سد جیرفت

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۲۸°۵۳′۰۵″ شمالی ۵۷°۲۶′۵۳″ شرقی / ۲۸.۸۸۴۶۶° شمالی ۵۷.۴۴۸۱۷° شرقی / 28.88466; 57.44817

سد جیرفت

سد جیرفت یکی از سدهای کشور ایران است. در40 کیلومتری شمال غربی شهر جیرفت سد جیرفت [Jiroft Dam][[۱]]در محلی بنام تنگ نراب بر روی رودخانه هلیل رود احداث شده است. این سد در شهرستان جیرفت از توابع استان کرمان قرار گرفته‌است. سد جیرفت بر هلیل‌رود، در دامنه کوه‌های زاگرس به منظور ذخیره آب و تولید برق ساخته شده‌است. در اواخر سال 1370 عمليلت اصلي ساختمان سد جيرفت به پايان رسيد و در 6 ديماه همان سال عمليات آبگيري آن آغاز شد.

قابل ذکر است در بهمن سال 1371 قبل از اينکه عمليات آبگيري سد به اتمام برسد، سد جيرفت با سيلي بسيار عظيم با دوره بازگشت حدود 800 سال به ميزان 5035 متر مکعب بر ثانيه مواجه شد که به بهترين نحو و بدون اينکه آسيبي به سد و دريچه ها وارد شود، پذيراي سيل ورودي شده و 50% آنرا ذخيره و نيم ديگر به پائين دست رها گردید[۱].

مساحت حوزه آبخیز بالا دست سد حدود هشتصدهزار هکتار می باشد.

مشخصات سد[ویرایش]

سدزیبای جیرفت جزء سدهاي مدرن و بزرگ کشور محسوب مي شود. یک سد بتنی دو قوسی است که ارتفاع آن از پی ۱۳۴ متر و درازای تاج آن ۲۷۷ متر است. ضخامت این سد بین ۱۷ متر در کف تا ۵ متر در تاج متغیر است. حجم مخزن در تراز نرمال در حدود 410 ميليون متر مکعب می باشد. از نظر بهره برداري سد مخزني – کشاورزي – برقابي محسوب مي شود. سطح زیر کشت در نظر گرفته شده برای آن 14200 هکتاراست. سد عظيم جيرفت که بصورت چند منظوره طراحي شده با داشتن درياچه اي بالغ بر1000هکتار مساحت وبا گنجایش زياد نقش و توانايي بسيار مهمي از لحاظ کنترل سيل دارد. سرریزهای قابل کنترل و دریچه های آن در مجموع قادر به تخليه حداکثر 6500 متر مکعب آب در ثانیه می باشند[۱].

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ بر گرفته ازپایان نامه فوق لیسانس عبدالرضا بهره مند در خصوص روشهای روندیابی سیل مخزن در سد جیرفت،آذر1376،دانشگاه تهران)

http://news.moe.org.ir/vgle.n8xbjh8zn2zibjj9r..html