
والدین عبدالکریم سروش و زهرا شیخ
محل زندگی تورنتو-کانادا
استاد دانشگاه‌های موسسه حکمت و فلسفه
فرزندان سپهر

سروش دباغ (متولد ۱۷ خرداد ۱۳۵۳ در تهران) پژوهشگر ایرانی حوزه دین، فلسفه و ادبیات است.[۱][۲] دباغ در دانشگاه علوم پزشکی تهران، دوره دکترای داروسازی را گذرانده و از دانشگاه وارویک انگلستان، دکترای فلسفه تحلیلی دارد. او فرزند عبدالکریم سروش است و مدیریت مؤسسه معرفت و پژوهش را نیز بر عهده دارد.[۳]

دباغ اکنون در دانشگاه تورنتو در مقطع پست دکترا مشغول به تحقیق است.[۱]. پیش از این، او استادیار موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه بود. در آذرماه ۱۳۹۱، عبدالحسین خسروپناه، رئیس این مؤسسه حکم اخراج او را به دلیل «غیبت غیرموجه» صادر کرد. دباغ با انتشار مطلبی تحت عنوان «هر آنکه کشته نشد از قبیله ما نیست»، دلایل اخراجش را شرح داد.[۴]


زندگی[ویرایش]

او دوره متوسطه را در مدرسه نیکان تهران گذراند و با دیپلم علوم تجربی در سال ۱۳۷۱ فارغ‌التحصیل شد. همان سال در رشته داروسازی دانشگاه علوم پزشکی تهران پذیرفته شد و از تدریس کسانی چون علی خلج، پروین پاسالار و مسعود محمودیان بهره برد. او پایان‌نامه خود را به راهنمایی علی خلج نوشت و در سال ۷۷ از همان دانشگاه با مدرک دکترای داروسازی فارغ‌التحصیل شد.

از سال ۷۷ تا سال ۷۹ مشغول خدمت سربازی بود و از سال ۷۸ تا ۸۰ با نام «سروش وفا» در بعضی نشریات داخلی با موضوعیت اندیشه و ادبیات و با تاکید بر اندیشه های سهراب سپهری قلم می‌زد. بین سال‌های ۷۹ تا ۸۱ سمت مدیریت مؤسسه معرفت و پژوهش را به عهده داشت. در همان مکان به تعلم نزد اساتیدی که در آنجا گرد هم می‌آمدند مشغول بود. گاهی هم به عنوان مدرس در حوزه دین شناسی به تدریس می‌پرداخت. همچنین در جلسات ماهانه حلقه کیان شرکت می‌جست. در تمامی این سال‌ها در محضر پدر به فراگیری دروس و علومی هم چون فلسفه غرب، تاریخ فلسفه، فلسفه علم، فلسفه تحلیلی، فلسفه زبان و علوم اجتماعی، معرفت‌شناسی و عرفان اسلامی مشغول بود تا اینکه در اوایل سال ۱۳۸۱ جهت ادامه تحصیل عازم انگلستان شد و در دانشگاه وارویک در مقطع دکتری فلسفه اخلاق با گرایش تحلیلی مشغول به تحصیل شد. در آن دانشگاه از اساتیدی هم چون مایکل لانتلی، راجر تیرید و تیم تورنتون بهره گرفت و در سال ۱۳۸۵ با نگارش رساله‌ای تحت عنوان «دلایل اخلاقی: خاص‌گرایی، الگوها و ورزیدن» (Moral Reasons: Particularism، Patterns and Practice) از آن دانشگاه فارغ‌التحصیل شد و به ایران بازگشت.

از همان سال به عضویت هیئت علمی انجمن فلسفه و حکمت ایران در آمد و علاوه بر آن، در نهادهایی از جمله دانشگاه تربیت مدرس، دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات، مؤسسه معرفت و پژوهش و دانشگاه مفید به تدریس مشغول شد. او از شخصیت‌هایی چون مولوی، جان هیک، علی شریعتی، سهراب سپهری، داستایوفسکی، ایمانوئل کانت و لودویگ ویتگنشتاین تأثیر پذیرفته‌است. پژوهش‌های او عمدتاً در حوزه فلسفه اخلاق، فلسفه تحلیلی، دین‌شناسی، عرفان، مولوی‌پژوهی، فلسفه زبان و روشنفکری دینی است.[۵][۶][۷]

دیدگاه‌ها[ویرایش]

روشنفکری دینی[ویرایش]

دباغ در چند مقاله، مصاحبه و مناظره، به دفاع از مفهوم روشنفکری دینی و امکان و تحقق آن، از نظر پیشینی و پسینی، پرداخته‌است.[۸][۹][۱۰]

