سرود ملی ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

پرش به: ناوبری, جستجو


سرود ملی ایران سرود ملی رسمی دولت ایران و یکی از نمادهای ملی ایران است که در مراسم رسمی، یادبودهای ملی، مسابقات ورزشی و سایر مناسبت‌های ملی اجرا یا پخش می‌شود. سرود ملی ایران دارای دو جزء شعر و موسیقی است.

کشور ایران در طول تاریخ معاصر خود دارای سه سرود ملی بوده است. نخستین سرود ملی در دوره ناصرالدین شاه قاجار توسط موسیقی‌دانی فرانسوی برای شعری فارسی تصنیف شد. در دوران محمدرضا شاه پهلوی، سرود ملی ایران «سرود شاهنشاهی ایران» نام داشت. در دوران پس انقلاب ايران در سال ۱۳۵۷، سرود ملی جمهوری اسلامی ایران دو بار تغییر داده شده است.[نیازمند منبع]

فهرست مندرجات

[ویرایش] سرود ای ایران

سرود مشهور و محبوب ای ایران، برخلاف برخی تصورها هرگز سرود رسمی هیچ یک از دولت‌های ایران نبوده است، و می‌توان آن را سرودی میهنی صرف نظر از نوع حکومت در ایران دانست.[نیازمند منبع]اما از این سرود در سالهای آغازین پس از انقلاب۵۷ و تا پیش از تدوین اولین سرود ملی جمهوری اسلامی ، بعنوان سرود ملی استفاده می‌شده است.[نیازمند منبع]

در سالهای اخیر استفاده از این سرود بجای سرود رسمی جمهوری اسلامی ، واکنش منفی برخی دولتمردان را بر انگیخته.[۱] همچنین در برخی میادین ورزشی نیز از این سرود بجای سرود رسمی ایران استفاده شده است.[۲]

هواداران محمود احمدی نژاد با سواستفاده از این سرود و قرار دادن شعری در مدح احمدی نژاد از آن در انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۸ استفاده کردند که اعتراضاتی را بر انگیخت.[۳]

[ویرایش] سرود جمهوری اسلامی ایران

شعر سرود جمهوری اسلامی ایران به قرار زیر است، مدت زمان اجرای آن ۵۹ ثانیه است.[نیازمند منبع]

سَر زَد از اُفُق
مِهرِ خاوران
فروغِ دیده‌ٔ حق باوران
بهمن، فَرِّ ایمانِ ماست
پیامت ای امام
«استقلال، آزادی»
نقشِ جانِ ماست
شهیدان، پیچیده در گوش زمانْ فریادتان
پاینده مانی و جاودان
جمهوری اسلامی ایران

[ویرایش] نخستین سرود جمهوری اسلامی ایران[نیازمند منبع]

پس از انقلاب و پیش از سال ۱۳۷۱، آهنگ سرود جمهوری اسلامی ایران بر اساس شعری از ابوالقاسم حالت[۴] تصنیف شده بود. این سرود که «پاینده بادا ایران» نام دارد، سرودی نسبتا طولانی بود و در حال حاضر استفاده نمی‌شود. متن سرود به این شرح است:

شُد جمهوری اسلامی به پا
که هم دین دهد هم دنیا به ما
از انقلاب ایران دِگر
کاخ ستم گشته زیر و زِبَر
تصویر آیندهٔ ما، نقش مراد ماست
نیروی پایندهٔ ما، ایمان و افتخار ماست
(ترجیع‌بند)
یاریگر ما دست خداست
ما را در این نبرد او رهنماست
در سایهٔ قرآن جاودان
پاینده بادا ایران
شام سیاه سختی گذشت
خورشید بخت ما تابنده گشت
از انقلاب ایران دِگر
کاخ ستم گشته زیر و زِبَر
تصویر آیندهٔ ما، نقش مراد ماست
شور سلحشوری ما، ایمان و اتحاد ماست
(ترجیع‌بند)
یاریگر ما دست خداست
ما را در این نبرد او رهنماست
در سایهٔ قرآن جاودان
پاینده بادا ایران
آزادی چو گل‌ها در خاک ما
شکفته شد از خون پاک ما
ایران فرستد با این سرود
رزمندگان وطن را درود
تصویر آیندهٔ ما، نقش مراد ماست
نیروی پایندهٔ ما، ایمان و اتحاد ماست
(ترجیع‌بند)
یاریگر ما دست خداست
ما را در این نبرد او رهنماست
در سایهٔ قرآن جاودان
پاینده بادا ایران

[ویرایش] سرود شاهنشاهی ایران

سرود شاهنشاهی ایران، نام سرود رسمی ایران در دوران زمامداری محمدرضا شاه پهلوی و تا پیش از پیروزی انقلاب اسلامی بوده‌است.

