سایات‌نووا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
سایات نووا
صیاد نوا
Rus Stamp Sayat Nova.jpg
(سایات نووا)
نام اصلی هاروتین سایاکان
زمینهٔ کاری موسیقیدان
زادروز ۱۷۱۲
ساناهین
پدر و مادر پدرش : ماهدِسی کاراپت
مرگ ۱۷۹۵
هاغپات یا هاغباط
ملیت ارمنی
همسر(ها) مارمار (۱۷۶۸-۱۷۵۹)
فرزندان ملیک سِت ، اوهان ، ماریام و سارا
صفحه در دادگان فیلم‌ها

سایات نووا (تلفظ ارمنی نام شکل اصلی لقب او یعنی صیاد نوا[۱]) (به ارمنی Սայաթ-Նովա) زندگی: (۱۷۱۲ - ۱۷۹۵) یا «شاه نغمه‌ها» لقب هاروتین سایاکان، بزرگ‌ترین موسیقیدان ارمنی‌تبار است.

بیشتر آوازهای او (۱۱۴ شعر) به زبان ترکی آذری هستند و بقیه (۴۵ شعر) نیز به فارسی و گرجی و ارمنی نوشته شده‌است.[۲] او با زبان عربی نیز آشنا بود. زبان رایج در دربار ایراکلی دوم در آن زمان فارسی بود.[نیازمند منبع]

ادوارد میرزاییان اشعار ارمنی سایات نووا را به فارسی ترجمه کرده‌است.[۳]

پیشینه[ویرایش]

سایات نووا احتمالاً در ساناهین یعنی زادگاه مادرش زاده شد و دوران کودکی و نوجوانی خود را در روستایی در نزدیکی تفلیس، پایتخت گرجستان گذراند. وی در نوشتن شعر، خواندن و نواختن کمانچه به مهارت رسید. وی در دربار ایراکلی دوم، پادشاه گرجستان اجرای موسیقی می‌کرد و در همانجا به عنوان دیپلومات نیز فعالیت داشته و در زمینه ایجاد یک بلوک همکاری میان گرجستان، ارمنستان و آذربایجان علیه شاهنشاهی ایران نقش داشته‌است.[۴]

او پس از اینکه عاشق دختر شاه شد از دربار برکنار گردیده بقیه زندگی خود را به عنوان آوازه‌خوان دوره‌گرد (عاشیق) گذراند. .

سایات-نووا در سال ۱۷۹۵ در هاغپات بدست سربازان آقامحمدخان قاجار کشته شد.

حدود ۲۲۰ آواز به سایات نووا نسبت داده می‌شود هرچند وی احتمالاً هزاران آواز نوشته‌است. نغمه‌های او امروز نیز بسیار زنده و رایج هستند.

در سال ۱۹۷۰ فیلمی زندگینامه‌ای به نام تِسوِت گراناتا (Цвет граната) درباره زندگی او ساخته شد. این فیلم تحت کارگردانی سرگئی پاراجانوف در آمریکا با نام رنگ انارها (The Color of Pomegranates) به اکران رفت.

منابع[ویرایش]

ویکی‌پدیای انگلیسی.

  1. انوشه، حسن، دانشنامه ادب فارسی، جلد پنجم، تهران: ۱۳۸۲، سرواژهٔ سایات نووا.
  2. انوشه، حسن، دانشنامه ادب فارسی، جلد پنجم، تهران: ۱۳۸۲، سرواژهٔ سایات نووا.
  3. همان.
  4. Sayat Nova

پیوند به بیرون[ویرایش]