سامانه (چینه‌شناسی)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
و.  ت.
تقسیمات زمانی در زمین‌شناسی و چینه‌شناسی
زمان زمین‌شناسی زمان چینه‌ای یادداشت
بزرگ‌ابردوران
Supereon
-
اصطلاحی است که برای اشاره به مدت‌زمان پرکامبرین به‌کار می‌رود.
ابردوران
Eon
چینه‌ابردوران
Eonothem
جمعاً ۴ ابردوران. نیم میلیارد سال یا بیشتر
دوران
Era
چینه‌دوران
Erathem
جمعاً ۱۰ دوران. چندصد میلیون سال
دوره
Period
سامانه
System
جمعاً ۲۲ دوره. مدت آن‌ها بین ۲۵۰ تا ۲۳.۰۳ میلیون سال است.
دور
Epoch
ردیف
Series
ده‌ها میلیون سال
عصر
Age
اشکوب
Stage
میلیون‌ها سال
گاه
Chron
گاه‌بازه
Chronozone
تقسیمات جزئی‌تر عصر. این دو اصطلاح از سوی کمیسیون بین‌المللی چینه‌نگاری به‌رسمیت شناخته نشده‌است.

در گاهنگاری چینه‌شناسی، مجموعه چند ردیف یک سامانه (سیستم) را به وجود می‌آورد. نام هر سامانه از نام یک ناحیه مشخص، یا ردیفی از رسوبات به خصوص و یا از نام سنگواره‌های ویژه برگرفته می‌شود. برای نمونه در حالت اول در دوران دیرینه‌زیستی نام سامانه دوونین از ناحیه دِوون، واقع در جنوب غرب انگلستان و در دوران دوم سامانه ژوراسیک از ناحیه ژورا واقع در بین آلمان و فرانسه گرفته شده است. در حالت دوم نام سامانه کربنیفر از رسوبات کربن‌دار (ذغال‌دار) و همچنین نام سامانه کرتاسه از کلمه یونانی کرتا به مفهوم رسوبات کربناته مشتق شده است. سرانجام در حالت سوم دوره نومولیتیک که یک زیرسامانه به شمار می‌رود و مترادف پالئوژن است، نامش از فسیل نومولیتس اخذ گردیده است. بعضی از سامانه‌ها به زیرسامانه نیز تقسیم شده است. مثلاً سامانه ژوراسیک در قدیم به زیرسامانه‌های لیاس، دوگر و مالم تقسیم می‌شد.

منابع[ویرایش]

  • Hedberg, H.D. , (editor), International stratigraphic guide: A guide to stratigraphic classification, terminology, and procedure, New York, John Wiley and Sons, 1976