شاهنشه ما زنده بادا
پاید کشور به فَرََّش جاودان
کز پهلوی شد ملک ایران
صد ره بهتر ز عهد باستان‏
از دشمنان بودی پریشان
در سایه‌اش آسوده ایران
ایرانیان پیوسته شادان
همواره یزدان
بوَد او را نگهبان

ایران

[ویرایش] اولین سرود ملی ایران

نخستین سرود ملی ایران مربوط به دوره قاجار است که موسیقی آن توسط موسیو لومر، موسیقیدان نظامی فرانسوی اعزامی به ایران در دوره قاجار، تصنیف شده است. این سرود در اصل برای پیانو نوشته شده و یک بار به هنگام ورود مظفرالدین شاه قاجار و در حضور وی در پاریس اجرا گردید.[۵] اجرای آن توسط ارکستر ملل[نیازمند منبع] نخستین اجرای رسمی و ارکسترال آن است كه به پیشنهاد رهبر کنونی ارکستر ترانه‌ای برای آن توسط بیژن ترقی سروده شد و به همراه خواننده اجرا گردید. از این سرود اجرای تازه‌تری نیز موجود است که با تغییرات اندکی در شعر همراه می‌باشد.

نام جاویدِ وطن صبح امیدِ وطن
جلوه کن در آسمان همچو مهر جاودان
وطن ای هستی من شور و سرمستی من
جلوه کن در آسمان همچو مهر جاودان
بشنو سوز سخنم که "هم‌آواز" (اجرای دوم: هوادار) تو منم
همه‌ی جان و تنم وطنم وطنم وطنم وطنم
بشنو سوز سخنم که نواگر این چمنم
همه‌ی جان و تنم وطنم وطنم وطنم وطنم
همه با یک نام و نشان به تفاوت هر رنگ و زبان
همه با یک نام و نشان به تفاوت هر رنگ و زبان
همه شاد و خوش و نغمه‌زنان ز صلابت ایران جوان
"ز صلابت ایران جوان" (اجرای دوم: ز اصالت ایران کهن) ز صلابت ایران جوان

در اجرای دوم این بیت‌ها دوباره خوانده می‌شوند:

نام جاویدِ وطن صبح امیدِ وطن
جلوه کن در آسمان همچو مهر جاودان
بشنو سوز سخنم که هم‌آواز تو منم
همه‌ی جان و تنم وطنم وطنم وطنم وطنم
همه با یک نام و نشان به تفاوت هر رنگ و زبان
همه با یک نام و نشان به تفاوت هر رنگ و زبان
همه شاد و خوش و نغمه‌زنان ز صلابت ایران جوان
ز اصالت ایران کهن ز صلابت ایران جوان
بشنو سوز سخنم که نواگر این چمنم
همه‌ی جان و تنم وطنم وطنم وطنم وطنم

[ویرایش] جستارهای وابسته

[ویرایش] پانویس‌ها

  1. خروج مقامات جمهوری اسلامی به خاطر پخش سرود ای ایران. صدای آمریکا به نقل از روزنامه جمهوری اسلامی.
  2. در مسابقات اسپانيا سرود ای ايران به جای سرود جمهوری اسلامی پخش شد. اطبلاعات.
  3. رشيدي : کاري که احمدي‌نژاد با «اي ايران» کرد زشت‌ترين سواستفاده هنري بود. آینده نیوز (در تاریخ ۰۶ خرداد ۱۳۸۸).
  4. شورای گسترش زبان فارسی: درباره ابواقاسم حالت
  5. National Anthem of Persia: Salamatih Shah!, National Anthems.info

[ویرایش] پیوند به بیرون