سردار ظفر بختیاری
محتویات |
[ویرایش] زندگینامه
این سردار بختیاری در سال ۱۲۷۸ هجری قمری در روستای چقاخور در استان چهارمحال و بختیاری چشم به جهان گشود. وی فرزند کوچک حسینقلی خان ایلخانی بود و در دستگاه ایلخانی نشو و نما یافت. وی در عهد جوانی در چهارمحال و بختیاری و خوزستان و اصفهان در مأموریتهای ایلخانی شرکت داشت. سردار ظفر دارای ۱۴ پسر و ۱۲ دختر بود. وی در جنگهای مختلفی از جمله حوادث مشروطیت، جنگهای رضا جوزانی و جعفرقلی چرمهینی و نایب حسین و ماشاء الله خان کاشانی مستقیم و غیر مستقیم شرکت داشت و پستهای ایلبیگی، ایخانی گری و حکومتهای چهارمحال و بختیاری، اصفهان و کرمان را بر عهده داشت. اولین لقب وی بهادرالدوله بود و سپس به سالار ارفع و سردار ظفر ملقب گشت. تنها اثری که از وی به یادگار مانده است، «یادداشتها و خاطرات سردار ظفر بختیاری» است، که البته کمیاب است.
[ویرایش] نگاهی به یادداشتها و خاطرات وی
آخرین سال انتشار «یادداشتها و خاطرات سردار ظفر بختیاری» معلوم نیست، زیرا در شناسنامه و پشت جلد هیچ گونه تاریخی قید نشده است. در هر حال خواندن کتاب بسیار شیرین و آموزنده است. وی گاه به برخی از آداب و رسوم بختیاریها اشاره دارد که اکنون دیگر اثری از این آداب دیده نمیشود. خود این مسئله به مرور زمان به تاریخی بودن کتاب می افزاید و ارزش مردمشناسی و قومشناسی بیشتری مییابد. کتاب دارای فصلهای مختلف است. برخی از سرفصلهای کتاب عبارتاند از : «تفصیل کشته شدن جدم جعفرقلیخان، رمضان ۱۲۵۲ جنگ منار»، «داستان جنگ مشهور به جنگ نه هزار»، «داستان کشته شدن علاء الدین وندها وعده دیگر در سراستان بدست جعفر قلیخان اسدخان» و غیره.
[ویرایش] نمونهای از یاداشتها و خاطرات وی در کتاب
«...پدرم را گفتند دعوی شاهی دارد و بدین جرم او را کشتند، ولی خدا گواه است تنها گناه او این بود که به قاجاریه، ویژه ظل السلطان پول نمیداد و چاپلوسی نمیکرد...». (همان ص. ۱۹۴).
«...الوار شیر را دو قسم میدانند. کافر و مسلمان. شیر مسلمان رنگش گندم گون و زرد است و شیر کافر زرد است با یال سیاه یکموی سیاه میان گرده او پیداست. احتمال دارد شیر ماده رنگش باز باشد و شیر نر رنگش سیر باشد. گویند اگر کسی به شیر مسلمان برسد و کلاه خود را برداشته بگوید ای گربه علی (ع)، من بنده علی هستم، به سر علی از کشتن من بگذر، شیر راه خود در پیش گرفته میرود، ولی در شیر کافر اپری نمی بخشد. الوار این مطلب را قبول دارند و مطمئن هستند». (همان ص. ۸۵).
[ویرایش] سردار ظفر، سردار اسعد و لایارد
از مطالعه «یادداشتها و خاطرات سردار ظفر بختیاری» و «تاریخ بختیاری» اثر سردار اسعد بختیاری و همچنین یادداشتهای لایارد (sir. A. H. Layard) چنین بر میآید که بسیاری از مطالب ذکر شده توسط این سه تن تا حدود زیادی مشابه به هم است و انگار آنان مطالب خود را از روی دست هم نوشته اند. به عنوان نمونه مطالبی که سردار ظفر در این کتاب در باره باور بختیاریان نسبت به شیر مینویسد در آثار سردار اسعد و لایارد نیز آمده است و یا مثلاً نقل داستانهایی در باره خرس در بین لرها و غیره.
[ویرایش] منبع
یادداشتها و خاطرات سردار ظفر بختیاری، انتشارات یساولی، ۳۳۱ص، (بدون ذکر تاریخ نشر؟)