حجاب[ویرایش]

دباغ معتقد است نپوشانیدن موی سر و گردن در روزگار کنونی غیرعفیفانه نیست و قبح اخلاقی ندارد. همچنین حکم حجاب در آیات قرآن مشخص نیست و آیات قرآن از جمله آیات منصوص قرآن به شمار نمی‌آید.[۱۱][۱۲][۱۳]

عرفان[ویرایش]

سروش دباغ در چند مقاله به تبیین جنبه‌های وجودشناختی، معرفت‌شناختی، جهان‌شناختی و اخلاقی عرفان مدرن پرداخته و آن را از عرفان کلاسیک متمایز کرده‌است.[۱۴][۱۵][۱۶]

کتاب‌شناسی[ویرایش]

  • آئین در آیینه: مروری بر آراء دین شناسانه عبدالکریم سروش، سروش دباغ، ناشر: صراط، ۱۳۸۷
  • عام و خاص در اخلاق، سروش دباغ، ناشر: هرمس، موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، ۱۳۸۸
  • سکوت و معنا: جستارهایی در فلسفه ویتگنشتاین، سروش دباغ، ناشر: صراط، ۱۳۸۷
  • زبان و تصویر جهان: مقولاتی در فلسفه ویتگنشتاین، سروش دباغ، ناشر: نشر نی، ۱۳۸۹
  • امر متعالی، امر اخلاقی: جستارهای فلسفی، سروش دباغ، ناشر: کتاب پارسه، ۱۳۸۸
  • درس گفتارهایی در فلسفه اخلاق، سروش دباغ، ناشر: صراط، ۱۳۸۸
  • ترنم موزون حزن (تأملاتی در روشنفکری معاصر)، سروش دباغ، ناشر: کویر، بهار ۱۳۹۰
  • در باب روشنفکری دینی و اخلاق، سروش دباغ، ناشر: صراط، ۱۳۸۹
  • «رساله منطقی- فلسفی» (تراکتاتوس)، لودویگ ویتگنشتاین، سروش دباغ (ترجمه و شرح)، ناشر: هرمس، زیر چاپ
  • «فکر نازک غمناک» (مقالاتی در حوزه روشنفکری، عرفان و اخلاق)، سروش دباغ، ناشر: علم، زیر چاپ
  • «درس‌گفتارهایی در فلسفه‌ی تحلیلی»، سروش دباغ، ناشر: پارسه، زیر چاپ
  • «در سپهر سپهری» (شامل شش مقاله درباره شعر و عرفان سهراب سپهری)، سروش دباغ، زیر چاپ[۱۷]
  • “Ethics and Mysticism: Islamic Debates in Post-Revolutionary Iran، (Oxford: One World، forthcoming-2013).
  • The Life of Soroush: Mysticism and Politics، Soroush Dabbagh & Omid Safi (eds.)، (Oxford: One World، forthcoming-2014).

منابع[ویرایش]

  1. «صفحه شخصی سروش دباغ»(فارسی)‎. موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه. بازبینی‌شده در ۴ خرداد ۱۳۹۱. 
  2. «سروش دباغ از انتشار ۳ کتاب خبر داد»(فارسی)‎. خبرگزاری آفتاب، ۲۵ دی ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۴ خرداد ۱۳۹۱. 
  3. «زندگی‌نامه علمی سروش دباغ»(فارسی)‎. وبگاه شخصی سروش دباغ. بازبینی‌شده در ۴ خرداد ۱۳۹۱. 
  4. هر آنکه کشته نشد از قبیله ما نیست
  5. دکتر سروش دباغ: تعارضات اخلاق و اقتصاد یک واقعیت است
  6. درباره سروش دباغ
  7. سروش دباغ: عبدالله نوری گزینه بالفعل نیست
  8. تمایز روشنفکری دینی و روشنفکری فرهنگی
  9. هم سهم عقل، هم سهم دل (روشنفکری دینی دهه نود)
  10. روشنفکری دینی و آبغوره فلزی!؟
  11. حجاب در ترازوی اخلاق
  12. مسئله حجاب و فهم روش‌مند از قرآن
  13. بی‌حجابی یا بی‌عفتی؛ کدام غیراخلاقی است؟
  14. طرحواره‌ای از عرفان مدرن (۱)
  15. طرحواره‌ای از عرفان مدرن (۲)
  16. طرحواره‌ای از عرفان مدرن (۳)
  17. «سروش دباغ از انتشار ۳ کتاب خبر داد»(فارسی)‎. خبرگزاری آفتاب، ۲۵ دی ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۴ خرداد ۱۳۹۱. 

پیوند به بیرون[ویرایش]